Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2022/4244 E.  ,  2022/4766 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4244
Karar No : 2022/4766

DAVACI : …

DAVALI : … Bakanlığı / …
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

DAVANIN_KONUSU :
14/02/2015 tarih ve 29267 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan At Yarışları Müşterek Bahisler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 3. maddesinde yer alan “diğer tüm bahis çeşitlerinin yer aldığı koşularda eküri olarak iştirak edeceği ilan olunan atlardan bir veya birkaçının koşuya iştirak etmemesi halinde yalnızca çıkan at veya atlar için eküri kavramı ortadan kalkar, çıkan bu at veya atların yerine altılı ganyan favorisine oynanmış sayılır.” ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ_İDDİALARI :
Davacı tarafından, 05/09/2015 tarihinde Ankara Hipodromunda yapılacak yarışlardan 5. Koşuda 2.yarış için 6’lı ganyan biletinde 3, 5 ve 7 numaralı atlara saat 15.33’te bahis oynadığı, 3 numaralı at ile 6 numaralı atın eküri olması sebebiyle tercihini 3 numaralı attan yana kullandığı, saat 17.12’de 3 numaralı atın yarıştan çıkarıldığı, koşu sonunda yarışı 6 numaralı atın kazandığı bahis oynadığı atın ekürisinin yarışı kazanmış olmasına rağmen dava konusu düzenleme nedeniyle kendisine ikramiye ödenmediği zira iptali istenen düzenleme ile eküri kavramının ortadan kaldırıldığı, bunun yerine “altılı ganyan favorisi” kuralının getirildiği, kendisinin oynadığı atın yarışa katılamayacağını önceden öngöremeyeceği, bahis oynanırken yarışseverlerin atların eküri durumlarını da göz önünde bulundurarak bilet oluşturdukları, eküri koşmayan atlardan birinin yarıştan çıkarılması halinde bahisin altılı ganyanın favorisine oynandığının kabul edilmesinin yerinde bir düzenleme olmasına karşın eküri koşan atlardan birinin yarıştan çıkarılması halinde aynı kuralın uygulanmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülerek, dava konusu düzenlemenin iptali istenilmektedir.

DAVALININ_SAVUNMASI :
Davalı idare tarafından, at yarışlarının ve bunlar üzerine düzenlenen müşterek bahislerin bir kurallar zinciri içinde ve belli disiplinler altında, herkesçe bilinen ve kabul edilen kurallarla yürütüldüğü, amacın kamu yararı ve kamu hizmeti çerçevesinde dürüstlükle yönetilmesi olduğu, dava konusu düzenlemenin yarışseverlerin talebi üzerine yapıldığı, hangi atların yarışlara katılacağının 50 saat öncesinden ilan edildiği, yarış öncesi ortaya çıkacak durumların öngörülemeyeceği öne sürülerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/02/2022 tarih ve E:2021/1182, K:2022/437 sayılı kararına uyularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; 14/02/2015 günlü Resmi Gazetede yayımlanan At Yarışları Müşterek Bahisler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. Maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanunun 1. Maddesinde, “Ankara, İstanbul, İzmir’de ve Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı’nın belirteceği diğer yerlerde at yarışları yapmak ve bu yarışlar üzerinde memleketin neresinde olursa olsun müşterek bahisler tertip etmek hak ve selahiyeti adı geçen Bakanlığa aittir.” hükmü, 5. Maddesinde “Tarım Vekaletinin birinci maddede yazılı hak ve selahiyetleri at yetiştirme ve ıslahını teşvik gayesi ile kurulmuş ve amme menfaatine çalıştığı usulen onanmış derneklerden uygun görülecek bir veya bir kaçına muayyen şartlarla ve 30 seneyi geçmemek üzere Tarım Vekaletinin teklifi ve İcra Vekilleri Heyetinin kararı ile devredilebilir.” hükmü, 8. Maddesinde “Yarışların şartlarına, tertip, icra ve inzıbatına, hipodrom veya yarış yerlerinin tanzim ve idaresine, yarış programları, ikramiyeler ve müşterek bahislere mütaallik teknik, idari ve mali inzibati hususlar, Yüksek Komiserler Heyetinin teşekkül sureti, vazife ve salahiyetleri inzibati cezaların hangi hallerde hangi merciler tarafından verileceği, yarışların ve salahiyet verilmiş dernek ve belediye ve özel idarelerin murakabe ve teftiş tarzı ve doping muayenelerine ait usuller bu kanun ve beynelmilel yarış nizamlarına ve memleket ihtiyaçları ve işin icaplarına göre Tarım Vekaletince hazırlanıp İcra Vekilleri Heyetince tasdik edilecek nizamnamelerde belirtilir.” hükmü bulunmaktadır.
