Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2019/5175 E. , 2022/4424 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/5175
Karar No : 2022/4424
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı “3 adet TIR çekicisi ve römorku ile bunların aksam ve parçaları” ile “2 adet termoking motoru” olarak beyan edilden eşyayı taşıyan tırın fiziki muayenesinde, belge kapsamında yer almayan, beyan harici 50 adet … marka dizel enjektör, 20 adet … marka kalorifer havalandırma vanası, 153 adet … marka basınç sensörü ve 95 adet … marka takograf makarası cinsi eşya tespit edilmesi üzerine, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şekli uyarınca, gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, beyan harici eşyaların kıymetinin, piyasadaki ortalama kıymetlerden indirgenme yöntemiyle elde edilen kıymet esas alınarak hesaplandığı, Gümrük Kanunu’nda yer alan kıymete ilişkin düzenlemelerin eşyaların gümrüklenmiş değerinin hesaplanmasında göz önünde bulundurulmamış olması sebebiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gümrüklenmiş değerin Mahkemece bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerektiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı “3 adet TIR çekicisi ve römorku ile bunların aksam ve parçaları” ile “2 adet termoking motoru” olarak beyan edilden eşyayı taşıyan tırın fiziki muayenesinde, belge kapsamında yer almayan, beyan harici 50 adet … marka dizel enjektör, 20 adet … marka kalorifer havalandırma vanası, 153 adet … marka basınç sensörü ve 95 adet … marka takograf makarası cinsi eşya tespit edilmesi üzerine, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şekli uyarınca, gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 3. maddesinin 16. fıkrasında, gümrük beyanının eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını ifade edeceği, 17. fıkrasında, beyan sahibinin gümrük beyanında bulunan kişi olduğu, 20. maddesinin (a) bendinde, gümrük beyanında bulunan kişinin rejim hak sahibi olduğu, (b) bendinde ise, transit rejiminde rejim hak sahibine “asıl sorumlu” denileceği, 235. maddesinin 5. fıkrasının, olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
Gümrük Yönetmeliği’nin 243. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde ise, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğu tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık oluşturan eşyanın, belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olarak kabul edileceği, Kanun’un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanmasını müteakip eşyanın sevkine izin verileceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 4458 sayılı Kanun’un 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şekli uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olması; bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun kabul edilebilmesi için de giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Olayda ise, transit beyannamesi kapsamında belirgin bir şekilde farklı eşya beyan edilmesi değil, tır karnesi muhteviyatında yer almayan fazladan tespiti yapılan eşyaların mevcudiyeti söz konusudur.
Bu bakımdan, anılan madde hükmünün olayda uygulanma imkanı olmadığından, belirtilen hüküm dayanak gösterilmek suretiyle karara bağlanan para cezasını, yukarıda değinilen gerekçeyle iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1…. Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 14/11/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesi 5. fıkrasının fiilin gerçekleştiği tarihteki yürürlük şeklinde; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı, hükme bağlanmıştır.
Gümrük Yönetmeliğinde farklı eşya tanımlanmış olup, transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğu tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık oluşturan eşya, belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olarak kabul edilmiştir.
Dosyanın ilgili mevzuat ile birlikte değerlendirilmesinden; transit rejim beyanıyla bu rejim hükümlerine tabi olunmakla, beyannamenin sunulması ile araçta “yanlızca bu beyana konu” eşyanın yer aldığı bunun dışında eşyanın olmadığı anlamına geldiği tabiidir. Aksi düşünce “beyan harici” ifadesini beyan haricinde farklı eşya da olsa bu eşyanın transit geçmesine izin verileceği anlamını doğuracaktır. Nitekim dosya kapsamında beyan harici 50 adet … marka dizel enjektör, 20 adet … marka kalorifer havalandırma vanası, 153 adet … marka basınç sensörü ve 95 adet … marka takograf makarası cinsi eşyanın fiziki kontrol ile tespiti yapılmasına rağmen beyan harici farklı eşya olmadığı, beyannamede yer alan eşyanın yanında fazladan farklı nitelikte çıkan eşya söz konusu olduğu hallerde cezanın uygulanmaması ve transit geçişin gerçekleşebileceği sonucu doğmuş olmaktadır.
Bu bağlamda beyan edilenden farklı eşya çıkmış olması hali ile beyan edilenin yanında farklı eşyanın tespit edilmesi aynı anlam ve sonuç doğurmakla birlikte 4458 sayılı Kanunda 24/10/2019 tarih 7190 sayılı Kanun ile 235. maddesinin 5. fıkrasında ve Gümrük Yönetmeliğinin 243. maddesinde yapılan değişik hükümlerinin davacının lehine düzenleme olup olmaması durumlarına göre değerlendirilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.