Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2278 E.  ,  2022/6779 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2278
Karar No : 2022/6779

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Üniversitesi, Ziraat Fakültesi … Ana Bilim Dalında doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, “Ankara Üniversitesi Öğretim Üyeliği Kadrolarına Atama ve Yükseltme Asgari Koşullarının” IV. Bilim Alanları ile İlgili Özel Koşullar başlıklı 1. Makalenin doktor öğretim üyesi (yeniden atama) kısmında yer alan “(1a-1ç) maddesinden en az 30 puan almalıdır” koşulunu sağlamadığından bahisle yeniden atanması uygun bulunmayarak ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, en son Kasım 2015 tarihinde 3 yıl süre ile doktor öğretim üyesi kadrosuna atanan davacının görev süresinin dolduğu tarihte yürürlükte olan Öğretim Üyeliği Kadrolarına Atama ve Yükseltilme İlkelerine göre yapılan değerlendirmede, makale “(1a-1ç) maddesinden en az 30 puan almalıdır” özel koşulunu sağlamadığı hususunda tereddüt bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafından, bilimsel dosyasını değişiklikten önce yürürlükte bulunan kriterlere göre hazırladığı, görev süresinin dolmasına 5 ay veya 2,5 ay kala yapılan değişikliğin kendisine uygulanmaması gerektiği iddia edilmiş ise de, davalı idare tarafından söz konusu ilkelerde zaman zaman değişiklikler yapıldığı, yapılan değişikliğin davacıya özel olmadığı ve eski ilkelere göre değerlendirme yapılmasına yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşıldığından iddiaya itibar edilmediği, bu durumda, doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma için asgari koşulları sağlamadığı anlaşılan davacının yeniden atamasının yapılmaması ve ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bilimsel ve akademik dosyasını 2015 yılında yürürlüğe giren ilkelere göre oluşturduğu, görev süresinin dolmasına 2,5 ay kala yürürlüğe giren asgari koşulların kendisine uygulanmasının hakkaniyete ve adalete uygun olmadığı, haklı beklenti, hukuki güvenirlik, hukuk devleti, idari istikrar ve belirlilik ilkelerine aykırı olduğu, bilimsel dosyasının atama için yeterli olduğu iddia edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Dava, … Üniversitesi, Ziraat Fakültesi … Ana Bilim Dalında doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, “Ankara Üniversitesi Öğretim Üyeliği Kadrolarına Atama ve Yükseltme Asgari Koşullarının” IV. Bilim Alanları ile İlgili Özel Koşullar başlıklı 1. Makalenin doktor öğretim üyesi (yeniden atama) kısmında yer alan “(1a-1ç) maddesinden en az 30 puan almalıdır” koşulunu sağlamadığından bahisle yeniden atanması uygun bulunmayarak ilişiğinin kesilmesine ilişkin 09.04.2019 tarih ve E.23368 sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 23 üncü maddesinde, “a) Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler.
b) Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak gerekir.

c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.” hükmüne yer verilmiştir.
05/10/2017 tarihli karar ile Yükseköğretim Kurulu’nca onaylanarak 01/09/2018 tarihinde yürürlüğe giren 04/04/2017 Senato Karar tarihli Ankara Üniversitesi Öğretim Üyeliği Kadrolarına Atanma ve Yükseltilme İlkeleri’nin “Zorunlu Başvuru Koşulları” başlıklı II. kısmında, “Yarımcı Doçent (Yeniden Atama) ‘1. Puanlama bir önceki atama tarihinden sonra yapılan tüm akademik etkinlikleri kapsar. 2. Ankara Üniversitesinde yardımcı doçent olarak 9 yıl ve daha fazla çalışmış olanların yeniden atanabilmek için, zorunlu puan koşulu dikkate alınmaksızın, almaları gereken en az puanın %75’ini sağlamaları gerekir'” düzenlemesi; “Bilim Alanları İLe İlgili Özel Koşullar” başlıklı IV. kısmında, “Fen, Mühendislik ve Sağlık Bilimleri Yarımcı Doçent (Yeniden Atama) ‘1. Makaleler çok yazarlı ise aday, en az birinde birinci, ikinci, üçüncü isim veya sorumlu yazar olmalıdır. 2. (1a) maddesinden en az 30 puan alınmalıdır. 3. Makale bölümünden en az 60 puan alınmalıdır.'” düzenlemesi yer almış; (1a) bölümü içinde “SCI, SCI-Expanded, SSCI veya AHCI tarafından taranan dergilerde yayınlanmış makale” belirtilmiştir.