Dava konusu Yönetmelik değişikliği ile “ Birinci fıkrada sıralanan oyunlardan ganyan ve çifte bahis hariç diğer tüm bahis çeşitlerinin yer aldığı koşularda eküri olarak iştirak edeceği ilan olunan atlardan bir veya birkaçının koşuya iştirak etmemesi halinde yalnızca çıkan at veya atlar için eküri kavramı ortadan kalkar, çıkan bu at veya atların yerine altılı ganyan favorisine oynanmış sayılır. Ekürinin koşan atları için 23 üncü maddenin birinci fıkrası geçerlidir. Ganyan oyununda ise koşuya eküri olarak iştirak edeceği ilan olunan atlardan bir veya birkaçının koşuya iştirak etmemesi halinde bu atların üzerine oynanmış iştirak bedelleri iade edilir.” hükmü getirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Türkiye Jokey Kulübünün başvurularının değerlendirilmesi sonucunda, mevcut En Fazla Ganyan Oynanan At (EEG) uygulamasının yerine Altılı Ganyan Favorisi (AGF) şeklinde bir uygulamaya gidilmesine Yüksek Komiserler Kurulu tarafından karar verilmesi üzerine dava konusu yönetmelik değişikliğinin yapıldığı, düzenlemenin istatistiki verilere ve At yarışları düzeninin bütüncül kurallar zincirine bağlanması amacına dayalı olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu düzenlemede kamu yararı, hizmet gereklerine ve hukuka aykırı bir yön görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Dairemizin 21/10/2020 tarih ve E:2015/5151, K:2020/4098 sayılı dava konusu işlemin iptali yolundaki kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/02/2022 tarih ve E:2021/1182, K:2022/437 sayılı kararıyla bozulması üzerine, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı, 05/09/2015 tarihinde saat 15.33’te Ankara Hipodromunda koşulacak 5. koşuda 2. yarış için altılı ganyan bileti oluşturmuş, 3, 5 ve 7 numaralı atlar üzerine bahis oynamıştır.
Ankara 75. Yıl Hipodromu Yarış Komiserler Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile, 3 numaralı at binicisinin yarış günü iş göremezlik belgesi alması ve yerine binici bulunamaması nedeniyle anılan at yarıştan çıkarılmıştır.
Koşu sonucunda, 3 numaralı atın ekürisi olan 6 numaralı atın birinci ilan edilmesi üzerine davacı tarafından bahis oynadığı atın ekürisinin yarışta birinci olması nedeniyle kendisine ikramiye ödenmesi talebiyle Türkiye Jokey Kulübü Derneğine başvurulmuş ve … tarih ve … sayılı işlem ile, 14/02/2015 tarih ve 29267 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan At Yarışları Müşterek Bahisler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 3. maddesinde yer alan “diğer tüm bahis çeşitlerinin yer aldığı koşularda eküri olarak iştirak edeceği ilan olunan atlardan bir veya birkaçının koşuya iştirak etmemesi halinde yalnızca çıkan at veya atlar için eküri kavramı ortadan kalkar, çıkan bu at veya atların yerine altılı ganyan favorisine oynanmış sayılır.” ibaresi gereğince eküri kavramının ortadan kaldırıldığı, çıkan atın yerine altılı ganyanın favorisi üzerine bahsin oynandığının kabul edildiği, bu durumda davacıya ikramiye ödenmesinin mümkün olmadığından bahisle söz konusu başvuru reddedilmiştir.
Bunun üzerine, davacı tarafından ret işleminin dayanağı olan düzenlemenin iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 21/10/2020 tarih ve E:2015/5151, K:2020/4098 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Kararın davalı idarece temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/02/2022 tarih ve E:2021/1182, K:2022/437 sayılı kararıyla davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, Dairemiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay’da temyiz yoluna başvurulabileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 38. maddesinde, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların İdari Dava Daireleri Kurulunca temyizen inceleneceği hükme bağlanmış; 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 4. fıkrasında ise Danıştay dava dairelerine, ilk derece mahkemesi olarak verdikleri kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmamıştır.
