YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2023/10956
KARAR NO : 2023/21619
KARAR TARİHİ : 26.09.2023

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2019/871 değişik iş
SUÇ : Hakaret
KARAR : İtirazın reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Sanık hakkında hakaret suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 125 inci maddesi ve 62 nci maddelerinin birinci fıkraları ile 52 nci maddesi uyarınca 1.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 231 inci maddesinin beşinci fıkrası gereğince de hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Ceyhan 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 09.04.2019 tarihli kararına karşı yapılan itirazın yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu mercii tarafından reddedilerek kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 11.04.2023 tarih ve 94660652-105-01-10142-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 25.05.2023 tarihli ve KYB-2023/44813 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
” …Dosya kapsamına göre, soruşturma aşamasında toplanan deliller suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/2. maddesi uyarınca iddianame düzenlemekle görevli olan Cumhuriyet savcısı, iddianame ile 5271 sayılı Kanun’un 225/1. maddesi uyarınca kovuşturma aşamasının sınırlarını belirlemesi gerektiği, bu nedenle iddianamede, yüklenen suçun unsurlarını oluşturan fiil/fiilerin nelerden ibaret olduğunun hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıklanmasının zorunlu olduğu, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu iddia edilen eylemin dışına çıkılması, diğer bir deyişle davaya konu edilmeyen bir fiilden dolayı yargılama yapılması ya da açılmayan bir davadan hüküm kurulması kanuna açıkça aykırı olacağı, iddianamede dava konusu yapılan fiilin müstakilen açıklanması gerektiği, böylelikle sanık; iddianameden atılı suçun ne olduğunu hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde anlaması, buna göre savunmasını yapabilmesi ve delillerini sunabilmesi gerektiği, öğretide “davasız yargılama olmaz” ve “yargılamanın sınırlılığı” olarak adlandırılan bu ilke gereğince hâkim, ancak hakkında dava açılmış bir fiil ve kişi ile ilgili yargılama yapabileği ve önüne getirilen uyuşmazlığı hukukî bir çözüme kavuşturabileceği,
Bu kapsamda, Ceyhan Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 07/05/2018 tarihli ve 2018/1112 esas sayılı iddianamede, yalnızca suçun adının gösterilerek ” … şüpheli …’nün müşteki şüpheli …’ya hitaben “a.ına koduğumun oğlu” demek suretiyle hakaret ettiği, akabinde şüpheli … ve soruşturması ayrı yürütülen SSÇ’ler ile birlikte fikir ve eylem birliği içerisinde müşteki şüpheli …’ya yumruk vurmak suretiyle darp ederek BTM ile giderilebilecek nitelikte yaraladıkları … ” şeklinde bir anlatıma yer verilip anılan Kanun’un 170/4. maddesi uyarınca sanığın işlediği iddia olunan fiile ve unsurlarına yer verilmediği, suçu oluşturan olayların mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanmaması karşısında, düzenlenen iddianame aynı Kanun’un 170/4. maddesindeki koşulu sağlamayıp sanık hakkında katılan sanık …’ya yönelik hakaret suçundan usulüne uygun açılmış bir kamu davası bulunmadığı hâlde sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilemeyeceği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 13.03.2012 gün ve 3/270-88 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere; ceza muhakemesi hukukumuzda mahkemelerce bir yargılama faaliyetinin yapılabilmesi ve hüküm kurulabilmesi için, yargılamaya konu edilecek eylemle ilgili, usulüne uygun olarak açılmış bir ceza davası bulunması gerekmektedir. 5271 sayılı Kanun’un 170 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ceza davası, kural olarak Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenecek bir iddianame ile açılır. Anılan Kanun’un 170 inci maddesinin dördüncü fıkrasında da; “İddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır” düzenlemesine yer verilmiştir.
5271 sayılı Kanun’un 225 inci maddesinde yer alan; “Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir.” şeklindeki düzenleme gereğince de hangi fail ve fiili hakkında dava açılmış ise ancak o fail ve fiili hakkında yargılama yapılarak hüküm verilebilecektir.
Anılan yasal düzenlemelere göre, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen eylemin dışına çıkılması, dolayısıyla davaya konu edilmeyen fiil veya olaydan dolayı yargılama yapılması ve açılmayan davadan hüküm kurulması yasaya açıkça aykırılık oluşturacaktır.
Öğretide “davasız yargılama olmaz” ve “yargılamanın sınırlılığı” olarak da ifade edilen bu ilke uyarınca, hâkim ancak hakkında dava açılmış bir fiil ve kişi ile ilgili yargılama yapabilecek ve önüne getirilen somut uyuşmazlığı hukuksal çözüme kavuşturacaktır.
Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; İddianame içeriğine göre sanık hakkında kasten yaralama suçundan dava açıldığı, hakaret suçundan ise 5271 sayılı Kanun’un 170 inci maddesine uygun olarak açılmış bir davanın bulunmadığı gözetilmeden, dava konusu edilmeyen hakaret suçundan hüküm kurularak, 5271 sayılı Kanun’un 225 inci maddesine aykırı davranılması Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. Ceyhan Ağır Ceza Mahkemesinin 28.08.2019 tarihli 2019/871 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Aynı Kanun maddesinin 4 (a) fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
26.09.2023 tarihinde karar verildi.