YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/11280
KARAR NO : 2006/17337
KARAR TARİHİ : 12.12.2006
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Kadastro Mah. Sıf.)
Taraflar arasındaki orman kadastrosuna itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine vekili, davalı … Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı Hazine, 10.10.2001 günlü dava dilekçesi ile … Köyü 26080 ada 30 sayılı parselin 121687/134857 payının Hazine adına tapuda kayıtlı olup orman sayılmayan yerlerden olduğu halde, yörede ilk defa yapılarak 27.04.2001 tarihinde ilan edilen orman kadastrosunda orman sınırları içine alındığını ileri sürerek, Hazine payı yönünden orman kadastro işleminin iptali ile taşınmazın orman sınırları dışına çıkartılmasını istemiştir. Mahkemece davanın reddine, dava konusu 26080 ada 30 parsel sayılı taşınmazın Hazineye ait payın Hükmi Şahsiyete Haiz … Üniversitesi Ormanı Sayılan Yerlerden Olduğunun Tespitine karar verilmiş, hüküm davacı Hazine vekili ile davalı … Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, altı aylık süre içinde açılan orman kadastrosuna itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli 26080 ada 30 parsel sayılı 114588 m2 yüzölçümlü taşınmazın 121687/134857 payı Hazine, 13163/134857 payı … Üniversitesi, 7/134857 payı da … Üniversitesi adına tapuda kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.
Hazinenin tapu kaydındaki payı, yerleşim ve ağaçlandırma alanı olarak kullanılmak üzere, Milli Emlak Genel Müdürlüğünün Genel Müdür … Cansızlar İmzalı 16.06.1998 tarihli yazısı ile 178 sayılı Kanun Hükmendeki Kararnamenin 13/d maddesi gereğince Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı’na tahsis edilmiştir.
6831 Sayılı Yasanın beşinci fasılında, ağaçlandırma ve imar işleri başlıklı bölümde yer alan 57. maddesinde “Orman sahasını artırmak maksadıyla … Devlete ait olup orman yetişme muhiti şartları bakımından elverişli olan yerlerde; köy tüzelkişilikleri ve diğer gerçek ve tüzelkişiler tarafından Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülecek planlara göre ağaçlandırma yapılabilir.
Köy, kasaba ve şehirler civarında Devlete veya diğer kamu tüzelkişilerine ait arazilerde de gerekli şartlar bulunduğu ve ilgili kuruluşların talebi olduğu veya muvafakatları alındığı takdirde bu kuruluşlarca tesis edilmek ve bakılmak şartıyla orman idaresince ağaçlandırmalar yapılabilir.
Bu yerler için lüzumlu fidan ile ağaçlandırma planları ve ağaçlandırma ile ilgili yardımlar bedelsiz sağlanabilir. Ağaçlandırılan sahayı orman halinde koruyup idame ettirmeyenlerden izin hakları geri alınır. İmar ihya çalışması yapılacak bozuk koru ve bozuk baltalık ormanlarda da bu fıkra hükümleri uygulanır. Mülkiyeti hazinede kalmak üzere bu ağaçlandırma sonucu meydana gelecek ormandan faydalanma usulü, bu yasada yer alan hususi ormanlara ait hükümlere göre yürütülür. …. uygulama usul ve esasları … Orman ve Köyişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte gösterilir.”
-2-
2006/11280-17337
Yasanın 59. maddesinin birinci fıkrasında “57’nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı yerlerdeki ağaçlandırılmış sahalar, ilgili kamu kuruluşuna teslim edilir ve bunlar hakkında bu yasanın hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlara ilişkin hükümleri uygulanır.
Kendi arazilerinde ağaçlandırma yapmak isteyen gerçek kişilerle özel hukuk tüzelkişilere, sahipleri tarafından talep edildiği takdirde; plan ve proje yapımında ve bunların uygulamalarında, orman idaresince teknik yardım yapılabilir, plan ve projeleri Orman Genel Müdürlüğünce tasdik edilmiş sahaların fidan ihtiyaçları parasız karşılanır. Bunlar hakkında hususi ormanlara ilişkin hükümler uygulanır.”