Buna göre, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat;
6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanun’un 1. maddesinde; “Türkiye sınırları içerisinde at yarışları düzenlemeye, yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen yarışlar üzerine yurt içinden ve yurt dışından müşterek bahis kabul etmeye Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yetkilidir” hükmü, 8. maddesinde; “Yarışların şartlarına, tertip, icra ve inzibatına, hipodrom ve yarış yerlerinin tanzim ve idaresine, yarış programları, ikramiyeler veya müşterek bahislere dair teknik, idarî, malî ve inzibatî hususlara, Yüksek Komiserler Kurulunun teşekkül sureti, görev ve yetkilerine, görevlendirilecek 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi personel ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki personel ve diğer personele yarış gelirlerinden karşılanmak şartıyla, 16 yaşından büyükler için tespit edilen aylık brüt asgarî ücretin dört katını geçmemek üzere yapılacak aylık net ödemeler ile harcırahlara, Jokey Kaza ve Yardım Sandığı kurulması ile yardım sandığına üye olabilecekler, yardım sandığına at binme ücretinin % 10’unu geçmemek üzere kesinti yapılması, sandığın diğer gelirlerinin tespiti, sandık gelirlerinin harcanması ile bu gelirlerin, 5 inci madde uyarınca yetkilendirilen ilgili kurum veya kuruluşa borç olarak verilmesine veya ek 1inci madde hükmü uyarınca oluşturulan hesaba aktarılmasına, disiplin cezalarının hangi hâllerde hangi merciler tarafından verileceğine, yarışların ve yetki verilmiş dernek, belediye ve il özel idarelerinin murakabe ve teftiş tarzı ile doping muayenelerine ait usuller, bu Kanun ve uluslararası yarış esasları ile memleket ihtiyaçları ve işin icaplarına göre Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
19/04/2011 tarih ve 27910 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan At Yarışları Yönetmeliği’nin 4. maddesinde; “Müşterek bahis: Sonucun kısmen iştirakçinin becerisine kısmen de tesadüfe bağlı olduğu; yurt içinde ve yurt dışında tertiplenen her çeşit yarışma, müsabaka, spor oyunları ile herhangi bir olay veya durum üzerine, sonucun tahmin edilmesi esasına göre oynatılan ve iştirak edenler arasından doğru tahmin edenlere önceden belirlenen adet, tutar, oran veya misli olarak ikramiye kazandıran oyunlar” şeklinde tanımlanmış, aynı Resmi Gazete’de yayımlanan At Yarışları Müşterek Bahisler Yönetmeliği’nin 3. maddesine 20/12/2018 yayım tarihli değişiklikle aynı tanım ek bent olarak eklenmiştir.
Öte yandan, 19/04/2011 tarih ve 27910 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan At Yarışları Müşterek Bahisler Yönetmeliği’nin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde; “g) Eküri: Aynı at sahibi üzerine koşan atlar ile aynı at sahibine, kardeşine, bunların eş ve çocuklarına ait olup aynı koşuya katılan at sahiplerinin yazılı başvuruları üzerine resmi programda eküri oldukları ilan edilen atları, … ı) En fazla ganyan oynanan at: Bir koşuda üzerine en çok ganyan satışı yapılan atı, … dd) Altılı ganyan favorisi: Altılı ganyan ayaklarını oluşturan her bir koşunun bu Yönetmelikte yer alan misli tanımına göre üzerine en çok oynanan atını, … ifade eder.” şeklinde tanımlanmış; “Genel Kurallar ve Müşterek Bahis Çeşitleri” başlıklı 4. maddesinde ise, bu Yönetmeliğin uygulaması ile ilgili genel kurallar belirtilmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin bireysel işlemin tesis edildiği tarihteki halinde “Eküri durumu” başlıklı 23. maddesinde; “(1) Ganyan, çifte bahis, üçlü ganyan, dörtlü ganyan, beşli ganyan, altılı ganyan, yedili ganyan, “n” tek ve “n” li plase oyunlarında eküri koşacakları ilan olunan atlardan herhangi birinin 5 inci maddedeki müşterek bahis çeşitlerinin tariflerine uygun şekilde kazançlı olarak dereceye girmesi halinde, ekürinin diğer atları üzerine oynayanlar da kazanmış sayılır.
(2) Yukarıda sıralanan bahis çeşitleri haricindeki diğer bahis çeşitlerinde ise bu maddenin birinci fıkrası uygulanmaz.
(3) Birinci fıkrada sıralanan oyunlardan ganyan ve çifte bahis hariç diğer tüm bahis çeşitlerinin yer aldığı koşularda eküri olarak iştirak edeceği ilan olunan atlardan bir veya birkaçının koşuya iştirak etmemesi halinde yalnızca çıkan at veya atlar için eküri kavramı ortadan kalkar, çıkan bu at veya atların yerine altılı ganyan favorisine oynanmış sayılır. Ekürinin koşan atları için 23 üncü maddenin birinci fıkrası geçerlidir. Ganyan oyununda ise koşuya eküri olarak iştirak edeceği ilan olunan atlardan bir veya birkaçının koşuya iştirak etmemesi halinde bu atların üzerine oynanmış iştirak bedelleri iade edilir.” hükmü, “Çıkan at durumu” başlıklı 24. maddesinde; “Üçlü ganyan, dörtlü ganyan, beşli ganyan, altılı ganyan, yedili ganyan, “n” tek ve “n”li plase oyunlarında koşulara kayıtlı atlardan herhangi birinin veya birkaçının koşuya iştirak etmemesi halinde, bu at veya atların yerine ilgili koşu altılı ganyan oyununu oluşturan koşulardan biri ise, altılı ganyan favorisi olarak ilan edilen at veya atlar, değil ise üzerine en fazla ganyan satışı yapılan at veya atlar üzerine oynanmış sayılır.” hükmü yer almıştır.
