YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/3555
KARAR NO : 2023/4505
KARAR TARİHİ : 05.10.2023
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2389 E., 2022/602 K.
KARAR : Esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gediz Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/12 E., 2021/243 K.
Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın, davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili, dava dilekçesinde; müvekillerinin ortak murisleri olan … Köse’nin 06.10.2017 tarihinde vefat ettiğini, murisin vefat etmeden önce borçlarının olduğunun müvekilleri tarafından bilinmemesi sebebiyle mirasın gerçek reddine yönelik dava açmadıklarını; ancak vefatından sonra murisin bir çok kişiye borcunun bulunduğunu öğrendiklerini belirterek murisin mirasının hükmen reddini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçelerinde; davanın reddini istemişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Gediz Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.05.2021 tarihli ve 2021/12 Esas, 2021/243 Karar … kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 11.04.2022 tarihli ve 2021/2389 Esas, 2022/602 Karar … kararında belirtilen “…İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılması üzerine, yeniden yapılan yargılamada, belirtilen noksanlıkların ikmal edildiği, bu kapsamda davacılar vekilinin vekaletnamedeki özel yetki eksikliğinin giderildiği anlaşılmıştır. Diğer taraftan SGK davada vekil ile temsil edildiğinden lehine maktu vekalet ücreti takdir edilmesi ile ilgili kaldırma kararı uyarınca maktu vekalet ücretine hükmedildiği görülmüştür. Bu itibarla verilen karar hukuka uygun olup istinaf sebepleri yerinde değildir…” gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Müvekkillerinin murislerinin ne kadar borcunun olduğunu bilmelerinin mümkün olamayacağını,
2. Davacılardan …’nin kamyonu kullanması sebebiyle diğer davacılar yönünden de davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu,
3. En azından diğer davacılar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. Yasal ve atanmış mirasçılar, murisin terekesinden müteselsilen başka bir deyişle kendi malvarlıklarıyla sınırsız olarak sorumludurlar. Bu nedenle kanun koyucu, mirasçılara onların yararına olarak bu sorumluluklarını ortadan kaldırabilecek birtakım müesseseleri kanunda belirlemiş olup bunlardan biri 4721 … … Medeni Kanunu’ndaki mirasın hükmen reddi (hükmi ret) müessesesidir. Kanun’un 605 inci maddesi; “(f.1) Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler. (f.2) Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.” şeklinde düzenlenmiştir.
2. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi hâlinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi hâlde terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının ölüm tarihindeki mevcut durum esas alınarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü vb. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı göz önünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi, mirasçının mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dosya içinde yer alan bilgilere göre, muris … adına iki adet araç kaydının bulunduğu görülmektedir. Bu araçlardan … plaka … çekici nitelikteki araç, Afyonkarahisar’da davacılardan … himayesinde kullanılırken bu araç üzerine 21.12.2017 tarihinde 95,00 TL tutarında idari trafik para cezasının uygulandığı ve ceza detay raporunun sahiplik bilgilerinde adı geçen davacının ismine yer verildiği anlaşılmıştır.
3. Davacılardan … terekenin aktifinde yer alan aracı kullanarak onun üzerinde tasarruf etmiş olduğundan bu davacı yönünden davanın reddi doğru ise de; diğer davacı mirasçılar yönünden herhangi bir tereke malının benimsenmesi anlamına gelebilecek bir tasarrufun varlığına yönelik bir araştırma yapılmamıştır.
4. Hâl böyle olunca; … dışındaki diğer davacı mirasçılar yönünden tereke malları üzerinde tasarruflarının bulunup bulunmadığı araştırılarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.10.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.