31/05/2018 tarihli karar ile Yükseköğretim Kurulu’nca onaylanarak 01.09.2018 tarihinde yürürlüğe giren “Ankara Üniversitesi Öğretim Üyeliği Kadrolarına Atama ve Yükseltme Asgari Koşullarının” IV. Bilim Alanları ile İlgili Özel Koşullar başlıklı 1. doktor öğretim üyesi (yeniden atama) kısmında, “1. Makaleler çok yazarlı ise aday, en az birinde birinci, ikinci isim veya sorumlu yazar olmalıdır. 2. (1a-1ç) maddesinden en az 30 puan almalıdır. 3. Makale bölümünden en az 60 puan almalıdır.” koşuluna yer verilmiş, (1a) bölümü içinde “Web of Science tarafından taranan, Q1 kapsamındaki dergilerde yayınlanmış makale”, (1ç) bölümünde “Web of Science tarafından taranan, Q1 kapsamındaki dergilerde yayınlanmış makale” belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.
Ancak, idareye tanınan bu takdir yetkisinin, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği de açıktır. Zira, takdir yetkisi ile idareye ancak hukuk kuralları içinde hareket özgürlüğü tanınmış olduğundan, yasa koyucu tarafından idareye tanınan bu yetkinin başta kamu yararı olmak üzere hizmet gereklerine, hukuk devleti, hukuk güvenliği ve kazanılmış haklara riayet ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir.
Hukuk devleti ilkesinin ön koşullarından biri “hukuk güvenliği” ilkesinin korunmasıdır. Hukuk güvenliği ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, önceden oluşmuş hukuksal durumların, sonradan yapılacak işlemlerle değiştirilmesi, hukuktan beklenen güvenle bağdaşmayacaktır.
“Kazanılmış hak” ise doktrinde, yürürlükteki hukuka uygun olarak doğan ve böylece kişiye özgü lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geri alınması gibi durumların varlığına rağmen hukuk düzenince korunması gereken bir hak olarak tanımlanmaktadır. İdarenin ister düzenleyici işlem, ister bir taahhüt, isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmelerine de “haklı beklenti” denilmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; .. Üniversitesi, Ziraat Fakültesi … Ana Bilim Dalında doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının 3 yıllık görev süresinin 15.11.2018 tarihinde dolduğu, 07/11/2018 tarihli Akademik Kurul Kararı’nda yeniden atamasının uygun olduğuna karar verildiği, akabinde 27/11/2018 ve 12/12/2018 tarihli Fakülte Yönetim Kurulu Kararlarında da atamasının uygun olduğunun belirtildiği, rektörlüğün yeni koşullara göre inceleme yapılmasına ilişkin kararı nedeniyle yapılan inceleme sonucu, 22/01/2019 tarihli ve 25/02/2019 tarihli jüri ortak raporlarında, “davacının 2015-2018 döneminde uluslararası dergilerde yayınlanmış 3 adet araştırma makalesi, uluslararası kongrede sunulmuş 4 adet tam metin bildiri, Web of Science’te taranan dergilerde çalışmalarına atıflar bulunduğu, araştırmalardan birinin 3’ün üzerinde impact faktörü olan ve akademik çevrelerde kabul gören bir indeks olan Thomson Reuters’da taranan dergide yayınlandığı, lisans ve yüksek lisans derslerine önemli katkılar sunan birikimli ve deneyimli bir öğretim üyesi olduğu, 2018 Ekim dönemi doçentlik başvurusunda bulunduğu, 13/11/2017 tarihinde yayınlanan Ankara Üniversitesi Öğretim Üyeliği Kadrolarına Atama ve Yükseltme Asgari Koşullarını