Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2019/1672 E. , 2022/4789 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1672
Karar No : 2022/4789
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) : … Tekstil Pazarlama Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) : … Bakanlığı adına … Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tanzimli … tarih … sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında gümrük muafiyetli olarak ithal edilen hammadde, yardımcı madde ve ambalaj malzemelerinin bir kısmının ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanılmadığının tespit edildiğinden bahisle taahhüt hesabının müeyyide uygulanarak kapatılması üzerine … tarih ve … , …, … sayılı gümrük giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalar için 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238. maddesi uyarınca gümrük vergilerinin iki katı; izin verilen adreste bulunmayan … – … , … – … tarih ve sayılı gümrük giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalar için ise gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; olayda, müeyyideli olarak kapatılan dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal edilen eşyalardan … – … , … – … tarih ve sayılı beyannamelere konu olanların izin verilen adreste bulunamadığının Karaköy Yolcu Salonu Gümrük Müdürlüğü’nün yazısından anlaşılması karşısında, söz konusu eşyaların davacı tarafından süresi içinde ihraç edilmemek suretiyle dahilde işleme rejimi şartlarının ihlal edildiği sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemin anılan beyannamelere isabet eden kısmında hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, olayda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238. maddesinin değişik hali uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında para cezası kararı alınmış ise de, söz konusu hükmün değişik halinin 28/03/2013 tarihinde yürürlüğe girmesi ve uyuşmazlık konusu beyannamelerin tescil tarihi itibarıyla anılan maddenin yürürlükteki şeklinde gümrük vergilerinin iki katı tutarında para cezası uygulanmasının öngörülmesi nedeniyle, gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında para cezası kararı alınmasında hukuka uyarlık görülmediği; dahilde işleme rejimi kapsamında ithal edilip süresi içinde ihraç edilmediği hususunda ihtilaf bulunmayan … tarih ve … , … sayılı beyannamelere konu eşyaların, davacı şirketin işbu dava harici beyannameden kaynaklanan amme borcunun tahsili için satılması sonucunda, … tarih ve … sayılı beyannameye konu eşyaların ise ithale ilişkin gümrük işlemlerinin tamamlanmasına rağmen davacı tarafından … Limanından çekilmemesi sebebiyle davacıdan kaynaklanan sebeplerle süresi içinde ihraç edilmeyerek dahilde işleme rejimi şartlarının ihlal edildiği sabit olduğundan, dava konusu işlemin söz konusu beyannamelere isabet eden kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin … – …, … – … tarih ve sayılı beyannameler nedeniyle alınan para cezalarının gümrük vergileri tutarının iki katını aşan kısmının iptaline, kalan kısımları yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dahilde işleme izin belgesi taahhüt hesabı dava konusu eşyalar gümrükten çekilmeden kapatılmış olsa da, ihracı mümkün olmayan eşyalar için ihracatın gerçekleşmesinin zorunlu olmadığı ve bu durumun rejim hükümlerine aykırılık teşkil etmediği; davalı idarece, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idarece istemin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … ‘NİN DÜŞÜNCESİ : Davaya konu para cezalarının 2006 yılının muhtelif tarihlerinde tescil ettirilen beyannamelere ilişkin olduğu anlaşıldığından; Anayasa ile de teminat altına alınan, kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemeyeceği yönündeki ilke uyarınca, gümrüklenmiş değerin iki katı para cezası uygulanacağı yolundaki kuralın 11/04/2013 tarihinde yürürlüğe girmesi ve ihtilaf konusu beyannamenin tescil tarihi itibarıyla anılan maddenin yürürlükteki şeklinde gümrük vergilerinin iki katı para cezası uygulanmasının öngörülmesi nedeniyle, gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında para cezası kararı alınması suçta ve cezada kanunilik ilkesine aykırı olacağından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi, davacı temyiz isteminin kabulü ve davanın reddine dair hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tanzimli … tarih … sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında gümrük muafiyetli olarak ithal