Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2019/5551 E.  ,  2022/4527 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/5551
Karar No : 2022/4527

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi Rektörlüğü / …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
2- …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davalı idare tarafından aleyhine olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, çocuk sahibi olmak için gördükleri tedavi esnasında … İnönü Üniversitesi … Tıp Merkezinde yapılan tahlilin hatalı sonuç vermesi nedeniyle üç yıl içerisinde birden çok kez erken gebelik kaybı yaşadıkları, çocuk sahibi olma ümitlerinin yok edildiği ve kullanılan ilaçlar, çekilen filmler, uygulanan tıbbi işlemler neticesinde sağlıklarının olumsuz yönde etkilendiği iddiasıyla, her biri için 10.750,00 TL maddi ve … için 125.000,00 TL… için 75.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 21.500,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2. İhtisas Kurulunca düzenenlenen … tarih ve … sayılı raporda sonuç olarak; “ilgili sağlık kuruluşunda kromozom analizi için kullanılan teknolojik yöntemin tıbben uygun olduğu ancak kişinin eşine ait genetik bozukluğun fark edilememiş olduğunun anlaşıldığı, kişinin eşinde bulunan genetik bozukluğun fark edilememesinin özen eksikliği olarak değerlendirildiği, kişinin eşinde bulunan genetik bozukluk nedeniyle tekrarlayan düşük olabileceğinin tıbben bilindiği, kişinin gebelik ve düşükleri boyunca takiplerinin ve uygulanan tedavilerin tıp kurallarına uygun olduğu” görüş ve kanaatine varıldığı belirtildiğinden, idarelerin hukuki sorumluluğundan söz edebilmek için ilgililerin zarara uğramasına neden olan idari işlem veya eylemin ya bir hizmet kusuru oluşturması ya da kusursuz sorumluluk esasının uygulanmasına elverişli nitelikte olması gerektiği, zarar gören kişinin sunulan hizmetten yararlanan konumunda olması ve hizmetin tabiatı itibariyle bünyesinde risk taşıması durumunda ise oluşan zararın tazmininin ancak idarenin hizmet kusurunun varlığı halinde söz konusu olabileceği, davacılardan …’in yaşadığı düşüklerin eşinde bulunan genetik bozukluktan kaynaklandığı, davalı idareye bağlı sağlık kurumunca sözü edilen genetik bozukluğun fark edilmeme nedeninin özen eksikliğinden ibaret olduğu, aynı sağlık kurumunca yapılan ikinci analizde doğru sonuca ulaşıldığı, bu süre içerisinde adı geçen davacının gebelik ve düşükleri boyunca uygulanan tedavilerin de tıp kurallarına uygun olduğu, diğer taraftan genel sağlık sigortasına tabi bulunan davacılardan …’in şahsına bu süre içerisinde özel muayenehaneler ve il dışında faaliyet gösteren özel sağlık kuruluşlarında tüp bebek tedavisi uygulanması ve neticesinde küretaj olması nedeniyle ortaya çıkan ulaşım, tedavi ve konaklama masraflarının (jinekolojik muayene faturası ve tüp bebek tedavisi için Dr. F.E. isimli hekim tarafından tedavi tutarını gösteren belge ile Ankara ilinde faaliyet gösteren … Sağlık Hizmetleri isimli şirket tarafından faturalandırılan jinekolojik muayene ücreti dışında tevsik edilemeyen harcamaların) bünyesinde taşıdığı riskle doğru orantılı olacak şekilde özen eksikliği barındırdığı tespit edilen sağlık hizmetiyle doğrudan ilgisinin bulunmadığı, davacıların uğradıklarını öne sürdüğü zararlar olan muayene, tüp bebek tedavisi, küretaj, ulaşım ve konaklama giderleri nedeniyle davalı idarenin tazmin sorumluluğunun bulunmadığı; ancak, davalı idareye bağlı sağlık kuruluşundaki özen eksikliği nedeniyle davacıların uğradıklarını öne sürdüğü maddi zararlara niteliği itibariyle davalı idarenin katlanmasını gerektirecek bir neden bulunmamakta ise de, …’in eşinin kromozom analizinin yapımı ve raporlandırılmasında azami ölçüde dikkat ve özen gösterilmesi halinde davacıların normal yollardan çocuk sahibi olma beklentilerinin, bu beklenti doğrultusunda yaşanan gebelik sürecinin sonlanması ve ilave tıbbi müdahalelere maruz kalmalarının söz konusu olmayacağı ve kromozom analizlerinde hata yapılmasının yaşanan bu süreç içerisinde davacıların üzüntü duymalarına yol açtığı, …’in fiziksel etkileri bulunan küretaj uygulaması nedeniyle sağlık bütünlüğünün olumsuz etkilendiği, davacıların gerek fiziksel, gerekse ruhsal anlamda maruz kaldıkları acı, elem ve üzüntünün bir nebze de olsa hafifletilebilmesi amacıyla davacılardan her biri için uğranıldığı takdir edilen 10.000,00 TL manevi zararın davalı idarece davacılara ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine, manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne ve her biri için ayrı ayrı 10.000,00 TL olmak üzere toplam 20.000,00 TL manevi tazminatın davanın açıldığı 22/12/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, manevi tazminat taleplerinin fazlaya ilişkin kısımlarının ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; davacılar tarafından, tekrarlayan düşük nedeniyle davalı idareye bağlı Tıp Merkezine başvurularak kromozom tahlili yapıldığı, yapılan bu tahlil neticesinde 2011 yılının Nisan ve Mayıs aylarında verilen tahlil raporlarında herhangi bir sorun bulunmadığı yönünde değerlendirme yapıldığı, normal yoldan bebek sahibi olamayan davacıların söz konusu tahlil sonuçlarına güvenerek tüp bebek yöntemiyle çocuk sahibi olma yolunu denedikleri, ancak bu süreçte üç defa daha düşük sorunu yaşamaları nedeniyle aynı Tıp Merkezinde 21/08/2014 tarihinde yeniden yapılan kromozom tahlili sonucunda davacı …’de kromozom anormalliği olduğu tespit edilerek genetik tedavi önerildiği, aynı sonuca 19/10/2016 tarihinde İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde yapılan inceleme sonucunda da varıldığı, olayla ilgili bilirkişiliğine başvurulan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2. İhtisas Kurulunca düzenenlenen … tarih ve … sayılı raporda, davacının eşine ait genetik bozukluğun davalı idarece fark edilememiş olduğu belirtilerek, genetik bozukluğun fark edilememesinin özen eksikliği olarak değerlendirildiği ve kişinin eşinde bulunan genetik bozukluk nedeniyle tekrarlayan düşük olabileceğinin tıbben bilindiğinin ifade edildiği, bu itibarla, davalı idareye bağlı Tıp Merkezince yapılan kromozom tahlili sonucunda davacı …’de mevcut kromozom anormalliğinin fark edilemediği, dolayısıyla verilen sonucun yanlış olduğu, gerçekte gebelik için genetik tedavi görmeleri gereken davacıların söz konusu rapora istinaden herhangi bir tedavi görmeden ve normal yoldan gebe kalmaları da mümkün olmadığından tüp bebek yöntemiyle çocuk sahibi olmayı denedikleri ve bu suretle gerçekleşen üç gebeliğin de genetik bozukluk nedeniyle düşükle sonuçlandığı görüldüğünden, olayda davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu gibi, düşükle sonuçlanan üç gebelik dolayısıyla oluşan davacı zararları ile idarenin kusurlu eylemi arasında illiyet bağının da bulunduğu, bu amaçla, davacıların maddi zararlarının tespiti için ara kararı ile davacılardan zarar kalemlerini tevsik edici bilgi ve belgelerin dosyaya ibraz edilmesinin istenildiği, ancak davacılar tarafından ara kararı gereği yerine getirilmediğinden, dava dilekçesi ekinde sunulan jinekolojik muayene faturası ve tüp bebek tedavisi için Dr. F.E. isimli hekim tarafından tedavi tutarını gösteren belge ile Ankara ilinde faaliyet gösteren Gürgan Sağlık Hizmetleri isimli şirket tarafından faturalandırılan jinekolojik muayene ücreti ile kürtaj bedeli toplamı olan 13.585,00 TL maddi zararları olduğu sonucuna varıldığı; ayrıca, davalı idarenin kusurlu eylemi sonucu davacıların düşükle sonuçlanan üç gebelik yaşadıkları dikkate alındığında, İdare Mahkemesince hükmedilen 20.000,00 TL manevi tazminatın davacıların olay nedeniyle duydukları elem ve ısdırabı kısmen de olsa hafifletmekten uzak olduğu, davacılardan … için 25.000,00 TL, diğer davacı … için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun görüldüğü sonucuna varıldığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile … İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, maddi ve manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile 13.585,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminatın davanın açıldığı 22/12/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, tazminata hükmedilebilmesi için ağır hizmet kusuru bulunması gerektiğinden, Adli Tıp Kurumunun kusur bulunmadığına yönelik raporu uyarınca tazminata hükmedilemeyeceği, manevi tazminat miktarının Bölge İdare Mahkemesince gerekçesiz olarak artırıldığı ve fahiş olduğu, reddedilen tazminat istemleri yönünden lehlerine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı belirlendiği ve aleyhlerine harca hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin davacıların maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyize konu kabule ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi… İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/10/2022 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.