DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2022/1666 E.  ,  2022/3315 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/1666
Karar No : 2022/3315

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR) :1- … Bakanlığı
VEKİLİ : …
2- … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 23/11/2021 tarih ve E:2019/1, K:2021/6028 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Astsubay olarak görev yapmakta iken emekliye ayrılan davacı tarafından, 06/04/2015 tarihinde Sıhhiye Orduevinin Subay Bölümü olarak sınıflandırılan kısmına alınmamasına ilişkin işlem ile Genelkurmay Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin ve Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 3. maddesinin (k) bendindeki “hak sahipliği durumuna göre kategorilendirilen” ibaresinin; (ö) bendinin ve 10. maddesindeki “…..istifade edecek personele göre kategorilere …” ibaresinin ve Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi’nin 2. maddesinin (a) bendinin, Ek-B Tesis Kategori Çizelgesinin, Ek-C Orduevleri listesindeki orduevleri ve diğer tesislerin kategorilerini belirten “Kategorisi” sütununun iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 23/11/2021 tarih ve E:2019/1, K:2021/6028 kararıyla;
211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun 98. maddesine, Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 2/1-2, 3/a), g), k), n), o), ö), s), u) bentlerine, 6. ve 10/1.maddelerine ve Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi’nin 2/a maddesi ile EK-B ve EK-C çizelgelerine yer verilerek;
Davanın, Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin 3. maddesinin (k) bendindeki “hak sahipliği durumuna göre kategorilendirilen” ibaresinin; (ö) bendinin ve 10. maddesindeki “…..istifade edecek personele göre kategorilere …” ibaresinin iptali istemine ilişkin kısmı yönünden;
211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nda; Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve Genelkurmay Başkanlığının izni ile orduevlerinin kurulabileceği ve buna ilişkin kadro, kuruluş, idare, yapılacak denetleme ve işletme şekilleri, verilecek hizmetler, üye aidatı ve kart ücreti alınmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelik ile düzenleneceği, 211 sayılı Kanun’un 98. maddesiyle verilen yetki uyarınca yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği ile orduevlerinin, askeri mahal, vasıf ve mahiyetinde olduğu, istifade edebilecek personele göre kategorilendirileceği ve bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek Genelkurmay Başkanlığının izni ile kurulabileceği ve Genelkurmay Başkanlığınca yayımlanacak Yönergede belirleneceği ve bu düzenlemelerin de dayanağı olan Kanun’a aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından hukuka aykırılık görülmediği,
Davanın, Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi’nin 2. maddesinin (a) bendinin, Ek-B Tesis Kategori Çizelgesinin, Ek-C Orduevleri listesindeki orduevleri ve diğer tesislerin kategorilerini belirten “Kategorisi” sütununun iptali istemine ilişkin kısmı yönünden;
Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının, rütbe ve kıdem esasına dayalı hiyerarşik bir düzen içerisinde sosyal ve moral ihtiyaçları karşılamak suretiyle hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilerek, tesis edilen orduevlerinin, askeri mahal, vasıf ve mahiyeti dikkate alınarak, bu tesislerin emniyet, istifade, tertip, düzen ve hizmet esaslarının Genelkurmay Başkanlığı tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi ile belirlendiği; Yönerge’de Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin altı kategori şeklinde tasniflenerek hangi tesislerden yararlanabileceklerinin EK-B’de yer alan Tesis Kategori Çizelgesinde ve ülke genelinde yer alan orduevlerinin hangilerinden istifade edebileceklerinin ise EK-C’de yer alan Orduevleri Listesinde ayrıca ve açıkça listelendiği,
Bu durumda; dava konusu olan ve iptali istenilen Yönerge’de yer alan düzenlemelerin, dayanağı olan Kanun’a aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından hukuka aykırılık görülmediği,
Davanın, davacının 06/04/2015 tarihinde Sıhhiye Orduevinin Subay Bölümü olarak sınıflandırılan kısmına alınmamasına ilişkin işlem ile Genelkurmay Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemine ilişkin kısmı yönünden;
Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi’ne ekli EK-C’de yer alan Orduevleri Listesinde, astsubayların, Sıhhiye Orduevinin sadece motel kısmından istifade edebileceği, bunun dışında söz konusu orduevinin subaylar için tahsis edildiği açıkça düzenlendiğinden, bu hususa ilişkin olan ve iptali istenilen Yönetmelik ve Yönerge hükümlerinin hukuka uygun olması sebebiyle, iptali istenilen dava konusu işlemlerde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun 98. maddesinde, statü ayrımı yapılmaksızın orduevlerinin Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin ihtiyaçlarını karşılamak için kurulabileceğinin açıkça ifade edildiği, mevzuatta orduevlerinin kategorilere ayrılabileceğine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı; subayların kullandığı orduevlerinin kalite, kapasite, şehir içindeki konumu vs. yönlerinden astsubayların kullanacağı kategorideki orduevlerinden kıyaslanmayacak derecede üstün ve ayrıcalıklı olduğu; orduevleri yönünden subay astsubay ayrımının başta eşitlik ilkesi olmak üzere temel insan haklarına aykırı olduğu; idarece yapılan kategorilendirme ve ayırma işleminin hukuken açıklanabilir bir sebebinin olmadığı, kamu yararının bulunmadığı; yönetmelik de dahil olmak üzere idari işlemlerin yetki, şekil, sebep konu ve maksat yönlerinden hukuka ve kanuna uygun olması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idarelerden İçişleri Bakanlığı tarafından; davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların Dairece verilen karar ve dayandığı gerekçeler karşısında kabule şayan ve hukuken itibar edilebilir nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
… Bakanlığı tarafından; orduevleri ve diğer sosyal tesislerin 211 sayılı Kanun’un 98.maddesi ve bu maddeye istinaden çıkarılan Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği ve Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi esaslarına göre açılıp işletildiği; tesislerden yararlanacak personel statüsünün (tesis kategorisinin) belirlenmesi hususunda idareye takdir yetkisi tanındığı, idarenin de bir kısım orduevini subayların yararlanmasına, bir diğer kısmını ise astsubayların yararlanmasına imkan sağlayacak şekilde kategorilendirmesinin hukuka aykırı olmadığı, temyize konu Daire kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı Kanun’un 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan;
“a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması” sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 23/11/2021 tarih ve E:2019/1, K:2021/6028 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kullanılmayan … TL harcın istemi halinde davacıya iadesine,
4. Kesin olarak, 21/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.