YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/4537
KARAR NO : 2011/7492
KARAR TARİHİ : 02.05.2011
MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ
Dava dilekçesinde kira parasının 01.06.2008 gününden başlayarak aylık 25.000,00 lira olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının brüt 16.150,00 TL olarak tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
HUMK. 438.madde hükmü gereğince şartları oluşmayan duruşma isteğinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Davada, 01.06.2008 tarihinde başlayan döneme ilişkin kira parasının tespiti istenilmiş; mahkemece hak ve nesafet uygulamasına göre aylık 16 150,00 TL kira parasına hükmedilmiştir.
Dava konusu taşınmaz …, …, … cad. No: … da bulunan 187,65 m² giriş kat ile 160,00 m² bodrum kattan oluşan konfeksiyon satış mağazasıdır.
Taraflar arasında, 01.06.2004 başlangıç tarihli ve dört yıl süreli olarak yapılmış ve aylık kira bedelinin net 10000 USD olarak belirlendiği kira sözleşmesi bulunmaktadır. Yine, dosya içerisindeki ödeme makbuzlarından en son kira bedelinin net 13 640,00 TL olarak ödendiği anlaşılmaktadır. Tespiti istenilen dönem dört yıllık sözleşmenin bitimini takip eden dönem olup, mahkemece, hak ve nesafet ilkesi gereğince kira parasının belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tesbite dayanak olarak emsal kira sözleşmeleri değerlendirilmediği bu yönde re’sen emsal araştırması yapılmadığı da anlaşılmaktadır.
18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.
Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen genel ifadeli bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik incelemeyle hüküm kurulması usul ve yasaya Y.İ.B.K’ne ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı olup bozma nedenidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 02.05.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.