YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1080
KARAR NO : 2023/6785
KARAR TARİHİ : 22.05.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/1035-2021/1159
… …
SAYISI : 2021/İHK-44209
DAVA TARİHİ : 30.04.2021
HÜKÜM/KARAR : Başvurunun kabulü/ İtirazın kısmen kabulü
… …
SAYISI : K-2021/130538
Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 27.01.2019 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalı nezdinde … poliçesi olan aracın karıştığı … taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 5.100,00 TL sürekli işgöremezlik tazminatının davalı … şirketinin temerrüde düştüğü 12.11.2020 ilk ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; talep artırım dilekçesi ile talebini 62.364,43 TL’ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; tahkim başvurusundan önce davacıya 25.056,00 TL ödeme yapıldığını, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddine karar verilmesi, hükmedilecek tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, tarafların kusur oranlarının uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. … KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacının sunduğu rapordaki % 8 maluliyet oranı üzerinden aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı, davalının tahkim başvurusundan önce davacıya yaptığı kısmi ödemenin ödeme tarihindeki verilere göre yetersiz olduğunun tespit edildiği, kısmi ödemenin güncelleştirilmiş halinin tazminattan mahsup edilerek bakiye tazminatın tespit edildiği gerekçesiyle, başvurunun kabulü ile 62.364,43 TL bakiye sürekli işgöremezlik tazminatının 12.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.
B. İtiraz Sebepleri
Davalı vekili itiraz dilekçesinde; tahkim başvurusundan önce davacıya 25.056,00 TL ödeme yapıldığını, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddine karar verilmesi, davacının kaza esnasında emniyet kemeri takmaması sebebiyle hükmedilecek tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kusur oranın tespit edilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, iyileşme süresi tamamlanmadan rapor alındığını, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı vekilinin itirazı üzerine yeniden maluliyet raporu alınmasına karar verildiği, iki adli tıp uzmanı, bir ortopedi ve … uzmanından oluşan heyetten alınan 15.12.2021 tarihli maluliyet raporuna göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 8 oranında olduğu, raporun kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre usulünce hazırlandığı, kaza tutanağına göre davadışı sürücü … …’nün kaza esnasında 2,1 promil alkollü olduğu, davacının kazadan sonra alınan kolluk ifadesinde kaza günü saat 23:30’da bir restorantta asker eğlencesine gittiklerini, 00:10 sırasında sürücü …’in kullandığı araçla seyir halinde iken kazanın meydana geldiğini beyan ettiği, buna göre davacının alkollü sürücünün aracına bilerek bindiği için müterafik kusurlu olduğu, Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan aktüer bilirkişi raporunda 90.188,04 TL sürekli işgöremezlik tazminatı hesaplandığı, bu miktardan önce % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, bulunan miktardan kısmi ödemenin güncelleştirilmiş halinin mahsup edilmesi suretiyle davacının talep edebileceği bakiye tazminatın 44.326,83 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 44.326,83 TL bakiye sürekli işgöremezlik tazminatının 12.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacı lehine 5.100,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; İtiraz Hakem Heyetince müterafik kusur indiriminin yanlış yönteme göre yapıldığını, hesaplanan 90.188,04 TL’den önce kısmi ödemenin güncellenmiş hali olan 27.823,61 TL’nin tenzil edilmesi gerektiğini, akabinde %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanarak bakiye tazminatın tespit edilmesi gerektiğini, davacı lehine tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, … kararının bozulmasını istemiştir.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tahkim başvurusundan önce davacıya 25.056,00 TL ödeme yapıldığını, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, geçici bakıcı gideri tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davacının geçerli ve usulüne uygun bir başvuru yapmadığını, davacının sunduğu belgelerin usule uygun olmadığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, 18 aylık iyileşme süresi tamamlanmadan rapor alındığını, hükmedilecek tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kaza sebebiyle malul kaldığı bildirilen küçük için velisi bulunanların gerekli önlemleri alıp almadığı aydınlatılmadan; tüm sorumluluğun davalıya yüklenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, kazada kusur oranının belli olmadığını, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, davacılar için iki farklı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, toplam miktar üzerinden … vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, … kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe:
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı … tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (…) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli işgöremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı … Borçlar Kanunu’nun 52 ve 54 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 17 nci maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.
