Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2021/1571 E. , 2022/4800 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1571
Karar No : 2022/4800
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin 499.016,55-TL tutarlı yargı harcına ilişkin kısmının iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda, davacının da aralarında bulunduğu davalılar aleyhine … Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açılan el atmanın önlenmesi davasında anılan Mahkemenin … tarih E:… K:… sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne ve toplam 499.016,55-TL karar harcının davacının da aralarında bulunduğu davalılardan tahsiline karar verildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun, 350. maddesinin 2. fıkrası ile 367. maddesinin 2. fıkrasında, ”taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin yargı kararlarının kesinleşmedikçe yerine getirilemeyeceği”nin emredici norm olarak düzenlendiği, aynı Kanun’un 323. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise, ”celse, karar ve ilam harçları”nın yargılama giderleri arasında sayıldığı, mahkeme ilamlarının bir bütün olduğu, ilamda yer alan yargılama giderlerinin de ilamın tabi olduğu kurallar uyarınca yerine getirilmesi gerektiği; uyuşmazlıkta, dava konusu karar harcına ilişkin mahkemenin, davanın kısmen kabulüne ve toplam 499.016,55-TL karar harcının davalılardan tahsiline dair kararına yönelik taraflarca istinaf başvurusunda bulunulduğu ve kararın henüz kesinleşmediğinin anlaşıldığı,bu durumda, taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin yargı kararlarının kesinleşmedikçe yerine getirilemeyeceğine ilişkin emredici norm uyarınca 499.016,55-TL karar harcının bu aşamada davacıdan tahsil edilmesi için düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Olayda, … Asliye Hukuk Mahkemesi’nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile davacıdan 499.200,95-TL bakiye karar harcı alınmasına hükmedildiği, anılan mahkeme tarafından düzenlenen harç tahsil müzekkeresine istinaden dava konusu ödeme emrinin tanzim ve tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı; Harçlar Kanunu’nun 28/a maddesinde; “Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir. …” hükmünde yer alan “kararın verilmesinden itibaren iki ay” ibaresinin 24/5/2013 tarihli ve 6487 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle “kararın tebliğinden itibaren bir ay” şeklinde değiştirildiği, bu değişiklikle bu Kanun maddesine göre ödenmesi gereken karar ve ilam harçları için ödeme zamanının belirlenmiş olduğu; bu durumda, mahkeme kararı uyarınca bu kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde ödenmesi gerekmekte iken hükmedilen fakat ödenmeyen karar ve ilam harçlarının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ;öte yandan, davacı kurum tarafından her ne kadar dava konusu harçtan muaf oldukları iddia edilmekte ise de; 492 sayılı Kanun’un 13/j maddesi uyarınca davacı kurum harçtan muaf olmakla birlikte, söz konusu muafiyetin davacı kurumca Kanun’a ekli 1 ve 3 sayılı tarifelere giren işlemlerin yapılmasına ilişkin olduğu, bakılan davada davalı kurumca bu kapsamda yapılmış olan bir işlem nedeniyle kendisine herhangi bir yükümlülük getirilmediği, davada haksız çıkması nedeniyle ilgilisine yükletilen yargılama giderleri içinde yer alan harç tutarının ilgilisi tarafından ödenmesine hükmedilmesinin, davacı kurumun mahkeme kararı ile harç mükellefi haline getirildiği anlamına gelmeyeceği, bir başka anlatımla yargılama giderleri içinde yer alan harçların, davacı idarenin harç mükellefi olması nedeniyle alınmayıp, davada haksız çıktığı ve yargılama giderlerinin haksız çıkan tarafça karşılanmasının yasa hükmü olması nedeniyle alındığından davacı idarenin bu iddiasına itibar edilmediği de belirtilerek davalı idare istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Davacı kurumun 6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 12/2 maddesi uyarınca her türlü vergi,resim ve harçtan muaf olduğu, dava konusu yargı harcına ilişkin Asliye Hukuk Mahkemesi kararının da temyiz aşamasında bulunduğu iddialarıyla kararın bozulması istanilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin 499.016,55-TL tutarlı yargı harcına ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un olay tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde de, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddiası ile tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait davalara bakan vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği kurala bağlanmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanununun 28. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde 11/06/2013 tarih, 28674 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren 6487 sayılı Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile yapılan değişiklikle “Karar ve ilam harçlarının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği” belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu ödeme emrine konu yargı harcına hükmedilen … Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarih E:… K:… sayılı kararının, … Hukuk Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla “hüküm fıkrasının harca ilişkin 4,5,6 ve 7.parağraflarının tamamen hükümden çıkartılmasına,yerine -davalı Karayolları Genel Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan harç takdirine yer olmadığına,yatırılan harçların karar kesinleştiğinde talep halinde mükerrer iadeye sebebiyet vermeyecek şekilde yatırana iadesine- cümlesinin yazılmasına” şeklinde düzeltilerek onanmasına karar verildiğinden oluşan yeni hukuki durum göz önüne alınarak Bölge İdare Mahkemesince yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 13/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.