Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/4606 E.  ,  2022/6298 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4606
Karar No : 2022/6298

DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Odaları Birliği (… )
VEKİLİ : Av. …
2- … Odası (…
VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU :
1. Elektrik – Elektronik Mühendisi olan davacı tarafından, 6 ay “meslekten men” cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlem ve bu cezanın dayanağı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi, 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi, 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (d) bentleri ile (g) bendinin 1, 2, 3, 4, 5, 6 numaralı alt bentleri, (ğ) bendi ve 11. maddesi ile,
2. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 1. fıkrasının (m), (n) bentleri ile 9. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi, (dava dilekçesinde 8. maddenin 1. fıkrasının (e) bendinin iptali istenilmişse de, iptali istenilen düzenlemenin 9. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi olduğu anlaşıldığından uyuşmazlık anılan madde çerçevesinde incelenmiştir.) 12. maddesinin 1. fıkrasının (b), (c) ve (d) bentlerinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
6495 sayılı Kanun’la değişik 3194 sayılı Kanun’un 8. maddesinin (ı) bendi uyarınca, odaların vize denetimi yapmasının yasaklanması nedeniyle ilgili kurumlara projelerini ibraz etmediği için disiplin cezası aldığı, oda tarafından ne bu Kanun değişikliğinden önce ne de sonrasında herhangi bir denetim yapılmadığı, bu işlemin yalnızca vize karşılığı para almaktan ibaret olup bir dakika sürdüğü, 3194 sayılı Kanunun 8. maddesinin (ı) bendi başta olmak üzere, Yapı Denetimi Hakkında Kanun, Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği vb. birçok mevzuatta projelerin onaylanmak üzere odalara sunulmasına gerek olmadığının hüküm altına alındığı, dava konusu düzenleyici işlemlerin, meslek odalarının kuruluş amacının belirlendiği 6235 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, düzenlemelerin amacının üyelerden mesleki denetim adı altında ücret almak olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:

DAVALI … BİRLİĞİ’NİN SAVUNMASI :
Öncelikle, usule ilişkin olarak, davanın süresinde açılmadığı; esasa ilişkin olarak, meslek odasının üyeleri üzerindeki gözetim ve denetim yetkisini içeren düzenlemelerde değişiklik olmadığı, 3194 sayılı Kanunda meslek odalarına herhangi bir görev ve yetki verilmediği, bu Kanundaki ilgili idarelerin belediye ve valilikler olduğu, Kanunda yer alan yapılaşma süreciyle ilgili hiçbir aşamada meslek odalarının onay, kabul, vize ya da izin görevleri bulunmadığından, Kanun’un 8. maddesine eklenen (ı) bendinin de anılan idareler için yükümlülük getirdiği, odalara ilişkin olmadığı savunulmaktadır.

