Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2019/1560 E.  ,  2022/9054 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/1560
Karar No : 2022/9054

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … Bakanlığı
2- … Valiliği ( … Müdürlüğü )
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, … Mahallesi, … Parkı ve yakın çevresine ait 1/5000 nazım imar planı değişikliği ile bu plana dayanılarak onaylandığı ileri sürülen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, imar planları yapılırken ilgili Yönetmelikteki standartlar ölçüsünde eğitim alanlarının ayrılmasının zorunlu olduğu, salt kamulaştırma maliyetleri nedeniyle bu alanların ayrılmasından sarfı nazar edilemeyeceği, yapımı sırasında Milli Eğitim Bakanlığı’ndan görüş alınan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin uyuşmazlık konusu alanda bulunan eğitim alanlarını küçültücü veya kaldırıcı nitelikte olmadıkları, nitekim imar planı değişiklikleri ile eğitim alanları arttırıldığından kamulaştırma maliyetinin artacağı yönündeki davacı iddialarının da bu sonucu doğruladığı, bu itibarla imar planı değişikliklerinde şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; idare mahkemesi kararının nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmının usul ve yasaya uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurularının kararın bu kısmı yönünden reddine, davalılardan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca istinaf dilekçesine verilen cevapta uyuşmazlık konusu alanda 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine istinaden 1/1000 ölçekli uygulama imar planının henüz onaylanmadığın ifade edildiği, dolayısıyla büyükşehir belediye meclisinin onayından geçerek yürürlük kazanan bir uygulama imar planı bulunmadığından davanın bu kısmının incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği, idare mahkemesince işin esasına girilerek davanın reddi yolunda verilen kararın uygulama imar planı değişikliğine dair kısmında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığından istinaf başvurularının kararın bu kısmı yönünden gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı idareler tarafından, uyuşmazlık konusu alanda 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin davalı belediyelerce hazırlanarak onaylandığı, dolayısıyla kesin ve yürütülmesi gereken nitelikte bir uygulama imar planı değişikliği bulunmadığı yolundaki tespitin hatalı olduğu, imar planı değişiklikleri yapılırken Milli Eğitim Bakanlığından görüş alınmadığı, önceki imar planlarında “eğitim tesis alanı” olarak ayrılmış yerlerde yapılaşma bulunmadığı halde dava konusu imar planı değişiklikleri ile “eğitim tesis alanı” olarak ayrılan yerlerde yapılaşma bulunduğu ve bu durumun kamulaştırma maliyetini arttıracağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI:
… Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
… Belediye Başkanlığı tarafından; temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …’İN DÜŞÜNCESİ: Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, …Mahallesi, … Parkı ve yakın çevresine ait 1/5000 nazım imar planı değişikliği onaylanmıştır.
Bunun üzerine, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile bu plana dayanılarak onaylandığı ileri sürülen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden yapılan inceleme:
Temyize konu bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararının 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.

1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yönünden yapılan inceleme:
Bakılan dava, dava konusu imar planı değişiklikleri yapılırken Milli Eğitim Bakanlığından görüş alınmadığı, önceki imar planlarında “eğitim tesis alanı” olarak ayrılmış yerlerde yapılaşma bulunmadığı halde dava konusu imar planı değişiklikleri ile “eğitim tesis alanı” olarak ayrılan yerlerde yapılaşma bulunduğu ve bu durumun kamulaştırma maliyetini arttıracağı iddiasıyla açıldığı halde, İdare Mahkemesince yapılan incelemenin imar planı değişikliklerinin uyuşmazlık konusu alanda bulunan eğitim alanlarını küçültücü ya da kaldırıcı nitelikte olup olmadıkları yönünden yapıldığı görülmüştür.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, uyuşmazlık konusu alanda keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak nazım imar planı değişikliği ile “eğitim tesis alanı” olarak ayrılan yerlerde yapılaşma bulunup bulunmadığının tespiti, söz konusu yerlerde yapılaşma bulunduğunun tespiti halinde ise bölgede bu amaç için ayrılabilecek boş yerlerin bulunup bulunmadığı ve bu itibarla üzerinde yapılaşma bulunan yerlerin “eğitim tesis alanı” olarak ayrılmasında şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı yönünden zorunluluk bulunup bulunmadığının ortaya konulmasından sonra dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz istemlerinin kabulüne,
2.Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısmının ONANMASINA, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/10/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.