Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2021/131 E.  ,  2022/4575 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/131
Karar No:2022/4575

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. Hukuk Müşaviri …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Milli Savunma Bakanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Lojistik Komutanlığı’nca 11/12/2018 tarihinde yapılan pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “10 Kalem 258 Adet Güvenlik Kamera Sistemi” ihalesine katılan davacı şirketin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17. maddesinin (d) bendi ile anılan Kanun’un 58. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile tüm ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 06/02/2019 tarih ve 30678 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan kararın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi’nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; “10 Kalem 258 Adet Güvenlik Kamera Sistemi” ihalesine davacı tarafından sunulan 11/12/2018 tarihli proforma iki adet faturanın genel toplamlarının 1.730.500,00-TL ve 1.722.500,00-TL tutarında olduğu, toplam bedeldeki bu faklılığın ihtiyaç listesindeki iki kalem (Kalem Direği(6MT) ve Tip-2 Led (Monitör) malzemeye farklı birim fiyat vermekten kaynaklandığı, nitekim idari şartnamenin yukarıda yer verilen maddelerine göre alternatif tekiflerin verileceği durumlarda şartnamenin 21.2 ve 21.3’üncü maddesinde belirtilen belgelerin sunulması gerektiği ancak davacı tarafından bu belgelerin sunulmadığı, bu durumda, davacı şirketin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17. maddesinin (d) bendinde “Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek” şeklinde yer verilen yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğunun sabit olduğu analaşıldığından, anılan Kanunun 58. maddesi uyarınca davacı şirketin 1 (bir) yıl süre ile tüm ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; davacı şirketin yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemin/onayın Milli Savunma Bakanlığı Bakan Yardımcısı … tarafından … tarihli … Sayılı işlemle tesis edildiği, ancak ve ayrıca dava dosyasında yer alan ve Milli Savunma Bakanlığı Makamı tarafından tesis edilen … tarihli … sayılı “İmza Yetkisi” konulu işlemle de, “Bakan Yardımcılarının görev dağılımı belirleninceye kadar MSB Bakan yardımcısı … imza yetkisine haizdir” şeklinde yetki devrinde bulunulmuş ise de, ilgili dosyalarda yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Milli Savunma Bakanlığı Makamının … tarih VE … sayılı “Kamu İhalelerine Katılmaktan Yasaklama Kararlarının Onayı Kapsamında Yetki Devri Oluru” konulu işlemiyle, açık bir şekilde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanun Hükümleri uyarınca verilecek olan yasaklama kararlarına dair onay yetkisinin, Bakan Yardımcısı …’na verildiği/devredildiği, dolayısıyla dava konusu işlemi tesis eden Bakan Yardımcısı …’na, dava konusu yasaklama işleminin tesis edildiği tarih itibariyle verilmiş ihaleden yasaklama yetkinin bulunmadığı, bu durumda; 4735 sayılı Kanun’un 26. maddesi uyarınca, bir bakanlığın ilgili veya bağlı kurumları tarafından yapılan ihalelerde, ihalelere katılmaktan yasaklama kararının bakan tarafından verilmesi gerektiği, davalı idare tarafından işlemin tesis edildiği tarih itibariyle ihalelere katılmaktan yasaklamaya yönelik işlemin bakan yardımcısı tarafından tesis edilmesine imkân sağlayan yazılı yetki devrinin bulunmadığı açık olduğundan, bakan yardımcısı tarafından imzalanmak suretiyle tesis edilen dava konusu ihaleden yasaklama işleminde yetki yönünden hukuka uygunluk, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Milli Savunma Bakanlığı Yetki Devri Yönergesi çerçevesinde işlem yapıldığı, ihaleden yasaklama kararlarının hem Bakan hem de yetki devri yapılan Müsteşar tarafından verilebileceği, bakanlık teşkilatlarının yeniden düzenlenmesi kapsamında, diğer bakanlıklarda olduğu gibi Millî Savunma Bakanlığı’nda da “Müsteşarlık Makamı” kaldırılarak yerine “Bakan Yardımcılıkları Makamı” ihdas edildiği, Cumhurbaşkanlığı’nın … tarih ve … sayılı kararları ve yapılan görev dağılımına göre ilgili Bakan Yardımcısı tarafından yasaklama kararları onaylandığı, idarenin, uymakla mükellef olduğu mevzuat hükümlerine uygun işlem tesis ettiği, yasaklama kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kendileri tarafından ihalede izin verildiği üzere alternatif teklif sunulduğu, dava konusu işlemin yetki unsurunun sakat olduğu, genel bir imza devrinin yasal dayanağı olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Milli Savunma Bakanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Lojistik Komutanlığı tarafından 11/12/2018 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “10 Kalem 258 Adet Güvenlik Kamera Sistemi” ihalesine istekli olarak katılan davacı şirketin, şirket müdürü … imzasıyla verilen teklif zarflarının davalı idarece incelenmesinden, genel toplamları 1.730.500,00-TL ve 1.722.500,00-TL tutarında iki faklı proforma fatura çıktığı ve isteklinin ihaleye bu şekilde teklif sunmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17. maddesinin (d) bendinde “Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek” şeklinde yer verilen yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğu tespit edildiğinden bahisle anılan Kanun’un 58. maddesi uyarınca davacı şirketin 1 (bir) yıl süre ile tüm ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin Bakan Yardımcısı Olur’u ile tesis edilen işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 58. maddesinin birinci fıkrasında, “17. maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı hâlde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2. ve 3. maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.” kuralına yer verilmiştir.