3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; davacının alkollü sürücünün aracına bilerek binmesi sebebiyle tazminattan % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, tazminatın kapsamının belirlenme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimlerin sıralamasının 6098 sayılı … Borçlar Kanunu’nun TBK 51 ve 52 inci maddelerinde düzenlendiği, tarafların kusur durumunu dikkate alarak tazminatın kapsamı belirledikten sonra tazminattan müterafik kusur indirimi yapılarak nihai zararın ve ödenmesi gereken tazminatın belirleneceği, son olarak da davadan önce yapılan ödemenin güncellenen değerinin düşüleceği, buna göre İtiraz Hakem Heyetince yapılan hesaplamasının isabetli olduğu, davalının kısmi ödeme yaptığı tarihteki verilere davalının davacıya ödediği miktarın yetersiz olduğunun tespit edildiği, hesaplanan tazminattan kısmi ödemenin güncel halinin mahsup edilmesi suretiyle davacının hak kazandığı bakiye tazminatın hesaplandığı, maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre usulünce düzenlendiği, kaza tespit tutanağına göre sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacının yolcu olduğu buna göre davalının tam kusurdan sorumlu olduğu, faiz başlangıç tarihinin doğru olarak belirlendiği, AAÜT’nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretinin hesaplanarak maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetli olduğu anlaşılmasına göre, karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve davalı vekilince temyiz dilekçesinde … sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekili ve davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan … kararının ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davacı ile davalıya yükletilmesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
22.05.2023 tarihinde Başkan …’ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.
(Karşı Oy)
179,90 TL 0.H.
80,70 TL P.H.
99,20 TL Kalan
3.028,00 TL 0.H.
1.065,70 TL P.H.
2.062,30 TL Kalan
KARŞI OY
Borçlar kanunu haksız fiil tazminatını düzenlerken (T.B.K. 49 ve devamı maddeleri) zararın ispatı ve belirlenmesinin (50. md.) nasıl olacağını açıklamış, tam olarak ispat edilememesi halinde hakimin bu zararı belirleyeceğini öngörmüştür. Zarar belirlenirken bir takım veriler kullanılacaktır. (Türüne göre zararın kapsamı- gelir -kusur ödeme varsa vs.) Ayrıca haksız fiil sorumlusu tarafından ödemenin denkleştirici adalet gereği zarardan düşürülmesi gerekecektir. Bütün bu hesaplamalar (zararın belirlenmesi) H.M.K. 266 md. uyarınca genellikle bilirkişi marifetiyle olacaktır. Hakim önüne gelen zarardan somut olaya ve savunmaya göre (hatır taşıması) zararı artırıcı nedenler varsa (müterafik kusur) bununla ilgili bilgi ve belgeleri değerlendirip kendisi tazminatı belirleyecektir. TBK. 51. md. başlığı “tazminat ve belirlenmesi” 52. maddesi ise “tazminatın indirilmesi” ile ilgilidir. Bu maddelerin gerekçelerine bakıldığında bizzat hakimin değerlendireceği konulardır. Zararın belirlenmesi sırasında T.B.K.- 51-52 (43-44) maddeleri uygulanarak bilirkişiden rapor alırsak hakimin takdirinde olan hususlarda bilirkişi raporuna değer vermiş oluruz. Bu husus tazminat hukuk eserlerinde de (M. Reşit …) incelenmiş, zarar ile tazminat arasındaki fark şu biçimde açıklanmıştır. “Borçlar hukukunda zarar ve tazminat kavramlarının ayrı ayrı yeri ve sonuçları vardır. Zarar, malvarlığındaki eksilmeyi, tazminat ise sorumluluğun kapsamını tespit eder. Bu nedenle tazminat zarar miktarına eşit olabileceği gibi, ondan eksik de olabilir. B.K 43-44 maddeleri ile getirilen düzenleme sorumlunun zararı ne ölçüde yükleneceğini belirlemek içindir. Bu nedenle davalı ödemesi de göz önünde tutularak zarar kesin olarak belirlendikten sonra B.K. 43-44 maddelerinin somut olay içinde tartışılması ve araştırılması gerekir. Şayet olay içinde belirtilen yasa hükümlerine uygun indirim sebeplerinin varlığı tespit edilirse tazminat, başka bir deyişle hükmedilecek miktar zarardan az olacaktır.” 17. ve 4. H.D önceki içtihatları bu yöndedir.
Somut olayda İtiraz Hakem Heyetince tazminat hesabında önce davalı tarafça yapılan ödemenin tenzil edilip daha sonra müterafik kusur indirimi yapılması için bozma kararı verilmesi kanaatinde olduğumdan, … çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.