Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/728 E.  ,  2022/6349 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/728
Karar No : 2022/6349

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) …Valiliği
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Şırnak İli, … İlçesi, …Köyü’nde güvenlik korucusu olarak görev yapan davacı tarafından, Pençe-3 harekatı operasyonuna katılmak istememesi üzerine Güvenlik Korucuları Yönetmeliği’nin 17/ç-11 ve 17/ç-18 maddeleri uyarınca 21/02/2020 tarihli Valilik Makamı’nın Olur’u ile görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali ile anılan işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının 21/02/2020 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının Şırnak İli, … İlçesi, …Köyü’nde güvenlik korucusu olarak görev yaptığı dönemde Pençe-3 Operasyonunda görevlendirildiği, 24/01/2020 tarihinde tutulan tutanakta; İçişleri Bakanlığı’nın … tarih ve …sayılı Oluru ve Şırnak Valiliği’nin …tarih ve …sayılı Oluru ile Kuzey Irak bölgesinde icra edilen Pençe-3 Harekatına katılmak üzere aralarında davacının da bulunduğu geçici köy korucularına 23. P.Tüm.K.lığı emrine görevlendirildikleri ve en kısa süre içinde görevlerine gitmeleri hususu tebliğ edildiği, ancak davacının da dahil olduğu korucuların göreve gitmeyeceklerini beyan ettikleri, davacının icra edilecek operasyonel faaliyete katılmadığı, operasyona katılmaması sebebiyle davacıya … İlçe Jandarma Komutanlığı’nın … tarih ve …sayılı yazı ile savunmasını verebilmesi için yedi iş günü süre verildiği, davacının belirtilen süre içerisinde savunmasını verdiği, savunmasında özetle; “47 yaşında olduğu, daha önce 2 defa böbrek ameliyatı olduğu, bu nedenlerle operasyona katılmasının mümkün olmadığı, operasyona katılması durumunda arkadaşlarına yük olacağından katılamadığı” hususlarını ifade ettiği, bu durumda, … İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde güvenlik korucusu olarak görev yapan davacının, çağrıldığı halde operasyona katılmadığının sabit olduğu, bu eyleme ilişkin olarak davacıya savunma hakkı tanındığı ve davacının savunmasını verdiği, ilgili mevzuata göre kolluk ve güvenlik görevi kapsamında görev icra ettiği açık olan davacının savunmasında ileri sürdüğü iddiaların yerine getirilecek görevin nitelik ve önemi göz önünde bulundurulduğunda haklı ve yeterli olarak kabul edilemeyeceği, davacının eylemine uyan Geçici Köy Korucuları Yönetmeliğinin 17/ç/18. maddesi uyarınca görevden çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan dava dilekçesinde davacı tarafından yurt dışında görevlendirmesinin yasal dayanağının bulunmadığı iddia edilmiş ise de, 442 Sayılı Köy Kanunu hükümleri çerçevesinde davacının Cumhurbaşkanlığının 02/10/2019 tarihli, 161568 ve 169197 sayılı talimatlarına istinaden İçişleri Bakanlığının … tarih ve …sayılı Oluru ve Şırnak Valiliğinin … tarih ve …sayılı Oluru ile görevlendirildiği anlaşıldığından söz konusu iddiaya da itibar edilemeyeceği, diğer yandan; dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği sonucuna varıldığından, söz konusu işleme dayalı olarak davacının tarafına parasal hak ödenmesi talebi de yerinde görülmeyerek davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının böbrek rahatsızlığı yaşadığı, bu nedenle çeşitli tarihlerde tedavi gördüğü, özel bir hastanenin 25/12/2019 tarihli raporuna göre davacının böbreklerinde taş veya kitle bulunduğunun belirtildiği, vurgulanan bu duruma göre davacının sağlık mazeretinin anılan operasyona katılıp katılamayacağı konusunda bilgi toplanarak bir değerlendirme yapılması ve buna göre işlem tesis edilmesi gerekirken, davacının göreve katılmadığı gerekçesiyle görevine son verilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine yönelik istinaf konusu kararda isabet görülmediği, öte yandan davacının yoksun kaldığı özlük haklarının tazminen ödenmesi istemine gelince: davacıya tazminat ödenip ödenmeyeceği konusu davacının sağlık mazereti nedeniyle yapılacak operasyona katılıp katılmayacağı tespit edilip ona göre bir işlem tesis edileceğinden şu aşamada tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesi’nce verilen “davanın reddine” ilişkin kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarınına ilişkin talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, müvekkilinin haksız bir şekilde işi ile ilişiğinin kesildiği, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarına ilişkin talebinin kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, davacıya usulüne uygun görev tebliği yapılmasına, davacıya tevdi edilen Pençe-3 harekatı kapsamındaki görev ile davacının yaptığı güvenlik koruculuğu görevi arasında herhangi bir fark bulunmadığı, davacının savunması alınarak usulüne uygun şekilde görevine son verildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Güvenlik korucusu olarak görev yapan davacı tarafından, Pençe-3 harekatı operasyonuna katılmak istememesi üzerine görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali ile anılan işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının 21/02/2020 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İstinaf” başlıklı 45. maddesinin 4. fıkrasında; “(4)Bölge İdare Mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu halde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması halinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.” hükmü bulunmaktadır.