3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında 174 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 13/12/1983 Gün ve 174 Sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Kaldırılması ve Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında 202 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun’un “Bakanların görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 21. maddesinde, Bakanın, bakanlık kuruluşunun en üst amiri olduğu; “Yetki devri” başlıklı 38. maddesinde, bakan, müsteşar ve her kademedeki bakanlık yöneticilerinin gerektiğinde sınırını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebileceği kurala bağlanmıştı; söz konusu Kanun’un adı, 02/07/2018 tarih ve 703 sayılı KHK’nın 41. maddesiyle “Bakan Yardımcılarının Mali Hakları ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun” şeklinde değiştirilmiş, 703 sayılı KHK’nın 41. maddesi ile 3046 sayılı Kanun’un 21. ve 38. maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Bakan Yardımcıları” başlıklı 504. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, “(1) Bakan Yardımcıları, bakanın emrinde ve onun yardımcısı olup bakanlık hizmetlerini bakan adına ve bakanın direktif ve emirleri yönünde, bakanlığın amaç ve politikalarına, kalkınma planlarına ve yıllık programlara, stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine, mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla bakanlık teftiş kurulu hariç bakanlık kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasını gözetir ve sağlar.
(2) Bakan Yardımcıları yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı sorumludur.” kuralına, “Yetki devri” başlıklı 506. maddesinde ise, “(1) Bakan ve her kademedeki Bakanlık yöneticileri sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmak kaydıyla, yetkilerinden bir kısmını alt kademelere devredebilir. Yetki devri, uygun araçlarla ilgililere duyurulur.” kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Milli Savunma Bakanlığı Hava Lojistik Komutanlığı tarafından 11/12/2018 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “10 Kalem 258 Adet Güvenlik Kamera Sistemi” ihalesine istekli olarak katılan davacı şirket şirket müdürü İlker Tuğrul İpek imzasıyla verilen teklif zarflarının davalı idarece incelenmesinden, genel toplamları 1.730.500,00-TL ve 1.722.500,00-TL tutarında iki faklı proforma fatura çıktığının tespit edildiği, bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesinin (d) bendinde yer verilen yasak fiil ve davranışa meydan verdiğinden bahisle davacı şirketin 4734 sayılı Kanun’un 58. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin Bakan Yardımcısı Olur’u ile işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi tarafından Bakan Yardımcısına yetki devri yapılmadığından dolayı dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de dosyaki belgeler incelendiğinde; idare tarafından sunulan ve 2014 yılında yayımlanan MSY: 452-4 (B) sayılı Millî Savunma Bakanlığı Karargâhı İmza Yetkileri Yönergesi’nde, ihalelere katılmaktan yasaklama hususunda yetki devri yapıldığı, bununla birlikte, Milli Savunma Bakanlığı’nın 13/08/2018 tarihli “İmza Yetkisi” konulu yazısında Bakan tarafından, Bakan Yardımcısı …’na imza yetkisi verildiği, yasaklama Olur’unun ise bu yetki devrinden sonra 16/01/2019 tarihinde imzalandığı görüldüğünden, “Bakan yardımcısı Olur”u ile yapılan dava konusu yasaklama işleminde yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, istinaf başvurusu kabul edilerek dava konusu işlemin yetki yönünden iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’ne gönderilmesine, 06/12/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.