Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2019/424 E.  ,  2022/6235 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/424
Karar No : 2022/6235

TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- …
VEKİLİ : Av. …
2- … Vergi Dairesi Başkanlığı
(…Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına, düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak serbest meslek kazancının kısmen beyanlarına yansıtılmadığı ve hatalı amortisman uygulaması ve kazancın elde edilmesi/idamesi ile ilgili olmayan bir kısım giderlerin indirime konu edildiğinden bahisle re’sen tarh edilen 2011 yılı vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istenilmiştir
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlık konusu dönemlerde davacının yanında ücretli olarak çalışan avukatlarca takip edilen dava ve icra dosyaları ile davacının bakmış olduğu dava ve icra dosyalarından 2011 yılı sonu itibarıyla kapanmış olanlardan kayıt ve beyanlarına yansıtmadığı hasılat farklarına ilişkin olarak yapılan cezalı tarhiyatlar ile envanter defteri, amortisman defteri, amortisman listesinde kayıtlı olmayan … ve … plakalı araçlara ait amortisman giderlerinin matraha eklenmesi ile yapılan cezalı tarhiyat kısmında hukuka aykırılık, 2011 yılında gider olarak gösterilen … ve … plakalı araçlara ilişkin masraflar ile amortisman bedelleri dışındaki muhtelif fast food, balık, yemek, kahvaltılık, konaklama gibi giderler ile demirbaş hesabına kayıtlı aynalı duvar tipi eşya için ayrılan amortisman bedelinin matraha eklenmesi suretiyle yapılan cezalı gelir vergisi tarhiyatında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalıca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından vergi inceleme raporunun tarafına tebliğ edilmeyerek savunma hakkının kısıtlandığı, zamanaşımını durdurmak amacıyla kısa bir zaman diliminde vergi incelemesinin yapılarak vergi ziyaı cezalı olarak tarh edilen vergilerde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davalı İdare tarafından davacının takip ettiği bir kısım davalarda tahsilatının yapılması ile vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği, mesleki faaliyeti ile ilgili olmayan bir kısım gider indirimlerinin hukuka aykırı olduğu dolayısıyla kabule ilişkin karar kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddi, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddi gerektiği reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacı tarafından Vergi Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılması istemiyle istinaf başvurusunda bulunulmadığı ve bu kısmın kesinleştiği dikkate alındığında davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerekmiştir.
Davalı idarenin temyiz istemine gelince;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, davalının temyiz isteminin ise … ve … karşı oyu ile oy çokluğuyla reddine,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca, … TL maktu karar harcından, varsa evvelce ödenen harcın mahsubundan sonra kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 07/11/2022 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY:
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde, gerçek kişilerin gelirlerinin gelir vergisine tabi olduğu, gelirin bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarı olduğu; 2. maddesinde gelire giren kazanç ve iratların, ticari kazançlar, zirai kazançlar, ücretler, serbest meslek kazançları, gayrimenkul sermaye iratları, menkul sermaye iratları ve diğer kazanç ve iratlar olduğu belirtilmiştir
Aynı Kanunun, 67. maddesinde serbest meslek kazancının bir hesap dönemi içerisinde serbest meslek faaliyeti karşılığında tahsil edilen para ve ayınlar ile diğer suretlerle sağlanan para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyetler dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan fark olduğu, 68. maddesinde ise serbest meslek kazancının tespitinde hangi giderlerin hasılattan indirilebileceği sıralanmıştır. Buna göre; “1. Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderler (İkametgâhlarının bir kısmını iş yeri olarak kullananlar, ikametgâh için ödedikleri kiranın tamamı ile ısıtma ve aydınlatma gibi diğer giderlerin yarısını indirebilirler. İş yeri kendi mülkü olanlar kira yerine amortismanı, ikametgâhı kendi mülkü olup bunun bir kısmını iş yeri olarak kullananlar amortismanın yarısını gider yazabilirler.).2. Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı (bu primlerin ve aidatın geri alınmamak üzere Türkiye’de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartıyla) ile 27. maddede yazılı giyim giderleri. 3. Mesleki faaliyetle ilgili seyahat ve ikamet giderleri (seyahat maksadının gerektirdiği süre ile sınırlı olmak şartıyla).4. Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş eşya ve envantere dahil taşıtlar için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar (amortismana tâbi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde aynı Kanunun 328. maddesine göre hesaplanacak zararlar dahil).5. Kiralanan veya envantere dahil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri.6. Alınan mesleki yayınlar için ödenen bedeller.7. Mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal ve hizmet alım bedelleri.8. Serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla emekli sandıklarına ödenen giriş ve emeklilik aidatları ile mesleki teşekküllere ödenen aidatlar.9. Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen meslek, ilan ve reklam vergileri ile iş yerleriyle ilgili ayni vergi, resim ve harçlar.10. Mesleki faaliyetle ilgili olarak kanun, ilam ve mukavelenameye göre ödenen tazminatlar.” indirime konu edilebilecektir.
Bakılmakta olan davada ise yapılan cezalı tarhiyatların dayanağı olan … tarihli ve … sayılı Vergi İnceleme Raporlarının ve eki olan vergi inceleme tutanaklarının incelenmesinden; davacı mükellefin 2011 takvim yılına ait kanuni defter ve belgelerinin incelenmesi sonucunda; serbest meslek kazanç defterinde, envanter defterinde, amortisman defteri ve listesinde kayıtlı olmayan araçlara ait yazılı giderlerin maliyet olarak indirim konusu yapıldığı, ayrıca kazancın elde edilmesi ve devam ettirilmesi ile ilgisi ortaya konulamayan sebze, yeme içme, otel ve konaklama giderlerinin de indirime konu edildiği görülmektedir. Keza sevk irsaliyesinde ev adresi yazılı olan aynalı duvar tipi eşya için ayrılan amortisman tutarının da indirime konu edilmesinin hukuka uygun olmadığı, zira içeriği katma değer vergisi indirimine konu edilen emtianın iş ile mütenasip, işyerinde kullanıma elverişli olması ve bu amaçla alındığının belgeleriyle ortaya konulmasının zorunlu olduğu, dolayısıyla söz konusu gider indirimlerinin, iktisadi ve ticari icaplarla bağdaşmadığı ve kazancın elde edilmesi ile açık bir bağlantısı olmadığı görüldüğünden davanın kabule ilişkin kısmına yönelik olarak davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın buna ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararının bu kısmına katılmıyoruz.