sağladığı, ancak 01.09.2018 tarihi itibariyle yürürlüğe giren “1. doktor öğretim üyesi (yeniden atama)” kısmında yer alan “(1a-1ç) maddesinden en az 30 puan almalıdır” koşulu kapsamında eseri bulunmadığının belirtildiği, 01.09.2018 tarihi itibariyle yürürlüğe giren Ankara Üniversitesi Öğretim Üyeliği Kadrolarına Atama ve Yükseltme Asgari Koşullarının “IV. Bilim Alanları ile İlgili Özel Koşullar” başlıklı “1. doktor öğretim üyesi (yeniden atama)” kısmında yer alan “(1a-1ç) maddesinden en az 30 puan almalıdır” koşulunu sağlamadığından bahisle yeniden atanması uygun bulunmayarak 09.04.2019 tarih ve E.23368 sayılı işlemle ilişiğinin kesilmesine karar verilmesi üzerine işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, üniversitelerin, doktor öğretim üyesi kadrolarına ilk atama veya görev süresinin dolması üzerine yeniden yapılacak atama için 2547 sayılı Kanun’un 23. maddesinde aranan asgari koşulların yanında, Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilecekleri kuşkusuzdur.
Bu bağlamda, Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Kadrolarına Atanma ve Yükseltilme İlkeleri, YÖK Genel Kurulu’nun 31/05/2018 tarihli toplantısında uygun bulunarak 01/09/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu ölçütlerde Fen ve Mühendislik Bilimlerindeki doktor öğretim üyesi kadrolarının görev süresinin uzatılması için “(1a-1ç) maddesinden en az 30 puan almalıdır…” şeklinde bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak objektif ve denetlenebilir bir kriterin getirildiği görülmektedir.
Ancak, öğretim üyelerinin görev süreleri dolduktan sonra aynı kadroya yeniden atanabilmeleri için getirilen ek koşulların, öğretim üyelerine belirli bir süre içinde belli sayıda akademik çalışma yapma zorunluluğu gibi bir mükellefiyet yüklemesi durumunda, öngörülen sürelerin, ek koşulun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hesaplanması hakkaniyet gereğidir. Aksi takdirde, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin açık bir şekilde ihlali sonucu ortaya çıkar.
Buna göre, davacının en son görev süresinin uzatıldığı tarih olan 15/11/2015 tarihinde davaya konu ön koşulun mevcut olmadığı, söz konusu ön koşulun getirildiği Ankara Üniversitesi Öğretim Üyeliği Kadrolarına Atama ve Yükseltme Asgari Koşullarının 08/06/2018 tarihinde yayınlandığı ve 01/09/2018 tarihi itibariyle yürürlüğe girdiği, davacının 01/09/2018 tarihinden 15/11/2018 tarihine kadar olan süre zarfında tüm görev süresi döneminde sağlanması gereken koşulların aranmasının, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olacağı, ayrıca davacının görev süresinin uzatılmaması halinde öğretim faaliyetlerinin sekteye uğraması suretiyle kamu yararına da aykırı bir durumun oluşacağı anlaşıldığından, davacının ölçütlerde belirlenen ön koşulları sağlayabilmesi ve gerekli hazırlıkları yapabilmesi için süre tanınması amacıyla görev süresinin uzatılması gerekmektedir.
Bu durumda, davacının Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Kadrolarına Atanma ve Yükseltilme İlkeleri’nde belirtilen koşulları yerine getirebilmesine imkan tanıyabilmek için görev süresinin uzatılması gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.