Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2019/1107 E.  ,  2022/4396 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/1107
Karar No:2022/4396

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Telekom Hizmet İnşaat Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından …. tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı “Malzemeli Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 23/05/2018 tarih ve 2018/UH.II-1028 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi’nce verilen kararda; yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına ilişkin davacı şirketin birinci iddiasına yönelik olarak;
Yaklaşık maliyetin ihale tarihinde yapılan ilk oturumda açıklanması gerektiği, dolayısıyla yaklaşık maliyetin öğrenildiği veya öğrenilmesi gerektiği tarihin ihale günü olan 12/03/2018 tarihi olduğu, davacı şirketin ihale tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 09/04/2018 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla davacı şirketin yaklaşık maliyete ilişkin iddiasının süre yönünden uygun olmadığı, dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı;
İhaleye katılım sağlayan birçok isteklinin yeterlik kriterlerini sağlamadığına ilişkin davacı şirketin ikinci iddiasına yönelik olarak;
Davacı şirketin şikâyet dilekçesinde belli bir isteklinin adı/unvanı belirtilmediği ve “birçok istekli” ifadesinin kullanıldığı dolayısıyla somut bir iddianın öne sürülmediği, aksi yaklaşımın kabulünün, itirazen şikâyet başvurusunun davalı idarece yeterliğin belirlenmesine ilişkin olarak ihale komisyonu tarafından gerçekleştirilen tüm işlemlerin yeniden yapılması anlamına geleceği, Kamu İhale Kurumu’nun görev ve yetkileri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuat ile belirlendiği, bu görevler arasında Kurum’un ihale komisyonunun yerine geçip tüm yeterlik değerlendirmesini idare adına yapma görevi yer almadığı, dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı;
İhale üzerinde kalan … Yemekçilik Ltd. Şti.’nin (Üstün) aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğuna ilişkin davacı şirketin üçüncü iddiasının birinci kısmına yönelik olarak;
Davacı şirketin iddialarının genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içerdiği, ayrıca meslek mensubu tarafından onaylanan belgelerin doğruluğundan ilgili meslek mensubunun sorumlu olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının baştan sona tamamen yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesinin talep edildiği, davalı idarenin ihale komisyonlarının yerine geçerek, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmadığı, dava konusu Kurul kararında bu iddialar yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı;
İhale üzerinde kalan Üstün tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulan belgelerin çeşitli yönlerden standart forma uygun olmadığına ilişkin davacı şirketin üçüncü iddiasının ikinci kısmına yönelik olarak;
Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunması, bu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerektiği, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılması gerektiği, buna göre yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği, Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunum Cetvelinin standart forma uygun olduğu, bu formda toplam ana çiğ girdi maliyeti, işçilik maliyeti ve yardımcı giderler oranının hesaplaması yapıldığında, bu oran toplamının bir (1) olduğu, toplam ana çiğ girdi miktarı ile işçilik gideri toplamının, toplam tutara oranının 0,80-0,95 aralığında olduğu (0,87) ve bu bakımdan Tebliğdeki oranları sağladığı, ihale üzerinde kalan istekli tarafından, personel maliyetleri tablosunun düzenlendiği, bu tabloda işçilik hesabının İdari Şartname’nin 25.3.1. maddesinin atıf yaptığı Teknik Şartname’nin “Hizmetin Yürütülmesi İçin Gerekli Personel Sayısı, Niteliği ve Ücret Tarifesi” başlıklı maddesi esas alınarak yapıldığı, fazla çalışma ile ilgili dokümanda düzenleme yapılmadığı, ihale tarihindeki asgari ücret esas alındığı, yol giderinin 3,91-TL olarak alındığı, personel sayıları ile ulusal bayram ve resmi tatil günlerinde çalışanlara ilişkin de hesaplamaların yapıldığı, KİK Modülü kullanılarak yapılan hesaplamada personel toplam aylık maliyetinin 4.209.839,52-TL, ulusal bayram ve resmi tatil günleri maliyetinin ise 80.535,21-TL olarak hesaplandığı, İhale üzerinde kalan istekli tarafından yapılan açıklamada, EK-H.4 tablosunun 71. kaleminde “Pirinç” girdisinin bulunduğu, bu girdinin Haziran 2017 Ankara Ticaret Borsasındaki 3,8002-TL ortalama fiyatlı Baldo Pirinç ile