Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2020/4430 E. , 2022/5375 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/4430
Karar No : 2022/5375
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Madeni Etiket Reklamcılık Serigrafi Turizm İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU :… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının aleyhe olan kısmının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına düzenlenen …tarih ve …-…; … tarih ve …; … tarih ve …- …- …- …- …- …- …- …- …; … tarih ve …; …tarih ve …-…- …- …- …- …- …-…-…-…-…-… sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; her ne kadar davalı tarafından, davanın süresinde açılmadığı ileri sürülmüşse de, dava konusu ödeme emirlerinin elektronik ortamda tebliğ edildiği, davacı şirketin 08/01/2016 tarihinde elektronik tebligat talep bildirim formunu doldurduğu, bilgilendirme tercihlerini kısa mesaj servisi ve e-posta olarak işaretlediği, davalı idarece, ödeme emirlerinin söz konusu e-posta adresine ve telefonlara bilgilendirme mesajı olarak gönderildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya ibraz edilemediği, ödeme emirlerinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği sonucuna ulaşıldığından, davanın süresinde açıldığı ve işin esasının incelenmesine geçildiği, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … sayılı ödeme emirleri yönünden; ödeme emirlerine dayanak olan ihbarnamelerin, davacının elektronik tebligat bildirim formundaki talebine uygun olarak SMS ve e-posta ile bilgilendirme yapıldığının davalı idarece kanıtlanamadığı, usulsüz olarak tebliğ edilen ihbarnameler sebebiyle amme alacağının usulüne uygun şekilde kesinleştiğinden söz edilemeyeceği için bu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı, … sayılı ödeme emri yönünden; uzlaşmaya varılan amme borcunun vadesinde ödenmediği ve kesinleşen bu borcun tahsili amacıyla düzenlenen bu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı, … sayılı ödeme emri yönünden ise; 2012/Mayıs, Haziran, 2013/Nisan dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmı açısından; bu kısma dayanak olan ihbarnamelerin, davacının elektronik tebligat bildirim formundaki talebine uygun olarak SMS ve e-posta ile bilgilendirme yapıldığının davalı idarece kanıtlanamadığı, usulsüz olarak tebliğ edilen ihbarnameler sebebiyle amme alacağının usulüne uygun şekilde kesinleştiğinden söz edilemeyeceği için ödeme emrinin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, 2010/Şubat, Nisan, Ağustos, Ekim-Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizine ilişkin kısmı açısından; bu kısma dayanak ihbarnamelerin 23/08/2016 tarihinde posta yoluyla tebliğ edildiği, 2010 yılına ilişkin tarhiyata konu ihbarnamelerin en geç 31/12/2015 tarihine kadar davacıya tebliğ edilmesi gerekirken, 23/08/2016 tarihinde tebliğ edilmesi nedeniyle kamu alacaklarının zaman aşımına uğradığı, ödeme emrinin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, 2011/Ekim, 2012/Eylül, Kasım, Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizine ilişkin kısmı açısından ise; bu kısma dayanak ihbarnamelerin 23/08/2016 tarihinde posta yoluyla tebliğ edildiğinden, ödeme emrinin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … sayılı ödeme emirleri ile … sayılı ödeme emrinin 2012/Mayıs, Haziran, 2013/Nisan dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezası ile 2010/Şubat, Nisan, Ağustos, Ekim-Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizine ilişkin kısımları yönünden iptaline, … sayılı ödeme emri ile … sayılı ödeme emrinin 2012/Mayıs, Haziran, 2013/Nisan dönemine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizine ilişkin kısımları yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalının istinaf başvurusunun; …, … sayılı ödeme emirleri ile … sayılı ödeme emrinin 2012/Mayıs, Haziran, 2013/Nisan dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezası ile 2010/Şubat, Nisan, Ağustos, Ekim-Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizine ilişkin kısımları yönünden reddine; …, …, …, …, …, …, …, …,…, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … sayılı ödeme emirleri yönünden ise; ödeme emrine dayanak ihbarnamelerin elektronik tebligat talep bildirim formunda belirtilen e-posta adresine ve cep telefonuna bilgilendirme mesajı gönderilerek usulüne uygun