Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/2287 E. , 2022/5544 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2287
Karar No : 2022/5544
DAVACILAR : 1- … 2- …
VEKİLLERİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2- … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
1- Davacılar tarafından, çocukları …’nın okul değişikliğine ilişkin Adana Valiliği’ne yapılan 16/09/2019 günlü nakil başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlem ile;
2- Bu işlemin dayanağı olan 05/09/2019 gün ve 30879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 10. maddesinin 6. fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacılardan …’nın 1994 yılında görevini ifa ederken gazi olduğu, 1995 yılında da malulen emekli olarak “Gazi” unvanı aldığı, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 23. maddesinin 2. fıkrasının (g) bendinde yer alan; 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı, mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanlar ile 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkındaki Kanun kapsamında aylık bağlanan şehit ve gazi çocuklarının nakil ve geçiş işlemlerinin zamana bağlı olmada, kontenjan şartı aranmaksızın, bir defaya mahsus olmak üzere, aynı türden okullara dengeli bir şekilde yapılacağı kuralına istinaden oğlu …’nın … Meslek ve Teknik Anadolu Lisesi’nden kaydının alınarak … Anadolu Lisesi’ne naklinin yapılması istemiyle 30/07/2019 tarihli dilekçe ile Sarıçam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne başvurulduğu, 19-23 Ağustos 2019 tarihleri arasında komisyonun toplanarak nakli uygundur kararı alındığını, 24/08/2019 tarihinde Sarıçam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nü arayarak naklin gerçekleştirildiğine ilişkin bilgi aldığını, ancak; 11/09/2019 tarihinde, 05/09/2019 tarihli Yönetmelik değişikliği uyarınca naklin gerçekleştirilmediğinin bildirildiği, aynı gün İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne başvuruda bulunulduğu, başvurusunun reddedildiği, 16/09/2019 tarihinde Adana Valiliği’ne başvurarak anılan kararın iptal edilerek velisi oldukları öğrencinin kaydının … Anadolu Lisesi’ne alınmasını talep ettiklerini, ancak; idarece kendilerine olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediğini, nakil için Yönetmelik değişikliği öncesinde başvuruda bulunulduğu, taleplerinin değişiklik öncesi düzenlemeye göre değerlendirilmesi gerektiği, daha önce kendisine verilen bir hakkın yapılan değişiklik ile ortadan kaldırılmasının hem hukuk devleti ilkesine hem de dürüstlük ilkesine aykırı olduğu iddia edilmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMALARI :
… Bakanlığı’nın Savunmasının Özeti: Usule ilişkin olarak; davacının 16/09/2019 tarihli dilekçesine Sarıçam İlçe milli eğitim Müdürlüğü’nce 02/10/2019 tarihinde cevap verildiği, anılan cevabın davacıların açık adresine 21/10/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davanın süresinde açılmadığı, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak; Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin (l) bendinde; nakilin, aynı tür program, alan veya dalda öğrenim gören öğrencilerin ortaöğretim kurumları arasında yer değişikliği; (ıı) bendinde; merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okulun, fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje uygulayan eğitim kurumları ile mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Anadolu teknik programlarını tanımlandığını, mevcut eğitim sistemi içerisinde sınavla öğrenci alan okullar ile sınavsız öğrenci alan okulların aynı düzey ve türde olmadığı, dava konusu Yönetmelik değişikliği öncesinde, sayma yoluyla sayılanların nakil ve geçiş işlemlerinin aynı türden okullara dengeli bir şekilde yapılacağının belirtildiği, Yönetmelik değişikliği ile il ve ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonca gerçekleştirilecek işlemlere konu olan hususların alt bentler halinde düzenlenerek daha anlaşılır hale getirildiği, böylece ülke çapında uygulamada yaşanan farklılıklarının sonlandırıldığı, bu haliyle; nakil ve geçiş işlemlerinde esas alınacak ilkelerde bir değişiklik yapılmadığı, dava konusu olayda; davacının naklini talep ettiği … Anadolu Lisesi’nin 2018-2019 eğitim öğretim yılından itibaren özel program ve proje uygulayan ve merkezi sınav puanı ile öğrenci alan eğitim kurumu olarak eğitim öğretime devam ettiği, davacıların velisi oldukları öğrencinin yerel yerleştirme kapsamında öğrenci alan okula kaydının yapıldığı, davacının 30/07/2019 tarihli dilekçe ile Yönetmeliğin 23. maddesi kapsamında nakil talebinde bulunduğu, merkezi sınav ile öğrenci alan … Anadolu Lisesi ile yerel yerleştirme ile öğrenci alan … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin farklı okul türleri oldukları dikkate alındığında dava konusu işlem ile dayanağı yönetmelik hükmünün hukuka ve eğitim sistemine uygun olduğu, davacı tarafından, yapılan nakil başvurunun Öğrenci yerleştirme ve Nakil Komisyonu tarafından uygun bulunduğu, ancak; Yönetmelik değişikliği ile olumlu kararın iptal edildiği ileri sürülmekte ise de; Yönetmelik değişikliğinin daha önce verilen olumlu kararın değiştirilmesine gerekçe olacak bir düzenleme içermediği savunulmaktadır.