442 sayılı Köy Kanunu’nun Ek 18. maddesinde; geçici köy korucuları ile korucu başlarının; görevlendirme şekilleri, göreve alınmalarında aranacak şartlar, görevleri, uygulanacak disiplin cezaları ve görevlerine son verilmesini gerektiren haller, disiplin amirleri, yararlanacakları giyim eşyaları ile bunların şekli ve verilme zamanları, eğitim ve denetim usûl ve esasları, sicil ve izinleri, ilk müracaatlarında sahip olmaları gereken sağlık şartları, başka bir işte çalışma hakları ile bu Kanunda yer alan diğer hususlara ilişkin uygulamaların Milli Savunma Bakanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak ve bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenleneceği düzenlemesi bulunmaktadır.
Bu madde hükmü uyarınca 09/01/2008 tarih ve 2018/13105 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe giren Geçici Köy Korucuları Yönetmeliği’nde yapılan 11/10/2018 tarih ve 182 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile değiştirilen Güvenlik Korucuları Yönetmeliği’nin “Disiplin Cezaları” başlıklı 17. maddesinin ç ‘görevden çıkarma’ başlıklı 11. bendinde; “(11)Verilen emirlere itaatsizlikte ısrarcı olmak” hükmü, aynı maddenin 18. Bendinde; “(18)Kontrol, genel arama, iz sürme gibi operasyonel faaliyetlerle görevli güvenlik güçlerinin bu yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde çağırmasına rağmen göreve katılmamak, katıldıktan sonra izinsiz terk etmek” hükmü, “Disiplin cezası vermeye yetkili amirler” başlıklı 18. maddesinin 2. fıkrasının son cümlesinde; ‘Savunma hakkı verilmeden disiplin cezası uygulanamamaz.’ hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun yukarıda belirtilen 45. maddesinin 4. fıkrası gereği Bölge İdare Mahkemesinin işin esası hakkında gerekli araştırma ve incelemeyi yaparak bizzat karar vermesi gerekmektedir.
Bölge İdare Mahkemesi kararında belirtilen özel bir hastanenin 25/12/2019 tarihli biyokimya ve ultrasyon kayıtları haricinde dosyada 23/08/2019-21/09/2019 tarihli özel hastane raporunun da bulunduğu, bu raporun ve diğer sağlık kayıtlarının gerekirse davacı, hastane veya ilgili kuruma sorularak dönem olarak davacının görevlendirilme zamanıyla uyumlu ve davacının göreve katılmaması için geçerli sağlık mazereti olarak kabul edilebilir olup olmadığı hususunun Bölge İdare Mahkemesi tarafından araştırılıp değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği açıktır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemizce bozulması üzerine ilgili Mahkeme tarafından idari işlem ve parasal haklara yönelik yeniden değerlendirme yapılacağından bu aşamada parasal haklara ilişkin istemle ilgili karar verilmesine gerek görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 09/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.