Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2019/648 E.  ,  2022/4686 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/648
Karar No : 2022/4686

TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) … Nakliyat Lojistik Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Bakanlığı adına … Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: 09/11/2017 tarihinde Türkiye’ye giriş yapmak üzere Hamzabeyli Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen … sayılı T2 rejim kodlu Transit Refakat Belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan … plakalı TIR aracı içinde yer alan “oto parça” cinsi eşyanın fiziki muayenesinde, beyan edilenin aksine eşyanın kullanılmış olduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Transit Refakat Belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan TIR aracı içinde yer alan “oto parça” cinsi eşyanın fiziki muayenesinde cins ve miktar itibarıyla beyana uygun olmakla birlikte parçalanmış, demonte vaziyette ve kullanılmış otomobil parçaları olduğunun tespit edildiği, … sayılı İthalat Rejimi Kararı’nın 7. maddesi uyarınca eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) malların ithalinin izne tabi bulunduğu, dolayısıyla eşyanın başkaca bir tahlil, teknik inceleme veya araştırmaya gerek olmaksızın belirgin bir şekilde farklı cinste olduğu anlaşıldığından, gümrüklenmiş değerin fatura kıymetlerine %3 emsal sigorta ve %10 emsal navlun bedeli eklenmesi suretiyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak belgenin 5. kaleminde 8409.91.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen eşyanın İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ hükümlerine tabi olduğundan bahisle, buna göre birim gümrük kıymeti esas alınmış ise de, söz konusu Tebliğ’de öngörülen değer, 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, dava konusu işlemin bu eşyaya isabet eden kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, transit refakat belgesi muhteviyatı eşyanın gözle yapılan muayenesinde ikinci el ya da sıfır olup olmadığının anlaşılamayacağı; davalı idarece tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idarece istemin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’İN DÜŞÜNCESİ : 4458 sayılı Kanun’un 235. maddesinin 5. fıkrasının olayda uygulanma imkanı bulunmadığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararının davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması, kararın transit belgenin 5. kaleminde 8409.91.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen eşyaya isabet eden vergilerin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı idarenin temyiz isteminin ise aynı gerekçe ile reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
09/11/2017 tarihinde Türkiye’ye giriş yapmak üzere Hamzabeyli Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen … sayılı T2 rejim kodlu Transit Refakat Belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan … plakalı TIR aracı içinde yer alan “oto parça” cinsi eşyanın fiziki muayenesinde, beyan edilenin aksine eşyanın kullanılmış olduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 3. maddesinin 16. fıkrasında; gümrük beyanının eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını ifade edeceği, 17. fıkrasında; beyan sahibinin, kendi adına beyanda bulunan kişi veya adına beyanda bulunulan kişi olduğu; 20. maddesinin 5911 sayılı Kanun ile değişik (a) bendinde; ”rejim hak sahibi” deyiminin, kendi adına ve hesabına gümrük beyanını yapan veya hesabına gümrük beyanı yapılan kişi veya bu kişilere ait bir gümrük rejimi ile ilgili hakların veya yükümlülüklerin devredildiği kişiyi ifade ettiği, (b) bendinde ise; transit rejiminde rejim hak sahibine “asıl sorumlu” denileceği; 86. maddesinin 1. fıkrasında; asıl sorumlunun eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejime ilişkin hükümlere uymakla yükümlü olduğu; 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasında; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 4458 sayılı Kanun’un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olması; bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun kabul edilebilmesi için de; giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik, inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlık ise, transit refakat belgesi kapsamında belirgin bir şekilde farklı eşya beyan edilmesinden değil, “oto parça” cinsi eşyanın kullanılmış olduğunun tespit edildiğinden bahisle uygulanan para cezasından kaynaklanmaktadır.
Bu durumda yukarıda aktarılan hususlar dikkate alındığında, anılan madde hükmünün olayda uygulanma imkanı bulunmadığından, belirtilen hüküm dayanak gösterilmek suretiyle karara bağlanan para cezasında hukuka uygunluk, kısmen davanın reddi yolundaki temyize konu kararda ise yasal isabet bulunmamıştır.
Daire kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı İdarenin temyiz istemine gelince; kararın transit refakat belgesinin 5. kaleminde 8409.91.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen eşyaya isabet eden vergilerin iptaline yönelik hüküm fıkrasında ise yukarıda açıklanan gerekçeyle sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
3. Kararın, dava konusu işlemin transit refakat belgesinin 5. kaleminde 8409.91.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen eşyaya isabet eden vergilerin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz isteminin ise REDDİNE,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 24/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.