Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/522 E.  ,  2022/9229 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/522
Karar No : 2022/9229

TEMYİZ EDENLER : I- (DAVALILAR) 1- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
II- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) … Kad. Müh. Taah ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …2- …3- … 4- …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut ilçesi, …, … ve … sayılı parsellerin bulunduğu alanda Etimesgut Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla uygun görülerek Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan … sayılı parselasyonun, bu plana yapılan itirazın reddine ve planın kesinleştirilmesine ilişkin Etimesgut Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının uygun bulunmasına dair Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen … sayılı parselasyon planının kesinleştirilmesi ve onaylanması işleminin, bu parselasyon planının dayanağı olan Etimesgut Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile uygun görülen ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve …. sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, bu planın dayanağını oluşturan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve bu planın dayanağını oluşturan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporları ve dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin üst kademe 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planına uygun olduğu, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planınında birbirleriyle uyumlu olduğu ve şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık olmadığı, dava konusu … nolu parselasyon planının davacılara ait taşınmaza ilişkin kısmının ise, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, plan tasarım tekniklerine, mevzuata ve kamu yararına uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı davacılar tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava konusu Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle … Mimarlar Odası … Şubesince açılan davada, davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesince verilen … tarih, E:…, K:… sayılı kararın Dairemizin 12.11.2021 tarih ve E:2019/1254, K:2021/1191 sayılı kararı ile; üst ölçekli planın meskun yerleşik alan öngörüsü dikkate alınarak hazırlanan dava konusu nazım imar planının çevre düzeni planının yargı kararı ile iptal edilmesi ile dayanaksız kalması ve böylelikle planların kademeli birlikteliği ilkesinin sağlanamaması ve ayrıca değişikliğin 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planının bütününe yönelik uygunluğu yönünden yapılan değerlendirmede de gerek benzer nitelikte yoğunluk artışı öngören planlama kararının Danıştayca da onanan yargı kararı ile iptal edilmesi ve böylelikle mevcut planın sürekliliğinin ve bütünlüğünün bozulduğu ve plan değişikliğini zorunlu kılan teknik ve bilimsel gerekçelerin bulunmadığı yönündeki yargı kararındaki kusurlandırıcı yönlerin devam etmesi ve dahi plan değişikliğinin mevcut üst ölçekli plan olan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planının bölgede nüfus atamasını kontrol altına alma hedefi ile de uyumlu olmaması karşısında, dava konusu planlama kararında hukuka uygunluk bulunmadığı şeklinde gerekçeyle kaldırıldığı ve dava konusu planlama kararının iptaline hükmedildiği, 1/25.000 ölçekli nazım imar planına dayalı olarak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan Eskişehir Yolu Kuzeyine ilişkin 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle ilgili meslek odasınca açılan davada, davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik istinaf başvurusu üzerine Dairemizin 12.11.2021 tarih ve E:2020/489, K:2021/1196 sayılı kararı ile planlama kararının dayanaksız kaldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak planlama işleminin iptaline karar verildiği, dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planı ile 1/5000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle ilgili meslek odalarınca açılan davalarda planlama kararlarının geneline yönelik olarak iptaline hükmedilmesi karşısında, dava konusu 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerinde davacıların parselleri yönünden de hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, üst ölçekli planların iptali ile dayanaksız kalan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde ve bu planlama işlemine dayalı olarak yapılan parselasyonda davacılar parseli yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY: Dava dosyasının Dairenin E:2019/1254, E:2019/1261, E:2019/1276, E:2020/489 sayılı dosyaları ile birlikte incelenmesinden, davacıların taşınmazının bulunduğu Ankara ili, Etimesgut ilçesi, … Mahallesi, Eskişehir yolunun kısmen kuzeyini kısmen de güneyini kapsayan alanda Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında, planlama alanının Güneybatı planlama bölgesi ve “Konut Gelişme-4/KG-4 A.YURTÇU-YAPRACIK Kentsel Gelişme Bölgesi” alt bölgesi dahilinde kısmen seyrek yoğunluklu meskun konut alanı, kısmen seyrek yoğunluklu gelişme konut alanı, kısmen açık yeşil alan, kısmen orman-ağaçlık alan, kısmen sağlık siteleri ile kentsel servis alanı kullanımında kaldığı, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile planlama konusu alanın 60 kişi/ha. brüt nüfus yoğunluğuna sahip gelişme konut alanı kullanımının 100-285 kişi/ha. brüt nüfus yoğunluğuna çıkarıldığı, söz konusu planlama kararına karşı açılan davada, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; 40-60kişi/ha. brüt nüfus yoğunluklu Seyrek Yoğunluklu Gelişme Konut Alanı kullanımının 100-285 kişi/ha brüt nüfus yoğunluğuna sahip gelişme konut alanı kullanımına dönüştürülerek planlama alanı için öngörülen 39000 kişi nüfus atamasının yaklaşık 65.580-186.528 kişiye çıkarıldığı, söz konusu nüfus artışı