olarak elektronik tebligatla tebliğ edildiği, ihtilaf yaratılmaksızın kesinleştirilen vergi ve cezaların vadesinde ödenmediğinden, anılan ödeme emirlerinde hukuka aykırılık, bu ödeme emirlerini iptal eden mahkeme kararında ise hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … sayılı ödeme emirlerine ilişkin kısmının kaldırılmasına, bu ödeme emirleri yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İlk savunma ve istinaf başvurusu dilekçelerindeki iddialar yinelenerek kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ: Dava süresinde açılmadığından, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:Davacı şirket adına düzenlenen …tarih ve …-…; …tarih ve …; …tarih ve …- …- …- …-…-…- …- …; …tarih ve …; …tarih ve …-…- …- …- …-…- …-…-…-…-…-… sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Elektronik Ortamda Tebliğ” başlıklı 107/A maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre tebliğ yapılacak kimselere, 93 üncü maddede sayılan usullerle bağlı kalınmaksızın, tebliğe elverişli elektronik bir adres vasıtasıyla elektronik ortamda tebliğ yapılabileceği, elektronik ortamda tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı, Maliye Bakanlığı’nın, elektronik ortamda yapılacak tebliğle ilgili her türlü teknik altyapıyı kurmaya veya kurulmuş olanları kullanmaya, tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Vergi Usul Kanunu’nun 107/A maddesinin 3. fıkrası uyarınca verilen yetkiye dayanılarak 27/08/2015 tarihinde yayımlanan 456 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinin ç, d, e, g, h, ı bentleri:
“ç) Elektronik Tebligat: 213 sayılı Kanun hükümlerine göre tebliği gereken evrakın Elektronik Tebligat Sistemi ile muhatapların elektronik adreslerine tebliğ edilmesini,
d) Elektronik Tebligat Adresi: Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından internet vergi dairesi bünyesinde oluşturulacak tebliğe elverişli elektronik ortamı,
e) Elektronik Tebligat Sistemi: Bilişim sistemleri vasıtasıyla muhatabın elektronik tebligat adresine iletilmek üzere, tebliğ evrakının gönderildiği ve elektronik ortamda delillendirilerek tesliminin sağlandığı sistemi,…
…g) İşlem Zaman Bilgisi: Bir elektronik verinin, üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı ve/veya kaydedildiği zaman bilgisini,…
…h) Muhatap: Elektronik ortamda tebligat yapılacak olanları,
ı) Olay Kaydı: Elektronik tebligat hizmetinin verilmesi esnasında meydana gelen tüm bilişim sistemi işlem kayıtlarını, ifade eder.”
“İnternet Vergi Dairesi Kullanıcı Kodu, Parola ve Şifresi Edinme” başlıklı 5.4. maddesinin birinci fıkrası:
“Elektronik tebligat sistemini kullanmak üzere, Tebliğ ekinde yer alan Elektronik Tebligat Talep Bildirimi ile bildirimde bulunan mükelleflere vergi dairesince, müracaat anında sistemden üretilecek internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifreyi ihtiva eden kapalı bir zarf verilecektir.”
“Elektronik Tebligatın Gönderilmesi ve Muhatabına İletilmesi” başlıklı 6. maddesi:
“213 sayılı Kanun hükümlerine göre tebliği gereken evrak, elektronik imza ile imzalanacak ve (Değişik ibare:RG-19/10/2019-30923) tebligatı yapan birim adına Başkanlık tarafından tebliğ yapılacak muhatabın elektronik tebligat adresine iletilecektir.
Elektronik tebligat sistemine internet vergi dairesi üzerinden erişilecektir. İnternet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresine sahip olan gerçek ve tüzel kişiler şifreleriyle elektronik tebligat adreslerine ulaşacaklardır. İnternet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresi olmayan gerçek kişiler ise sisteme her girişte yapılan kimlik doğrulaması ile elektronik tebligat adreslerine erişeceklerdir.
Kanunun 107/A maddesi gereğince, elektronik imzalı tebliğ evrakı, muhatabın elektronik ortamdaki adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacaktır.
(511 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğin 3. maddesiyle eklenen ve 19/10/2019 tarihinde yürürlüğe giren fıkra) “Kendisine elektronik ortamda tebligat yapılacak muhatap tarafından elektronik tebligat sistemine başvuru sırasında veya daha sonra bildirilen mobil telefon numarasına ve/veya e-posta adresine, kendisine gönderilen tebligata ilişkin bilgilendirme mesajı gönderilebilir. Bilgilendirme mesajının herhangi bir nedenle muhataba ulaşmamış olması tebligat süresini ve geçerliliğini etkilemez.”
