Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2018/4096 E.  ,  2022/5818 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4096
Karar No : 2022/5818

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …’yı temsilen …Sendikası (…)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı’nda …olarak görev yapan davacının, 07.07.2017 tarihi itibariyle görev süresinin dolduğundan bahisle kadrosunun boşaltılmasına ilişkin Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünün …tarih ve E.…sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda, davacının görevine devam etmesi için 2547 sayılı Yasa’nın 50/d maddesi kapsamında yeniden görev süresinin uzatılması konusunda idarenin takdir yetkisi olduğu, bu takdir yetkisini kullanırken hukuken geçerli bir nedene dayanmak zorunda olduğu, görev süresinin uzatılması sırasında idarece ilgililerin geçmiş hizmetleri, varsa görevde iken geçirdiği disiplin soruşturmaları ve adli soruşturmaların da dikkate alınması gerektiği açık olup, bu kapsamda hakkında adli yönden cezai soruşturmasına ve yargılamasına devam edilen davacının görev süresinin uzatılmaması yönündeki dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge Mahkemesi …İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı sendika vekili tarafından, sendika üyesi olan …’nın sözleşmesinin uzatılmamasına ilişkin işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu, üniversitenin eğitim-öğretim faaliyetlerinin esasları hakkında karar alma yetkisinin üniversite senatosuna ait olduğu, dolayısıyla senato tarafından herhangi bir karar verilmeksizin Rektörlük işlemi ile sözleşmenin uzatılmamasına karar verildiği, başarılı bir akademisyen olmasına rağmen bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın soyut iddialarla işlemin tesis edildiği belirtilerek istinaf kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla irtibatı olduğu değerlendirilerek ihtiyati tedbir olarak 01.08.2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı, dolayısıyla görevden uzaklaştırma kararı devam ederken sözleşmesinin uzatılmamasına karar verildiği belirtilerek işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’NUN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında …Üniversitesi’nde ……olarak göreve başlayan ve daha sonra Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın …tarih ve …sayılı yazısı ekinde yer alan Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 09.04.2014 tarihli kararı ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 35. maddesi uyarınca Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalına doktora eğitimi almak üzere kadrosu devredilen davacının, söz konusu eğitim devam ederken Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü’nün …tarih ve …sayılı işlemi 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 137. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir olarak görevden uzaklaştırılması üzerine, söz konusu görevden uzaklaştırma işlemi devam ederken Eğitim Fakültesi Dekanlığı’nın ve Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nün 05.07.2017 tarihli işlemleri ile görev süresinin uzatılmasının uygun görülmediği, anılan görüş yazılarına uygun olarak Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü’nün 06.07.2017 tarihli işlemiyle davacının kadrosunun 07.07.2017 tarihi mesai sonu itibariyle boşaltılarak …Üniversitesi’ne iade edilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacının üyesi olduğu sendika tarafından, davalı idare işleminin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Kanun’un 3/p maddesinde; öğretim yardımcılarının; yükseköğretim kurumlarında, belirli süreler için görevlendirilen, araştırma görevlileri, uzman çeviriciler ve eğitim-öğretim planlamacıları olarak tanımlandığı; aynı Kanun’un 50. maddesinde; “a. Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler. b. Yükseköğretim kurumları, lisans üstü öğretim konusundaki istekleri karşılamak üzere gerekli planlamayı yapar ve önlemleri alır. d. Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere öğretim yardımcılığı kadrolarından birine de atanabilirler.” hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının görev süresinin uzatılmamasına ilişkin işlemin sebebi olarak, 23.07.2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca davacı sendika üyesi olan …hakkında yapılan inceleme sonucunda, Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplar ile irtibatı olduğu değerlendirilerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 137. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir olarak 01.08.2016 tarihinde görevden uzaklaştırılmış olması ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte de bu tedbirin devam etmesi gösterilmiştir.
Hukuk devleti ilkesi gereğince; idarenin bütün eylem ve işlemleri yargısal denetime açıktır ve bu noktada, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun sağlanmasındaki en etkin araçlardan birinin de “iptal davaları” olduğu kuşkusuzdur. 2577 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 1/a bendine göre; iptal davaları, idare tarafından tesis edilen işlemler nedeniyle menfaatleri ihlal edilen kişiler tarafından anılan işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden hukuka aykırı oldukları iddialarıyla açılan davalardır.
İdari işlemlerde sebep unsuru, idari işlemden önce gelen ve onun dışında yer alan, idareyi bir işlem yapmaya sevkeden hukuki ve fiili etkenlerdir. İptal davalarında, sebep unsuru yönünden hukuki denetim yapılırken idareyi o işlemi yapmaya sevk eden gerekçelerin hukuka uygunluğunun incelemesi yapılmaktadır. Sebep unsurundaki bir sakatlığın işlemi de sakat hale getireceği tartışmasızdır.
Uyuşmazlıkta, üniversitede araştırma görevlisi olarak görev yapan ve görev süresinin sona ermesi üzerine, hakkında yürütülen inceleme sonucunda FETÖ/PDY ile irtibatı veya iltisakı bulunduğu gerekçesiyle görevden uzaklaştırma tedbiri bulunması gerekçe gösterilerek Rektör oluru ile davacının görev süresinin uzatılmadığı anlaşılmaktadır.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı sendika üyesi olan …’nın 695 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı Cumhurbaşkanlığı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapmış olduğu başvurusunun, “Komisyon tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile yapılan yazışmalardan, başvurucu hakkında terör örgütleri ile Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatını ortaya koyan herhangi bir bilgi ve belge elde edinilemediği” gerekçesiyle kabul edilerek kamu görevine iade edilmesi gerektiğine karar verildiği, FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü’ne üye olma suçundan hakkında açılan ceza davasının da, …Ağır Ceza Mahkemesi’nin …tarih ve E:…,K:…sayılı kararı ile beraat ile sonuçlandığı ve kararın istinaf edilmeden kesinleştiği görülmektedir.
Bu durumda; davacı sendika üyesi …’nın, FETÖ/PDY ile herhangi bir iltisakının veyahut irtibatının bulunmadığının Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ve hakkında yürütülen ceza soruşturmasında verilen beraat kararı ile ortaya konulduğu görüldüğünden, oluşan yeni hukuki durum karşısında, dava konusu işlemin gerekçesinin hukuken ortadan kalktığı ve sebep yönünden hukuka aykırı hale geldiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte taraftan, dava konusu işlemin sebep yönünden hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi, davacının görev süresinin başka bir işleme gerek kalmaksızın doğrudan uzayacağı anlamına gelmeyeceği, dolayısıyla davacının görev süresinin uzatılması istemi yönünden idarece yapılacak yeniden değerlendirme sonrası sözleşmesinin uzatılıp uzatılmaması konusunda yeni bir karar verileceğinin de tartışmasız kabulü gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.