Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/2636 E. , 2022/4684 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/2636
Karar No:2022/4684
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Tarım Ürünleri Paketleme Gıda ve Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı (… Genel Komutanlığı)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Jandarma Tedarik Merkezi Komutanlığı’nca 27/02/2020 tarihinde açık ihale usûlü ile gerçekleştirilen “6 Kalem (Vücut Koruyucu Teçhizat, Vizörlü Kask, Şeffaf Kalkan, Cop, Göz Yaşartıcı Gaz El Tüpü) Toplumsal Olaylara Müdahale Malzemesi Alımı” ihalesinin 1. kalem: 5.000 Adet Vücut Koruyucu Teçhizat ve 2. kalem: 5.000 Adet Vizörlü Kask kısımları üzerinde kalan davacı şirketin, süresi içerisinde sözleşme imzalamadığından bahisle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 58. maddesi uyarınca 6 (altı) ay süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan işlemin iptali istenilmliştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi’nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davaya konu ihalenin bir kısmı üzerinde kalan davacı şirketin, usûlüne uygun olarak sözleşme imzalamaya davet edildiği hâlde Covid-19 salgınını mücbir sebep olarak ileri sürmek suretiyle sözleşme imzalamadığı, 2020/5 sayılı ve COVİD-19 Salgınının Kamu İhalelerine Etkisi konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde ise sözleşme konusu işin yerine getirilmesinin geçici veya sürekli olarak kısmen veya tamamen imkânsız hâle gelmesi durumunda belirli usûller çerçevesinde süre uzatımı veya sözleşmenin feshedilmesinin öngörüldüğü, bu nedenle davacının durumunun anılan Genelge hükümleri kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bunun yanında COVİD-19 salgınından kaynaklı olarak oluştuğu iddia edilen mücbir sebep hâllerinin somut bilgi ve belgelerle (örneğin imzalanmış bir sözleşmenin muhatap tarafından yerine getirilememesi, ithalat yasağı, nakliye yasakları, seyahat yasakları vs gibi) desteklenmesi gerektiği, ne gibi bir mücbir sebebe maruz kalındığına ilişkin somut bilgi ve belgelerin gerek davalı idareye gerek işbu dosyaya sunulmadığı, oldukça istisnai bir durum olan mücbir sebep hâlinin soyut ve genel-geçer ifadelere dayanılarak ortaya konulamayacağı hususları dikkate alındığında davacı şirketin süresi içerisinde sözleşme imzalamadığından bahisle 6 ay süreyle tüm ihalelerden yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ihale kararının 02/03/2020 tarihinde kesinleşmesinden sonra ülkemizde ve tüm dünyada Covid-19 salgınının ortaya çıktığı, salgının daha ne kadar devam edeceğinin belli olmaması, henüz aşısının bulunmamış olması ve tedavisinin mümkün olmaması nedenleriyle ihaleye konu malzemelerin üretimi ve teminine ilişkin taahhüdünü ifa edemeyeceğinden sözleşme imzalamadığı, salgın hastalığın mücbir sebep olarak kabul edilmesi, 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümlerinden yararlanması gerektiği, şirketin ihale işlerini takip eden …’nin 65 yaş üzeri olduğundan o dönem sokağa çıkamadığından ihale işlerini takip edemediği, bu durumun dikkate alınmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Covid-19 salgınının davacı şirketin sözleşme imzalamasına engel teşkil etmediğinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddelerinde öngörülen sürelerin gözetilmesi kaydıyla sözleşme imzalama işlemlerinin posta/kargo yoluyla da yapılabileceğinin, sözleşmenin imzalanmasını müteakip taahhüdün yerine getirilmesi için Covid-19 salgını kapsamında istenilmesi hâlinde süre verileceğinin davacı şirkete iki kez bildirildiği, sözleşme imzalama süresinin uzatıldığı, davacının durumunun 2020/5 sayılı ve COVİD-19 Salgınının Kamu İhalelerine Etkisi konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine ilişkin hukuk birimlerinden ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan görüş talep edildiği, verilen iki görüşte de davacının talebinin söz konusu Genelge şartlarını taşımadığı ve basiretli tacir gibi davranarak sözleşmeyi imzalaması gerektiğinin belirtilmesine rağmen davacının sözleşme imzalamadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun’un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi’ne gönderilmesine, 08/12/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.