Dava Konusu Düzenlemenin İncelenmesi:
Sonucun kısmen iştirakçinin becerisine kısmen de tesadüfe bağlı olduğu; yurt içinde ve yurt dışında tertiplenen her çeşit yarışma, müsabaka, spor oyunları ile herhangi bir olay veya durum üzerine, sonucun tahmin edilmesi esasına göre oynatılan ve iştirak edenler arasından doğru tahmin edenlere önceden belirlenen adet, tutar, oran veya mislî olarak ikramiye kazandıran oyunlar olarak tanımlanan müşterek bahislerin, hukuki belirlilik ilkesi kapsamında önceden belirlenmiş olan kurallar zincirine bağlı olarak yürütülmesi önem arz etmektedir.
Uyuşmazlıkta, Türkiye Jokey Kulübü tarafından, yarışseverlerin taleplerine yönelik ve istatistiki verilere dayanılarak davalı idareye yapılan başvurular üzerine, en fazla ganyan oynanan at (EFG) kuralı yerine altılı ganyan favorisi (AGF) kuralı şeklinde bir uygulamaya gidilerek dava konusu Yönetmeliğin bazı maddelerinde değişiklik yapıldığı, değişiklik yapılan düzenlemelerden birinin, koşuya iştirak etmeyen at veya atların olması durumunda çıkan bu at veya atların yerine hangi at veya atların üzerine bahis oynandığının kabul edileceğine ilişkin kuralın yer aldığı Yönetmeliğin 24. maddesi olduğu; söz konusu durumda en fazla ganyan oynanan at veya atlar üzerine oynanmış sayılacağına ilişkin kuralın, ilgili koşu altılı ganyan oyununu oluşturan koşulardan biri ise, altılı ganyan favorisi olarak ilan edilen at veya atlar, değil ise üzerine en fazla ganyan satışı yapılan at veya atlar üzerine oynanmış sayılacağı şeklinde değiştirildiği, anılan maddeye paralel olarak, dava konusu düzenleme ile, eküri olarak koşan atlardan bir veya birkaçının koşuya iştirak etmemesi halinde, çıkan bu at veya atların yerine ekürinin koşan diğer at veya atlarına oynanmış sayılacağı şeklinde olan kuralın, çıkan at veya atlar için eküri kavramının ortadan kalkacağı ve bu at veya atların yerine altılı ganyan favorisine oynanmış sayılacağı şeklinde değiştirildiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, at yarışlarında düzenlenecek müşterek bahislere ilişkin kuralları belirleme konusunda yetkili olduğu açık olan davalı idarece, her ne kadar, yarışseverlerin talebi üzerine EFG kuralı yerine AGF kuralının getirilmesi amacıyla değişiklik yapma yoluna gidilmişse de, yarıştan çıkan atın eküri olarak koşan atlardan bir veya birkaçı olması halinde de, AGF kuralına yer verilerek, çıkan atların durumunu düzenleyen kuralın yer aldığı dava konusu Yönetmeliğin 24. maddesiyle bütünlük sağlanacak şekilde ve istatistiki verilere dayanılarak takdir yetkisi kapsamında tesis edildiği anlaşılan dava konusu düzenlemede kamu yararına, hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Diğer taraftan, dava konusu düzenlemede yer alan eküri kavramının ortadan kalkacağına ilişkin kuralın, süreklilik arz etmediği, eküri olarak koşan ve yarışı terk etmeyen atları kapsamadığı, çıkan atın eküri olarak koşan atlardan bir veya birkaçı olması halinde, bu yarış için ve sadece çıkan at ve atlar bakımından geçerli olacak şekilde, çıkan at veya atlar yerine altılı ganyan favorisine oynanmış sayılacağına ilişkin kuralın uygulanabilmesi için düzenlenmiş olduğu, dolayısıyla düzenlemede bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı idare tarafından temyiz aşamasında yapılan … TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
3. İşbu kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre için belirlenen … TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na temyiz yolu açık olmak üzere, 26/10/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.