Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2020/6035 E.  ,  2022/4706 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/6035
Karar No : 2022/4706

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ :Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı şirket tarafından, Sultanbeyli İlçesinde kayıtlı bulunan taşınmazları için trampa suretiyle kamulaştırma yapılmış olması nedeniyle uzlaşma tarihi olan 06/03/2014 tarihinden itibaren emlak vergisi mükellefiyetinin sonlandırılarak bu tarihten sonra şirketleri adına tahakkuk ettirilen emlak vergilerinin iptali talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkind
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlığın çözümünün davacı tarafından devredilen taşınmazlara ilişkin emlak vergisi mükellefiyetinin hangi tarihte sona ereceğinin belirlenmesine bağlı bulunduğu, davacının iddiasının vergilendirme ve hesap hatalarından hiç birisine girmediği ve hukuki bir ihtilaf niteliğinde olduğu , bu durumda davacı iddiaları ve bu iddialar çerçevesinde ortaya çıkan uyuşmazlık, herhangi bir kuşku ya da hukuki tartışmaya meydan bırakmayacak şekilde nitelendirilebilecek açık bir vergi hatası kapsamında olmayıp, hukuki bir sorun niteliğinde olduğundan diğer bir ifadeyle, ihtilafın çözümü maddi olayların ve mevzuatın değerlendirilmesi ve yorumunu gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın, düzeltme ve şikayet kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Kamulaştırma işleminin Bakanlar Kurulunun 2011/2266 nolu kararına dayandığı, rızai olarak gerçekleşen trampa yolu ile kamulaştırma işleminin söz konusu olmadığı, Çevre Bakanlığı ile uzlaşma tutanağının imzalanmasıyla kamulaştırma kararının kesinleştiği, uzlaşma tutanağı ile mutabakat metninin imzalandığı tarihi takip eden bütçe yılından itibaren Hazinenin emlak vergisi mükellefiyetinin başladığı, zira Medeni Kanun’un 705. maddesine göre kamulaştırma halinde tapuda tescile gerek olmadan mülkiyetin kazanıldığı, bu nedenle uzlaşma tarihinden sonra emlak vergisi mükellefiyetlerinin sona ermesi gerektiği halde tapu devir tarihine kadar adlarına emlak vergisi tahakkuk ettirildiği için vergi hatası bulunduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
Maddi Olay:Davacı şirket tarafından, Sultanbeyli İlçesinde kayıtlı bulunan taşınmazları için trampa suretiyle kamulaştırma yapılmış olması nedeniyle uzlaşma tarihi olan 06/03/2014 tarihinden itibaren emlak vergisi mükellefiyetinin sonlandırılarak bu tarihten sonra şirketleri adına tahakkuk ettirilen emlak vergilerinin iptali talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri; 124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır. Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise, aynı Kanunun 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması; 118. maddesinde de, vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Vergi Usul Kanunun yukarıda yer verilen düzenlemelerine göre düzeltme yolu, vergiye ilişkin hesaplarda, matrah ve miktar hatası bulunması yahut mükerrer vergi istenmesi şeklinde, vergilendirmede ise mükellefin şahsında, mükellefiyette, verginin mevzuunda ve döneminde yapılmış hataların varlığı halinde izlenebilecek bir idari başvuru yolu olup vergi yükümlülerince, vergilendirmeye ilişkin bir olayın düzeltme yoluyla yargı önüne getirilebilmesi ve vergi hatasının varlığından söz edilebilmesi için, hukuksal sorun olarak çözümlenmesi gerekmeyen açık ve mutlak bir hata bulunduğunun belirlenebilmesi gerekir.
Dosyanın incelenmesinden, Bakanlar Kurulunun … tarih, … sayılı kararı ile, davacı şirkete ait taşınmazların da yer aldığı alanda iyileştirme, yenileme ve dönüşüm uygulamaları yapılması ve bu alanda kalan taşınmazlar için trampa yolu ile kamulaştırma işlemleri de dahil olmak üzere Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre yapılacak işlemlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yetkilendirildiği, bu kapsamında, davacı şirket ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı arasında düzenlenen 06/03/2014 tarihli uzlaşma tutanağı ve 18/05/2015 tarihli ek uzlaşma tutanakları ile tarafların maliki bulundukları taşınmazların karşılıklı olarak trampa edilmesi hususunda anlaşmaya varıldığı, 03/01/2018 tarihinde de tapuda karşılıklı olarak tapuda devir işleminin gerçekleştiği, davacı tarafından, 28/05/2018 tarihli düzeltme başvurusu ile Sultanbeyli İlçesinde adına kayıtlı taşınmazlar için trampa yoluyla kamulaştırma yapılmış olması nedeniyle, 06/03/2014 tarihli uzlaşma tutanağının imzalanması ile birlikte kamulaştırma işleminin kesinleşmiş olduğu ve bu tarihten itibaren davacı şirketin emlak vergisi mükellefiyetinin sona ermiş olduğu, 06/03/2014 tarihinden sonra tahakkuk eden emlak vergilerinin kamulaştırmayı yapan Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca ödenmesi gerektiği, davalı idarenin düzeltme başvurusuna ilişkin verdiği 21/06/2018 tarihli cevapta, ilgili taşınmazlara ilişkin emlak vergisi mükellefiyetinin tapu devir tarihi itibarıyla sona erdirildiğinin belirtildiği ancak geçmişte gerçekleşmiş olan emlak vergisi mükellefiyetinin ve tahakkuklarının terkin edilip edilmediğine ilişkin idarece bir cevap verilmediğinden, davacı tarafça şikayet yolu ile tahakkukların terkini istenildiği cevap verilmemesi üzerine ise düzeltme şikayet başvrusunun zımnen reddi işleminin iptali ile 2014 yılından itibaren yapılan tahakkukların terkini istemiyle temyize konu bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, açık ve hiçbir yorum ve tartışmaya gerek olmayacak türde vergi hatası bulunmaması ve aynı zamanda ödemede yapılmaması nedeniyle, ihtilaflı dönemlerde düzeltme-şikayet yolu ile tahakkukun düzeltilmesi imkanı bulunmadığından vergi mahkemesince uyuşmazlığın çözümünün maddi olayların ve mevzuatın değerlendirilmesi ile yorumunu gerektirdiğinden, süresinde açılacak davada incelenebileceği gerekçesiyle reddine karşı yapılan istinaf başvurusunun reddinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu durumda, Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3.Temyiz isteminde bulunandan …-TL maktu harç alınmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 12/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.