DAVALI … ODASI’NIN SAVUNMASI :
Odanın kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olarak, kendisine Kanunla verilen kamusal nitelikli görevleri yerine getirdiği, bu görevleri yerine getirebilmek için yapılan işlem ya da hizmetler karşılığında belirli bir ücret alındığı, odanın bir ticari kuruluş olmayıp kar ya da gelir amaçlı işlem tesis etmediği, gelir ve giderlerin bütçe esasına göre oluşturulduğu, projelerin içerik denetimi ile mesleki denetimin birbirine karıştırıldığı, projelerin ilgili idarelere sunulurken aranacak belgelerde bürokrasinin azaltılması için düzenlemeler yapıldığı, örneğin, sicil durum belgesi yerine sicil durum taahhütnamesi getirildiği, oda kayıt belgesi istenilmesinin de yürürlükten kalktığı, ancak bu durumun oda üyesi olmadan proje yapılabileceği anlamına gelmediği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Elektrik ve Elektronik Mühendisi olan davacı tarafından, mühendislik hizmetlerini mesleki denetime sunmadığından bahisle 6 ay süreyle serbest meslek uygulamasından men cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlem ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (d) bentleri ile (g) bendinin (1), (2), (3), (4), (5), (6) numaralı alt bentlerinin, (ğ) bendinin ve 11. maddesinin; Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 1. fıkrasının (m) ve (n) bentlerinin, 9. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin, 12. maddesinin 1. fıkrasının (b), (c) ve (d) bentlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı Yasa’nın 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay Dava Daireleri kararlarına karşı Danıştay’da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Yasa’nın 38. maddesinde; İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği, 2577 sayılı Yasa’nın 49. maddesinin 4. fıkrasında da; idare mahkemelerinin bozmaya uymayarak eski kararında ısrar edebileceği öngörülürken, Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulmasının zorunlu olduğu belirtilerek, Danıştay Dava Dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmamıştır. Danıştay Sekizinci Dairesinin 30/09/2020 tarih ve E:2015/2348, K:2020/3938 sayılı kararıyla; Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinin iptaline, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin 10. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinde yer alan “ülke ekonomisine ve şartlarına uygun olarak” ibaresi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer istemler yönünden ise davanın reddine karar verilmiş, davalı idarelerden TMMOB Elektrik Mühendisleri Odasının temyiz talebi üzerine; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/03/2022 tarih ve E:2021/2531, K:2022/969 sayılı kararıyla; “….davacının mühendislik hizmetlerini mesleki denetime sunmadığından bahisle 6 ay süreyle serbest meslek uygulamasından men cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin, Yönetmeliğin 8. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendi uyarınca tesis edilmiş bir uygulama işlemi olmadığı bu itibarla, Yönetmeliğin 8. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendine karşı, Resmî Gazete’de yayımlandığı 08/01/2009 tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılması gerekirken, dava açma süresi geçirildikten sonra, 02/03/2015 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmadığı” gerekçesiyle anılan kararın iptale ilişkin kısmı bozulmuştur.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinin iptali isteminin, süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince; Dairemizin 30/09/2020 tarih ve E:2015/2348, K:2020/3938 sayılı davanın kısmen reddine, kısmen iptaline, kısmen karar verilmesine yer olmadığına dair kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 24/03/2022 tarih ve E:2021/2531, K:2022/969 sayılı kararı ile, Dairemiz kararının iptale ilişkin kısmının bozulması üzerine, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
Dava; Elektrik – Elektronik Mühendisi olan davacı tarafından, 6 ay “meslekten men” cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlem ve bu cezanın dayanağı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi, 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi, 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (d) bentleri ile (g) bendinin 1, 2, 3, 4, 5, 6 numaralı alt bentleri, (ğ) bendi ve 11. maddesi ile, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 1. fıkrasının (m), (n) bentleri ile 9. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi, (dava dilekçesinde 8. maddenin 1. fıkrasının (e) bendinin iptali istenilmişse de, iptali istenilen düzenlemenin 9. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi olduğu anlaşıldığından uyuşmazlık anılan madde çerçevesinde incelenmiştir.) 12. maddesinin 1. fıkrasının (b), (c) ve (d) bentlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dairemizin 30/09/2020 tarih ve E:2015/2348, K:2020/3938 sayılı kararıyla; dava konusu Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinin iptaline, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin 10. maddesinin 1. (ğ) bendinin “…ülke ekonomisine ve şartlarına uygun olarak” ibaresi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu diğer düzenlemeler yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemiz kararının temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 24/03/2022 tarih ve E:2021/2531, K:2022/969 sayılı kararı ile, Dairemiz kararının iptale ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Elektrik Mühendisleri Odası Onur Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla, davacının mühendislik hizmetlerini mesleki denetime sunmadığından bahisle 6 ay süreyle serbest meslek uygulamasından men cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Söz konusu ceza, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yüksek Onur Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile onanmıştır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun ‘Temyiz’ başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının Danıştay’da temyiz edilebileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun ‘İdari ve vergi dava daireleri kurullarının görevleri’ başlıklı 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği; 2577 sayılı Kanun’un ‘Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar’ başlıklı 49. maddesinin 4. fıkrasında da, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtilmiş, aynı maddenin 4. fıkrasında da, “İlânı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilân tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak, bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca Danıştay Dava Dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması durumunda ısrar olanağı tanınmamıştır.
Bu nedenle, bozma kararı gözönünde bulundurularak, bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; dava konusu Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinin dava tarihinde yürürlükte bulunan değişik halinin 08/01/2009 tarih ve 27104 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandığı, ilân tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan altmış günlük dava açma süresi içinde dava açılmadığı, Elektrik Mühendisleri Odası Onur Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla, davacının mühendislik hizmetlerini mesleki denetime sunmadığından bahisle 6 ay süreyle serbest meslek uygulamasından men cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi ve bu cezanın da, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yüksek Onur Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile onanması üzerine, söz konusu kararın uygulama işlemi olduğu belirtilerek 02/03/2015 tarihinde dava açıldığı anlaşılmaktadır.
İlan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için, ilgililerin menfaatini ihlal eden bir uygulama işleminin tesis edilmesi gerekmektedir.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinde, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği ve yönetmeliklerine uyacağına dair verdiği taahhütnameye aykırı davranan serbest müşavir mühendisler hakkında yapılacak idari soruşturma sonucuna göre serbest müşavir mühendis belgesi ile büro tescil belgesinin iptaline Oda Yönetim Kurulu tarafından karar verileceği belirtilmiştir.
Bu durumda, davacının mühendislik hizmetlerini mesleki denetime sunmadığından bahisle 6 ay süreyle serbest meslek uygulamasından men cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin, Yönetmeliğin 8. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendi uyarınca tesis edilmiş bir uygulama işlemi olmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, Yönetmeliğin 8. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendine karşı, Resmî Gazete’de yayımlandığı 08/01/2009 tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılması gerekirken, dava açma süresi geçirildikten sonra, 02/03/2015 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu yönetmeliğin 8. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendi yönünden davanın SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
2. Davalı Elektrik Mühendisleri Odası tarafından temyiz aşamasında yapılan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … -TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye ödenmesine,
3. Davanın kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen ret, kısmen süre ret ile sonuçlandığı ve ilk aşamada davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden yeniden vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na temyiz yolu açık olmak üzere,
04/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.