açıklandığı, Teknik Şartname’nin 63. sayfasındaki Bulgur Evsafının yer aldığı, EK-H.4 tablosunun 11. kaleminde “Bulgur” girdisinin bulunduğu bu girdinin Ağustos 2017 Ankara Ticaret Borsasındaki 1,5908-TL ortalama fiyatlı Pilavlık Bulgur ile açıklandığı, Teknik Şartname’nin 66. sayfasında Ceviz İçi Evsafının yer aldığı, EK-H.4 tablosunun 12. kaleminde “Ceviz” girdisinin bulunduğu, bu girdinin ticaret borsası bülteni ile açıklanmadığı, EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklandığı, Teknik Şartname’nin “Malzemelerin Evsafı” başlıklı maddesi altında “Küp Şeker Evsafı” maddesinin yer almadığı, ihale üzerinde kalan isteklice yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında EK-H.4 tablosunun 88. girdisinde “Toz Şeker” girdisinin bulunduğu, bu girdinin ticaret borsası bülteni ile açıklanmadığı, EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile açıklandığı, Teknik Şartname’nin “Malzemelerin Evsafı” başlıklı maddesi altında “Süt 1/1 Litre UHT Evsafı” maddesinin yer almadığı, söz konusu madde altında “Pastörize Süt Evsafı (Açık Süt)” ve “Kutu Süt (200 ml. UHT)” maddelerinin yer aldığı, ihale üzerinde kalan isteklice yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında EK-H.4 tablosunun 66. kaleminde “Paket UHT Süt 200 ML”, 67. kaleminde “Paket UHT Süt Light 200 ML”, 80. girdisinde “Süt Pastörize” ve 81. girdisinde “Süt Pastörize (LT)” girdilerinin bulunduğu, söz konusu girdilerin ticaret borsası bülteni ile açıklanmadığı, EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklandığı, Teknik Şartname’nin “Malzemelerin Evsafı” başlıklı maddesi altında “Beyaz Peynir Evsafı” maddesinin yer aldığı, ihale üzerinde kalan isteklice yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında EK-H.4 tablosunun 7. kaleminde “Beyaz Peynir” girdisinin bulunduğu, söz konusu girdinin ticaret borsası bülteni ile açıklanmadığı, EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklandığı, Teknik Şartname’nin 69. sayfasında “Karışık Turşu Evsafının” yer aldığı, EK-H.4 tablosunda ise bu girdinin bulunmadığı, kaldı ki “Turşu” nun Teknik Şartname’nin 24. sayfasında cacık, ayran, meyveler, dondurma gibi 3. Grup Yemekler içerisinde sayıldığı ve aşırı düşük teklif açıklama kapsamında verilen Örnek Menüler içerisinde yer almadığı, dolayısıyla açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı, Teknik Şartname’nin 62. sayfasında yumurta evsafının yer aldığı, EK-H.4 tablosunun 98. girdisinde “Yumurta (55-60 gr.)” girdisinin bulunduğu, bu girdinin EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklandığı, Teknik Şartname’nin 68. sayfasında Yeşil/Siyah Zeytinin Evsafına ilişkin “İyi terbiye edilmiş ve salamurada bekletilmiş zeytinlerden olacaktır. Salamurası tamamen alınmış tat ve nefaset itibari ile piyasadaki 1. nevi zeytinlerden olacaktır. Ezik acı çürük küflü ve fena kokulu canlı cansız parazitli kurt yenikli parazit ifrazatını içermeyecektir. 1 kilo sayıldığında 300 adetten fazla olmayacaktır. Zeytin tanelerinin %5’e kadar %2’si bedelinden tenzilen alınacaktır. Zeytinler temiz ve taneleri sağlam kendisine mahsus küfelerde getirilecektir. Diğer hususlar G.M.T.’ne uygun olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, EK-H.4 tablosunun 79. kaleminde “Siyah Zeytin” girdisinin bulunduğu, bu girdinin ticaret borsası bülteni ile açıklanmadığı, EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklandığı, Teknik Şartname’nin 67. sayfasında Zeytinyağı evsafına ilişkin “Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı onaylı olacaktır. Berrak, tortusuz, sarı rengin en açık renginde kadar değişebilen tonda, şeffaf görünümünde, kendine has tat ve kokuda olacak, rafinasyon artığı madde içermeyecektir. Kurumun isteğine bağlı sınıftan (natural, rafine vb.) teslim edilecektir. G.M.T.’ye uygun olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, EK-H.4 tablosunun 99. kaleminde “Zeytinyağı” girdisinin bulunduğu, bu girdinin Ekim 2017 İzmir Ticaret Borsasındaki 17,0500-TL ortalama fiyatlı Zeytinyağı Yemeklik Riviera (Dökme) ile açıklandığı, Teknik Şartname’nin 9. sayfasında ekmek evsafına ilişkin “…32) Ekmek günlük olarak mutfağa alınacak ve mevcut olan ekmek depolarında muhafaza edilecek, bayat ekmek kesinlikle kullanılmayacaktır. Ekmekler kaliteli unlardan veya tam buğday unundan yapılmış ve iyi pişmiş olacak. Hastalar, refakatçiler ve tüm personele verilecek olan ekmekler kişi başına her öğünde 150 gramdır. (roll ekmek) 50 gram x 3 şeklinde verilecek ve ekmeklerin diyetisyen tarafından belirlenen bir kısmı tuzsuz, kepekli ve glütensiz ekmek olarak getirilecektir.” düzenlemesi