Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2022/978 E. , 2022/5137 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/978
Karar No : 2022/5137
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : … Mirasçıları
1- …
2- …
3- …
4- …’a velayeten ..
5- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ağrı ili, … Kasabası Camii …olan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak” şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının toplumda örnek davranışlar içinde olmasının beklendiği, aynı zamanda örnek kişilik özellikleri sergileme sorumluluğunu taşıdığı, toplumda kabul gören değerlere ters düşmek yerine inanç, ibadet ve davranış bütünlüğü içinde bu değerlere örnek olma görevini üstlenmesi gerekirken hakkında düzenlenen soruşturma raporunda yer verilen fiilleri nedeniyle, neticesinde Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu” yönündeki ortak nitelik şartını kaybettiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Danıştay Beşinci Dairesinin 03/05/2018 tarih ve E:2017/1379, K:2018/13816 sayılı kararıyla; uyuşmazlığın çözümü için, davacının soruşturma raporunda yer verilen eyleminin, dava konusu işlemin dayanağı olan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu” yönündeki ortak nitelik şartını kaybetme kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin ortaya konulması gerektiği, bu amaçla, 2577 sayılı Kanun’un 20. maddesinin birinci fıkrasını çerçevesinde, davacının eyleminin Yönetmelik’te belirtilen şartlara uygun olup olmadığının, bu konuda yetkinliğe sahip kurum ve/veya kuruluşlardan sorularak, alınacak bilgiler de dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekirken, bu yönde bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak verilen kararda hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
… İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla; bozma kararı gerekçesinde sözü edilen ‘yetkinliğe sahip kurum ve/veya kuruluşlar’ ın hangi kurum ve kuruluşlar olduğunun belirtilmediği, 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’da İslam Dininin inançları, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek görevinin Diyanet İşleri Başkanlığına verildiği, davacının soruşturma konusu eylemi hakkında görüş alınabilecek kurum olan Diyanet İşleri Başkanlığının işbu dosyada, davalı kurum olduğu anlaşılmakla; davacının eyleminin Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki ortak nitelik şartını kaybetme kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi suretiyle Mahkemenin takdir ve yetkisinde olduğu, bu hususta ayrıca ara kararı yapılmasına gerek bulunmadığı gerekçesiyle, bozma kararına uyulmayarak davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/11/2021 tarih ve E:2021/1721, K:2021/2666 sayılı kararıyla; davacının … tarih ve … sayılı soruşturma raporunda yer verilen eyleminin, “itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olması” yönündeki ortak nitelik şartını kaybetme kapsamında olup olmadığı hususunda herhangi bir görüş alınmasına yönelik ara kararı yapılmasına gerek olmadığı, dosyadaki bilgi ve belgelerle ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinin açık olduğu; bu nedenle, İdare Mahkemesinin davanın reddine yönelik kararının, Dairece işin esası yönünden incelenerek bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının ısrara ilişkin kısmının onanmasına, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi için dosyanın Danıştay Onikinci Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bozma kararı üzerine dava konusu işlem hakkında ilahiyat veya İslam hukuku alanında eğitim veren fakültelerden, konusunda uzman bilirkişi heyeti oluşturulmak suretiyle alınacak görüşe göre karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacının gayri ahlaki tutum ve davranışlarda bulunduğu, Yönetmelikte aranılan ortak nitelik şartını kaybettiği, görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin temyize konu … tarih ve E:…., K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.