“Elektronik Tebligat Sisteminden Çıkış” başlıklı 7. maddesi:
“Zorunlu veya ihtiyari olarak elektronik tebligat sistemine dahil olanların aşağıdaki durumlar dışında sistemden çıkmaları mümkün değildir.
Tüzel kişilerde ticaret sicil kaydının silindiği (nevi değişikliği ve birleşme halleri dahil) tarih itibarıyla, elektronik tebligat adresi kapatılır. …”
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Ödeme emrine itiraz” başlıklı 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde vergi mahkemesine karşı dava açabileceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Elektronik tebligat, vergilendirme ile ilgili evrakın Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından e-imzalı olarak muhatabın elektronik tebligat adresine gönderilmesi işlemidir.
Vergi Usul Kanunu’nun 107/A maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tebliğ evrakı muhatabın elektronik ortamdaki adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacaktır.
Bununla birlikte, Elektronik Tebligat Sistemini kullanmak üzere, mükellefler tarafından edinilen internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifre, Genel Tebliğ ekinde yer alan “Elektronik Tebligat Talep Bildirimi” ile bildirimde bulunmak suretiyle edinilmekte ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından düzenlenen bu bildirim formlarında mükelleflere “Bilgilendirme Tercihleri” bölümünde yer alan “Kısa Mesaj Servisi” ve “E-posta” tercihleri ile e-posta ve/veya kısa mesaj ile bilgilendirilmek isteyip istemedikleri sorulmaktadır. Böylece idare tarafından muhatabın talebi doğrultusunda, elektronik tebligat adresine yapılan tebligat hakkında ayrıca bildirilen mobil telefon numarasına veya e-posta adresine bilgilendirme mesajı gönderilebilmektedir.
Vergi Usul Kanunu’nda elektronik ortamda yapılan tebligata ilişkin olarak yukarıda açıklanan unsurlara ilave olarak ayrıca muhatabın elektronik tebligat sistemine başvuru sırasında veya daha sonra bildirilen telefon numarasına ve/veya e-posta adresine bilgilendirme mesajı gönderilmesi gerektiğine ilişkin olarak herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Anılan Kanun’un 107/A maddesinin ikinci fıkrasına eklenen, elektronik ortamda yapılan tebligatın muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağına ilişkin düzenlemede de, beş günlük sürenin başlangıcı olarak SMS ve/veya e-posta ile bilgilendirilme tarihi değil, tebliğe konu evrakın muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarih esas alınmış, ayrıca tebligatın yapılmış sayılması için elektronik adrese ulaştığı tarihten itibaren beş günlük bir süre öngörülmüştür.
Bu nedenle; Vergi Usul Kanunu’nun 107/A maddesi uyarınca muhatabın elektronik tebligat sisteminde kayıtlı olan e-tebligat adresine yapılan tebligata ilişkin olarak elektronik tebligat sistemine başvuru sırasında veya daha sonra bildirilen telefon numarasına ve/veya e-posta adresine bilgilendirme mesajı gönderilmemesi yapılan tebligatın süresini ve geçerliliğini etkilemeyecektir.
Olayda, davacı tarafından iletilen elektronik tebligat talep bildiriminin davalı idarece 08/01/2016 tarihinde kayda alınarak aynı gün elektronik tebligat adresinin etkinleştirildiği, ticaret sicil kaydının silinmesi (nevi değişikliği ve birleşme halleri dahil) gibi bir durum olmadığı için davacı şirketin elektronik tebligat adresinin anılan tarihten itibaren aktif olarak kullanımda olduğu, davacı şirket adına düzenlenen … tarih ve …-… sayılı ödeme emirlerinin 28/06/2016 tarihinde, … tarih ve … sayılı ödeme emrinin ise 19/12/2016 tarihinde elektronik ortamda tebliğ edildiği, işbu davanın ise 09/01/2019 tarihinde açıldığı anlaşıldığından, 7 günlük dava açma süresi geçirildikten sonra açılan davanın süre aşımı yönünden reddi gerekirken, uyuşmazlığı esastan inceleyerek 22/06/2016 tarih ve …-…sayılı ödeme emirleri ile … sayılı ödeme emrinin; 2012/Mayıs, Haziran, 2013/Nisan dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezası ile 2010/Şubat, Nisan, Ağustos, Ekim-Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizine ilişkin kısımları yönünden davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu bu kısım yönünden reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyize konu kısmının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 03/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.