edilen hammadde, yardımcı madde ve ambalaj malzemelerinin bir kısmının ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanılmadığının tespit edildiğinden bahisle taahhüt hesabının müeyyide uygulanarak kapatılması üzerine … tarih ve … , … , … sayılı gümrük giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalar için 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238. maddesi uyarınca gümrük vergilerinin iki katı; izin verilen adreste bulunmayan … – … , … – … tarih ve sayılı gümrük giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalar için ise gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 38. maddesinin 1. fıkrasında, kimsenin işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılmasının olanaklı olmadığı, kimseye suçun işlendiği zamanın kanununda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemeyeceği öngörülmüş; 3. fıkrasında da, cezanın yasayla konulacağı açıklanmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan halinde 108 ilâ 127. maddelerde düzenlenen dahilde işleme rejimi ile geçici ithalat rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde eşyanın gümrük vergilerinin tahsil edileceği, ayrıca, bu vergilerin iki katı para cezası alınacağı, anılan maddenin 18/06/2009 tarih ve 5911 sayılı Kanun’la değişik şeklinde, 241. maddenin 3. fıkrasının (h), (l) ve (m) bentleri, 4. fıkrasının (g) ve (h) bentleri ile 5. fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumlar hariç, dâhilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ile geçici ithalat rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde eşyanın gümrük vergilerinin iki katı tutarında para cezası alınacağı, bu cezanın ödeme süresi içinde eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem ya da kullanıma tabi tutulmaması halinde eşyanın gümrük vergileri tutarında para cezasının tahsil edileceği, aynı maddenin 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun’la değişik şeklinde ise; gümrüklenmiş değerin iki katı para cezası verileceği belirtildikten sonra dahilde işleme rejimi kapsamı ithal eşyasının, işleme faaliyetindeki hali veya işlem görmüş ürün hali de dahil olmak üzere rejim çerçevesinde izin verilen yerlerde tespiti halinde, ithal eşyasının gümrük vergileri tutarının iki katı oranında para cezası verileceği, bu cezanın ödeme süresi içinde eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması halinde eşyanın gümrük vergileri tutarında para cezası tahsil edileceği düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasanın sözü edilen maddesinde öngörülen ilkeye göre; suçun, işlendiği tarihte yürürlükte bulunan kanuna tabi olması esastır. Bu yüzden; maddi ve manevi unsurları itibarıyla gerçekleştiği tarihte suç sayılmayan bir eylemin, daha sonra yürürlüğe giren ve bu eylemi suç sayan kanunla cezalandırılması olanaklı bulunmadığı gibi; bir suçun işlendiği tarihte yürürlükte bulunan yasa hükmü ile belirlenen cezasını ağırlaştıran sonraki yasa hükmünün de o suça uygulanması ve failinin daha ağır ceza ile cezalandırılması uygun değildir.
Olayda, davacı adına 2006 yılında tescilli beyannamelerle dahilde işleme rejimi kapsamında geçici ithali gerçekleştirilen eşyalar ile ilgili olarak, dahilde işleme izin belgesinin müeyyideli kapatıldığından bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238. maddesinin 6455 sayılı Kanun’la değişik hali uyarınca 06/09/2006 tarih ve 27137, 27146, 27148 sayılı gümrük giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalar için gümrük vergilerinin iki katı; izin verilen adreste bulunmayan … – … , … – … tarih ve sayılı gümrük giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalar için ise gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında para cezası kararı alınmış ise de; bahsi geçen hükmün değişik halinin 11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi karşısında, anılan maddenin olay tarihinde yürürlükte olmayan şeklinin uygulanması Anayasa’nın yukarıda yer verilen 38. maddesine aykırılık oluşturacağından, temyize konu kararın davacının istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasında hukuka uyarlık görülmemiş, davalı idarenin temyiz isteminin ise belirtilen gerekçeyle reddi gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı idarenin TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. Davacının temyiz isteminin kabulü ile kararın, davacının istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 01/12/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.