Aynı Yasanın 63. maddesinin 3. fıkrasında da “…Ağaçlandırma planları ve ağaçlama bilgisine ait türlü yardımlar, orman idaresince parasız yapılır. Plana göre ve müddeti içinde ağaçlandırılan sahalar ağaçlamaya başlanan yıldan itibaren beş yıl sonunda bu ağaçlamayı yapana parasız temlik olunur.” hükümleri bulunmaktadır.
Tüm bu yasa hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucu gerek özel mülkiyete ait gerekse kamuya ait taşınmazlarda ağaçlandırma faaliyetinin, yalnızca Orman Yönetimi tarafından yapılması gerekmediği gibi, özel ve tüzel kişilikler tarafından da yasada belirlenmiş koşullar çerçevesinde (11.03.1989 tarih ve 20105 nolu Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ağaçlandırma yönetmeliğinde düzenlenen kurallara göre) ağaçlandırma yapılabileceği anlaşılmaktadır.
Hazinenin, tapulu taşınmazını orman yetiştirmek üzere 178 sayılı K.H.K.nin 13/d maddesi uyarınca tahsis etmesi halinde, o taşınmaz Hazinenin özel mülkü olmaktan çıkar ve kamu malı niteliğine dönüşür. (Hukuk Genel Kurulunun 03.06.1998 gün ve 1998/8-347 – 394 sayılı ve 12.12.2001 gün 2001/20-1118-2001/1156 sayılı kararları)
Davacı Hazine, Hazine payına ilişkin olarak orman kadastrosunun iptali ile orman sınırları dışına çıkartılmasını istemiştir.
Uzman bilirkişi raporunda, imar planında ağaçlandırılacak alan olarak ayrılan çekişmeli taşınmazın tamamının, 8-10 yaşlı karaçam, sedir, akasya, aylantus, iğde, akçaağaç, mahlep ve … yapraklı akçaağaç gibi orman ağaçlarıyla kaplı olduğu bildirilmiştir.
Mahkemece de, taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu kabul edilerek, orman kadastrosuna itiraz davasının reddine karar verildiği halde, dava dışına çıkılarak Hazineye ait payın Hükmi Şahsiyete Haiz … Üniversitesi Ormanı Sayılan Yerlerden Olduğunun Tespitine karar verilmiştir. 6831 Sayılı Yasanın 4. maddesinde ormanlar mülkiyet ve idare bakımından; a)Devlet ormanları, b) Hükmi Şahsiyeti Haiz Amme Müesseselerine ait orman, c) Hususi ormanlar olarak üçe ayrılmakta ve aynı yasanın 1. maddesinde de; tabii olarak yetişen ve emekle yetiştirilen ağaç ve ağaçcık toplulukları yerleri ile birlikte orman sayılacağı belirtilmektedir. Kamu yararı amacı ile ağaçlandırma alanı olarak kamu tüzel kişisi olan Yüksek Öğretim Kurulu’na tahsis edilen ve tahsis tarihinde dahi üzerindeki ağaçların yaşına göre ağaçlandırılmış bulunan taşınmaz üzerinde tabii olarak yetişen ve emekle yetiştirilen ormanın (tesis edilen orman) Devlet Ormanı olarak kabul edileceğinden orman kadastrosu sırasında Devlet Ormanı olarak sınırlandırılması yasaya uygundur. Açıklanan nedenlerle; mahkemece, Hazinenin davasının reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, H.Y.U.Y.’nın 74. maddesinde sözü edilen isteğe bağlılık ilkesine uyulmadan ve davanın reddine ilişkin olarak verilen 1. bendi ile bağdaşmayacak şekilde hüküm kurulması isabetsizdir. Bu nedenle, hüküm fıkrasının 2. bendinde “Dava konusu … İlçesi, … Köyünde yer alan 26080 ada 30 parsel sayılı taşınmazın Hazineye ait hissesinin Hükmi Şahsiyeti Haiz … Üniversitesi Ormanı Sayılan Yerlerden olduğunun tespitine” denilmesi doğru değil ise
-3-
2006/11280-17337
de, bu husus hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm fıkrasının 2. bendinin karardan tamamen çıkartılmak suretiyle düzeltilmesine ve hükmün H.Y.U.Y.’nın 438/7. maddesine göre düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının Orman Yönetimine yükletilmesine, Hazineden harç alınmasına yer olmadığına 12/12/2006 günü oybirliği ile karar verildi.