Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2020/2378 E.  ,  2022/5748 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/2378
Karar No : 2022/5748

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Başkanlığı-…

KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Mimarlık ve Danışmanlık A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Müteahhit olan davacı şirket tarafından,6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … parselde kayıtlı muhtelif bağımsız bölümlerin satışı sırasında ödenen tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 57. maddesi uyarınca gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının harca tabi olduğu, özel Kanun niteliğindeki 6306 sayılı Kanun’un 7/9. maddesinde yer alan düzenleme kapsamında ise anılan Kanun uyarınca yapılacak devir ve tescillerin tapu harcından istisna tutulduğunun görüldüğü;uyuşmazlıkta, taşınmaz alım satımına konu alanın 6306 sayılı Kanun hükümleri kapsamında istisnaya tabi bir taşınmaz olup olmadığının tespiti gerektiği; bu bağlamda Uyap üzerinden yapılan Takbis sorgulamasında davaya konu tapu harcının tahsil edildiği bağımsız bölümlerin de içinde yer aldığı İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … parselde kayıtlı taşınmazın 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olduğunun görüldüğü; dolayısıyla anılan taşınmaza ilişkin işlemlerin harç, vergi ve ücretlerden muaf olduğu sonucuna varıldığı; bu durumda, mevzuat hükümlerine göre dava konusu alım satım işlemlerinin tapu harcından istisna olması ve Kanun gereği yeniden inşa edilen taşınmazlarda hak sahibi malik dışında üçüncü kişilere yapılacak devirlere ilişkin bir kısıtlama getirilmemesi karşısında tapu harcı tahsilinde vergilendirme hatası bulunduğu, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, düzeltme-şikayet başvurusuna konu tapu harçlarının iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:6306 sayılı Kanun kapsamında dönüşüm uygulaması ile inşa edilen bağımsız bölümlerin hak sahibi malikler ve müteahhitler adına tapuya tescilinde harç aranılmayacağı, üçüncü kişilere satış işlemlerine ilişkin ise istisnadan faydalanılamayacağı,bu hususta emsal yargı kararları bulunduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:
Müteahhit olan davacı şirket tarafından,6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … parselde kayıtlı muhtelif bağımsız bölümlerin satışı sırasında ödenen tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 57. maddesinde; tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı târifede yazılı olanların tapu ve kadastro harçlarına tâbi olduğu, 58. maddesinde; tapu ve kadastro harçlarını kanuna ekli târifede belirtilen kişilerin ödemekle mükellef olduğu, 492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (4) sayılı tarifenin 20/a maddesinde ise; gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlâk vergisi değeri üzerinden (cebri icra ve şüyûun izâlesi hallerinde satış bedeli, istimlâklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı tapu harcı alınacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemesi kararının,dava konusu düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair işlemin davacı şirketin tapu harcına konu bağımsız bölümlerin 1/2 hissesine isabet eden kısmının iptali ve bu kısımlara ilişkin olarak ödenen tutarın iadesine dair hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı idarece ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının,dava konusu düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair işlemin davacı şirketin tapu harcına konu bağımsız bölümlerin 1/2 hissesini aşan kısmının iptali ve 1/2 hisse oranını aşan ödeme tutarının iadesine dair kısmı yönünden ;
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; tapu harcının mükellefinin gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabında devir eden ve devir alan olarak belirlendiği görülmüştür.
Olayda; dosya içeriğinde yer alan ve UYAP üzerinden temin edilen Takbis kayıtlarının incelenmesinden, dava konusu bağımsız bölümlerin … Metal Taşımacılık ve İnşaat San.ve Tic.A.Ş. ile davacı şirket adına kayıtlı bulunduğu, dava konusu satış işlemleriyle üçüncü kişilere satıldıkları,davacı şirket tarafından ödenen tutarın iadesi talebiyle düzeltme şikayet başvurusunda bulunulduğu, reddi üzerine de yine davacı şirket tarafından dava açıldığı görülmüştür.Uyuşmazlıkta, 6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen bağımsız bölümlerin üçüncü kişiye satışı sırasında ödenen tapu harcının iadesi istemiyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 116-126. maddeleri kapsamında düzeltme şikayet başvurusunda bulunmak suretiyle adına işlem tesis ettiren davacı şirketin, bu işleme karşı dava açma ehliyeti bulunmakta ise de; kendi adına tahakkuk etmeyen,satış işleminde davacı şirketle birlikte devir eden konumunda bulunan diğer müşterek malik … Metal Taşımacılık ve İnşaat San.ve Tic.A.Ş. adına tahakkuk ettirilerek tahsil edilen tapu harcı tutarının iadesinin istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin tapu harcına konu bağımsız bölümlerin davacı şirketin 1/2 hissesini aşan kısmının iptali ve 1/2 hisse oranını aşan ödeme tutarının iadesine dair kısmı yönünden davanın reddi gerekirken bu kısım yönünden de kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin tapu harcına konu bağımsız bölümlerin davacı şirketin 1/2 hissesini aşan kısmının satışıyla ilgili tahakkuk ettirilerek tahsil edilen tapu harcına dair kısmının BOZULMASINA,diğer kısmının ONANMASINA
3. Bozulan kısım üzerinden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 23/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.-