ile 55. sayfada “Yemek ve kahvaltılarda kişi başına öğün için 50 gram X 3 roll ekmek olarak verilecektir. Ekmekler %78-80 randımanlı undan üretilmiş olacaktır. Normal, tuzsuz, glütensiz veya kepekli çeşitler haline getirilmelidir. Ekmek, Gıda Maddeleri Tüzüğü’ne (G.M.T.) uygun olarak üretilmiş olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, EK-H.4 tablosunun 62. kaleminde “Paket Roll Ekmek 50 gr” girdisinin bulunduğu, bu girdinin EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile de açıklanarak hesaplamalara dahil edildiği, Teknik Şartname’nin 9’uncu sayfasında su evsafına ilişkin “…33)Öğle ve akşam yemeklerinde her hastaya, refakatçiye ve personele içmek için verilen suyun ağzı kapalı, disposable kaplar için en az 200 ml olacak şekilde verilecektir…” düzenlemesinin yer aldığı, EK-H.4 tablosunun 53’üncü kaleminde “Paket Bardak Su 200 ml” girdisinin bulunduğu, bu girdinin EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile de açıklanarak hesaplamalara dâhil edildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79. maddesindeki “…79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez…” açıklaması gereği davacı şirketin ihale üzerinde kalan isteklinin vermiş olduğu teklif fiyatı ile söz konusu ürünleri temin edemeyeceğine ilişkin iddiasının yerinde olmadığı, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları içerisinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2. maddesinde belirtilen yöntemlerden olan “Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar” a (79.2.2.3) yer verilmediği görüldüğünden davacı şirketin iddiasının yerinde olmadığı, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları içerisinde, armut, badem, beyaz peynir, beyaz peynir tuzsuz, bezelye (konserve), bisküvi, ceviz, çay poşet 2 gr, dana eti (incik), dana eti (kemikli), fındık, galeta, ıhlamur, kadayıf, kakao, kaşar peyniri tam yağlıi kaşar peyniri light, kaşar peyniri tuzsuz, light bisküvi, maydanoz, muz, paket ayran 2 ml, paket bal 20 gr, paket bardak su 200 ml,paket fındık ezmesi 30 gr, paket kek 50 gr, paket kesme şeker (2’li), paket krem peynir 20 gr, paket light krem peynir 20 gr, paket light yoğurt 200 gr, paket meyve suyu 200 ml, paket reçel 20 gr, paket roll ekmek 50 gr, paket tahin pekmez 30 gr, paket tereyağı 10 gr, paket tuzsuz tereyağı 10 gr, paket uht süt 200 ml, paket uht süt light 200 ml, paket yoğurt 200 gr, pirinç unu, poğaça 100 gr, sarı leblebi, simit 100 gr, siyah zeytin, süt pastörize (lt), tahin helva (fıstıklı-kakaolu), tavuk eti (but), tavuk eti (göğüs), toz şeker, tuzsuz siyah zeytin, tuzsuz yeşil zeytin, yeşil zeytin, yumurta (55-60 gr) girdileri için yaptığı açıklamaları EK-O.7 maliyet tutarı tespit tutanakları ile tevsik ettiği, teklif edilen birim fiyatların söz konusu tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı, söz konusu belgede yer alan toplam tutarların yanlış hesaplanmadığı ve anılan Tebliğ’in yukarıda belirtilen maddelerinde isteklilerce sözleşme süresince kullanılması öngörülen çiğ girdi malzeme miktarının hesaplanması gerekliliğine yönelik bir açıklama bulunmadığı, her sayfanın ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve belge akabinde meslek mensubuna ait 19/03/2018 tarihli faaliyet belgesinin de sunulduğu, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları içerisinde, EK-H.4’te Dana Eti (İncik) ve Dana Eti (Kemikli) ile açıklamada bulunulduğu, söz konusu girdilerin miktarlarının EK-H.4’e doğru yansıtıldığı, dava konusu Kurul kararında bu iddialar yönünden de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yaklaşık maliyetin hesabın yapıldığı tarih ile ihale tarihi arasında geçen süre zarfında maliyete esas temel girdi fiyatlarının arttığı, ihale tarihi ile yaklaşık maliyetin belirlendiği tarihler arasındaki zaman diliminde fiyatlardaki değişime bağlı olarak yaklaşık maliyetin güncellenmediği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre idarece re’sen güncellenmesi gerektiği, dolayısıyla yaklaşık maliyetin hatalı belirlendiği, kendilerince farkına varıldığı tarihin ihale komisyonu kararının tebliğinden itibaren başlaması gerektiği, ihaleye katılım sağlayan birçok isteklinin teklif dosyaları incelendiğinde ve özellikle de ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından sunulan belgelerin İdari Şartname’de istenilen yeterlik kriterlerini sağlamadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi ile, dava konusu Kurul kararında belirtilen ikinci iddiası, üçüncü iddiasının birinci ve ikinci kısmı yönünden Mahkeme kararının davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına; temyiz isteminin kısmen kabulü ile dava konusu Kurul kararında belirtilen birinci iddia yönünden Mahkeme kararının davanın reddine ilişkin bu kısmının bozulmasına ve dava konusu işlemin bu kısım yönünden iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