sonucunda bölgeye ilave olacak nüfusun ihtiyaç duyacağı teknik ve sosyal donatı alanı miktarlarının bölge içerisinde karşılanmasının mümkün bulunmadığı, mevcut planın sürekliliği, bütünlüğü ve sosyal donatı dengesinin bozulduğu, plan değişikliği sonucunda yapılaşma ve nüfus artışının bölgenin ulaşım dolaşım sistemine yapacağı etkilerin gözetilmediği, varsa plan değişikliğini zorunlu kılan teknik ve bilimsel gerekçelerin belirtilmediği gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, Danıştay Altıncı Dairesinin 16.05.2016 tarih ve E:2015/8363, K:2016/2782 sayılı kararı ile temyiz isteminin esastan reddi ile mahkeme kararının esas yönünden onanmasına karar verildiği, yine planlama bölgesinde Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylandığı, söz konusu değişilikle kullanım kararları değiştirilmeden yoğunluğun “Orta Yoğunluklu Mevcut Konut Alanı” ile “Orta Yoğunluklu Gelişme Konut Alanı” olarak düzenlendiği, söz konusu planlama kararının iptali istemiyle açılan davada, planlama alanının Toplu Konut İdaresi Başkanlığının yetki alanı içerisinde kaldığı gerekçesiyle … İdare Mahkemesinin …. tarih ve E:…., K:… sayılı kararı ile dava konusu Meclis kararının iptal edildiği, Danıştay Altıncı Dairesinin 11.04.2018 tarih ve E:2016/2410, K:2018/3271 sayılı kararı ile temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının onanmasına karar verildiği, … tarih ve … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile 1/100.000 ölçekli 2038 yılı Ankara Çevre Düzeni Planının kabul edilmesi üzerine bu planlama kararına dayalı olarak çevre düzeni planında meskun planlı ve yerleşik alan kapsamında kalan 1699 hektarlık alanda Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylandığı, buna göre mahkeme kararına dayalı olarak toplu konut alanının sınır dışına çıkarıldığı, konut alanlarının, mevcut düşük (51-150 kişi/ha) ve orta yoğunluklu (151-300 kişi/ha) konut alanları olmak üzere yeniden düzenlendiği ve bir kısım alanların planlamaya dahil edilerek park ve yeşil alan kurgusunun değiştirildiği, söz konusu planlama kararına dayalı olarak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile Eskişehir Yolu Kuzeyine ilişkin 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin yapıldığı, ardından anılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine dayalı olarak Etimesgut Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile uygun görülen ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının yürürlüğe sokulduğu ve son olarak uygulama imar planına dayalı olarak davacıların taşınmazının … sayılı parselasyona tabi tutulduğu anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan, uygulama imar planı da, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle … Mimarlar Odası … Şubesi tarafından açılan davada, davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; ” üst ölçekli planın meskun yerleşik alan öngörüsü dikkate alınarak hazırlanan dava konusu nazım imar planının çevre düzeni planının yargı kararı ile iptaline karar verilmesi ile dayanaksız kalması ve böylelikle planların kademeli birlikteliği ilkesinin sağlanamaması ve ayrıca değişikliğin 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planının bütününe yönelik uygunluğu yönünden yapılan değerlendirmede de gerek benzer nitelikte yoğunluk artışı öngören planlama kararının Danıştayca da onanan yargı kararı ile iptal edilmesi ve böylelikle mevcut planın sürekliliğinin ve bütünlüğünün bozulduğu ve plan değişikliğini zorunlu kılan teknik ve bilimsel gerekçelerin bulunmadığı yönündeki yargı kararındaki kusurlandırıcı yönlerin devam etmesi ve dahi plan değişikliğinin mevcut üst ölçekli plan olan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planının bölgede nüfus atamasını kontrol altına alma hedefi ile de uyumlu olmaması karşısında, dava konusu planlama kararında hukuka uygunluk bulunmadığı şeklinde gerekçeyle kaldırıldığı ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine yönelik planlama kararının iptaline karar verildiği” gerekçesiyle kaldırılmasına, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptaline karar verilmiştir. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı Danıştay Altıncı Dairesinin 07/11/2022 tarih ve E:2022/1312 K:2022/9222 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.
Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın reddine karar veren İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Dairemizin 07/11/2022 tarih ve E:2022/1319 K:2022/9227 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir. Yine, Eskişehir Yolu Kuzeyine yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmasına dair Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılan reddine karar veren … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının da Dairemizin 07/11/2022 tarih ve E:2022/4483 K:2022/9228 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile bu planın dayanağı 1/5000 ve 1/25000 ölçekli nazım imar planları yönünden davanın reddine karar veren İdare Mahkemesi kararlarına yapılan istinaf başvurularının kabulüne, İdare Mahkemesi kararlarının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki .. Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince yukarıda yer alan kararlarının Dairemizce bozulmasına karar verildiğinden bozma kararlarındaki gerekçeler doğrultusunda dava konusu imar planları yönünden değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi, dava konusu parselasyon işlemi yönünden ise dağıtım ilkelerine ve mevzuata uygun olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının ve davalı yanında müdahilin temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 07/11/2022 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY (X) :Temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen bozma nedenleri bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.