Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/5189 E. , 2022/4469 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/5189
Karar No:2022/4469
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Bakanlığı (… Bakanlığı)
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nin … tarih ve E:…, K:… kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İskenderun Belediye Başkanlığı’nca … tarihinde elektronik olarak yapılan … ihale kayıt numaralı “Kahvaltılık Malzeme, Sıcak ve Soğuk İçecek Alımı İşi” ihalesine teklif sunan ve en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen davacının, istenilen belgeleri süresi içerisinde idareye sunmadığından bahisle, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58/A maddesinin 9. fıkrası ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17. ve 58. maddeleri uyarınca 1 (bir) süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin davalı idarenin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi’nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının elektronik olarak 07/08/2020 tarihinde yapılan dava konusu ihaleye teklif sunduğu, iki isteklinin katıldığı ihalede davacının en avantajlı ikinci teklif sahibi olduğu, … tarih ve … sayılı İskenderun Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü yazısı ile, isteklilerden 11/08/2020 tarihine kadar, beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan imza beyannamesi ve geçici teminat mektubu dışındaki teminatlara ilişkin belgeler ile teklif edilen ürünlere ilişkin numunelerin sunulmasının istenildiği, ancak söz konusu yazıda bahsedilen zamanda istenilen belgeler ile numunelerin sunulmadığı, bunun üzerine İskenderun Belediyesi’nin talebi üzerine davalı idarece Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik İhale” başlıklı 58/A maddesinin 9. fıkrasının 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesine yaptığı atıf gereği tesis edilen davacının 1 (bir) süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,
Anayasa’nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceğinin hükme bağlandığı, asli düzenleme yetkisine sahip yasama organının düzenleyeceği konularda genel prensipleri belirleyeceği, idarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisinin yasama organının çizdiği sınırlar içinde, Anayasa, Kanun gibi üst hukuk normlarına uygun olması gerektiği, normlar hiyerarşisi olarak ifade edilen bu durum uyarınca kişiler hakkında kanunda karşılığı bulunmayan fiillerinden ötürü kanunda öngörülmeyen idari yaptırım uygulanamayacağı, idari yaptırım uygulanacak fiillerin kanunla belirlenmesi gerekirken yönetmelik ile bu fiillerin kapsamının genişletilmesinin, hukuki belirlilik ve öngörülebilirliği zorunlu kılan Anayasa’nın 2. maddesindeki hukuk devleti ile bağdaşmayacağı, olayda, davacının, idarenin talebine rağmen istenilen numune ve belgeleri vaktinde teslim etmediği, bunun üzerine 1 yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklandığı, yasaklama işlemine gerekçe gösterilen Yönetmelik kuralının, kanunu açıklama misyonundan öteye geçerek, idari yaptırım öngören 4734 sayılı Kanun’un kapsamını genişlettiği, kanun kapsamında yasak fiil ve davranış olarak öngörülmeyen fiillerin kanun hükmünü aşar bir şekilde yönetmelik hükmü ile yasak fiil ve davranış olarak öngörüldüğü, kanunu aşar bir şekilde düzenleme getirerek kanun kapsamını genişleten yönetmelik hükmünün ihaleden yasaklamaya esas alınamayacağı,
Bu durumda, davacının, istenilen numune ve belgeleri idarenin talebine rağmen vaktinde teslim etmemesi fiiline ilişkin olarak, yönetmelik hükmüne istinaden kamu ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verilemeyeceği, davacının anılan fiilinin 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlar kapsamında kalmadığı hususunun açık olduğu, bu itibarla, davacının bir yıl süreyle tüm kamu ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı;
Öte yandan, 30/09/2020 tarih ve 31260 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesine atıf yapan yönetmelik kuralının değiştirildiği, başka bir anlatımla, anılan yönetmelik hükmündeki ihaleden yasaklamaya ilişkin kısmın tamamen ortadan kaldırıldığı, yeni düzenlemeyle davacının fiilinin yönetmelik kapsamında dahi ihaleden yasaklamayı gerektirmeyen fiil olarak düzenlendiği, böylece davacı lehine yeni bir hukukî durumun ortaya çıktığı anlaşıldığından, anılan Yönetmelik hükmü esas alınsa dahi dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, 30/09/2020 tarihli Yönetmelik değişikliğinin uygulama süresi 28/01/2021 tarihinde başlayacağından önceki kuralın uygulamasının devam ettiği, davacının yasak fiil ve davranışı objektif deliller ile ortaya konulduğundan dava konusu yasaklama işleminin usul ve esas yönünden hukuka ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, 29/10/2021 tarih ve 31643 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olarak yeniden yapılandırıldığından bu Bakanlığın davalı konumunda bulunduğu görülerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun’un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi’ne gönderilmesine, 29/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.