Muş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 12/03/2018 tarihinde açık ihale usulü ile 2018/55012 ihale kayıt numaralı “Malzemeli Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesi gerçekleştirilmiştir.
İhaleye toplam 24 istekli katılmış, 14 geçerli teklif arasından ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi dava dışı Üstün Yemekçilik Ltd. Şti. uhdesinde bırakılmış, dava dışı …End. Yem. Ltd. Şti. ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.
İhaleye yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan şikâyet başvurusunun reddedilmesi sonrası yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 23/05/2018 tarih ve 2018/UH.II-1028 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54. maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usûl kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, şikâyet başvurularının idareye, itirazen şikâyet başvurularının ise Kurum’a hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılacağı, dilekçelerde, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin yer alması gerektiği, başvurunun süre, usûl ve şekil kurallarına uygun olmaması, usûlüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurum’un görev alanında bulunmaması hâllerinde ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak başvurunun reddine karar verileceği; “İdareye Şikâyet Başvurusu” başlıklı 55. maddesinin birinci fıkrasında, şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hâllerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce ihaleyi yapan idareye yapılacağı, 55. maddesinin dördüncü fıkrasında, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kurum’a itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği; “Kuruma İtirazen Şikâyet Başvurusu” başlıklı 56. maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hâllerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği kurala bağlanmıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6. maddesinde, “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hâllerde on gündür.
…”
kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülen ikinci iddiasının ve üçüncü iddiasının ikinci kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmı incelendiğinde;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülen birinci iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmının incelenmesine gelince;
Aktarılan mevzuat uyarınca, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla şikâyet başvurusunun, bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren yapılması gerekmekte olup, hukuka aykırı işlem ve eylemlerin farkına varıldığı tarih, ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmelidir.
Dava konusu işlemde, şikâyete konu işlemin farkına varıldığı ya da farkına varılmış olması gereken tarihin ihale tarihi olduğu ve başvuru sürelerinin bu tarih esas alınarak hesaplandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, başvuru süresinin ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale komisyonu kararının davacıya tebliğ edildiği 02/04/2018 tarihinden itibaren hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, davacı tarafından şikâyet başvurusunun süresi içinde (09/04/2018 tarihinde) yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, mezkûr iddia bakımından başvurunun süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk, bu kısım yönünden davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine;
2. … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacı şirketin ikinci ve üçüncü iddiasının birinci ve ikinci kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmının ONANMASINA,
3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. Mahkeme kararının davacı şirketin birinci iddiasına ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
5. DAVA KONUSU İŞLEMİN BU KISMININ İPTALİNE,
6. Dava kısmen iptal, kısmen ret kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı …-TL’nin …-TL’si ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
7. Geriye kalan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
8. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
9. Dosyanın anılan Mahkeme’ye gönderilmesine,
10. 2577 sayılı Kanun’un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 24/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.