… Valiliği’nin Savunmasının Özeti: Usule ilişkin olarak; davacının 16/09/2019 tarihli dilekçesine Sarıçam İlçe milli eğitim Müdürlüğü’nce 02/10/2019 tarihinde cevap verildiği, anılan cevabın davacıların açık adresine 21/10/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davanın süresinde açılmadığı, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak; davacının naklini talep ettiği … Anadolu Lisesi’nin 2018-2019 eğitim öğretim yılından itibaren özel program ve proje uygulayan ve merkezi sınav puanı ile öğrenci alan eğitim kurumu olarak eğitim öğretime devam ettiği, davacıların velisi oldukları öğrencinin yerel yerleştirme kapsamında öğrenci alan okula kaydının yapıldığı, öğrencinin naklen gitmek istediği okulun sınavla öğrenci yerleştirilen okul olması nedeniyle öğrenci okula yerleştirilemediği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, davacıların çocuğu …’nın okul değişikliğine ilişkin yapılan 16/09/2019 tarihli nakil başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işleme dayanak 05/09/2019 tarih ve 30879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 10.maddesinin 6. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarelerin usule ilişkin iddiaları yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 30. maddesinin ikinci fıkrasında, ortaöğretim okulları arasında yapılacak yatay ve dikey geçiş şartlarının, Milli Eğitim Bakanlığınca düzenleneceği, hükme bağlanmıştır.
07/09/2013 tarih ve 28758 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 4. maddesinde “Nakil”; aynı tür program, alan veya dalda öğrenim gören öğrencilerin ortaöğretim kurumları arasında yer değişikliği, “Merkezi sınav”¸Fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje okulları ile mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Anadolu teknik programlarına öğrenci yerleştirme amacıyla Bakanlıkça yapılan sınav, “Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul”; Fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje okulları ile mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Anadolu teknik programları, “Proje okulu”; bu yönetmeliğin 20/A maddesi kapsamında Bakanlıkça belirlenen eğitim kurumu, şeklinde tanımlanmıştır.
Yine aynı yönetmeliğin 37. maddesinde fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje okulları ile mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının Anadolu teknik programlarına nakil ve geçişlerin; okul türlerinin her birinin kendi arasında her sınıf seviyesinde yapılacağı kurala bağlanmıştır.
01/07/2015 tarih ve 29403 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik ile değişik Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin 23. Maddesinin 2. fıkrası (g) bendinde “Anne veya babası ölen 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında koruma kararı verilen, koruyucu aile yanına yerleştirilen, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 305 inci maddesine göre evlatlık edinme öncesi bir yıllık geçici bakım sürecinde olan, 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında eğitim veya bakım tedbiri kararı verilen, 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun çerçevesinde ikameti geçici olarak değiştirilmek zorunda kalınan çocukların nakil ve geçiş işlemlerini bu hâlin ortaya çıkmasından itibaren üç ay içerisinde, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı, mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanlar ile 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkındaki Kanun kapsamında aylık bağlanan şehit ve gazi çocuklarının nakil ve geçiş işlemlerini ise zamana bağlı olmadan; kontenjan şartı aranmaksızın, bir defaya mahsus olmak üzere, aynı türden okullara dengeli bir şekilde yapar.” hükmü yer almakta iken;
5/9/2019 tarih ve 30879 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile “Komisyon;
1) Anne veya babası ölen,
2) 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında koruma kararı verilen, koruyucu aile yanına yerleştirilen,
3) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 305 inci maddesine göre evlatlık edinme öncesi bir yıllık geçici bakım sürecinde olan,
4) 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında eğitim veya bakım tedbiri kararı verilen,
5) 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun çerçevesinde ikameti geçici olarak değiştirilmek zorunda kalınan,
öğrencilerin nakil ve geçiş işlemlerini bu hâlin ortaya çıkmasından itibaren en geç altı ay içerisinde başvurmaları hâlinde birden fazla,
6) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı, mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanların çocuğu olan,
7) 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkındaki Kanun kapsamında aylık bağlanan şehit ve gazi çocuğu olan,
8) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102 ila 105 inci maddeleri kapsamındaki suçların mağduru olan,
9) Millî sporcu,
10) Tutuklu ve hükümlü,
öğrencilerin nakil ve geçiş işlemlerini ise zamana bağlı olmadan bir defaya mahsus olmak üzere; kontenjan şartı aranmaksızın, ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullara dengeli bir şekilde; merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullardan gelen öğrencilerin ise öncelikle aynı türden merkezi sınav puanıyla yerleşebileceği okula, aynı türden okula yerleşememesi durumunda puanının yeterli olduğu okula, yine yerleşememesi durumunda ise öğrencinin puanına en yakın taban puanı bulunan okula nakil ve geçiş işlemlerini yapar.” şeklinde değiştirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacıların çocuğunun … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Anadolu Meslek Programına mahalli yerleştirme sınavsız yerleştiği, naklini talep ettiği … Anadolu Lisesi’nin 2018-2019 eğitim öğretim yılından itibaren özel program ve proje uygulayan ve merkezi sınavla öğrenci alan eğitim kurumu olduğu anlaşılmaktadır.
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin 23. maddesinin gerek değişiklikten önceki gerekse değişiklikten sonraki halinde aynı düzey ve türden okullar arasında geçiş öngörüldüğünden, dava konusu edilen Yönetmelik maddesi ve buna dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Davacılar tarafından; şehit ve gazi çocuklarının nakil ve geçiş işlemlerinin zamana bağlı olmadan, kontenjan şartı aranmaksızın, bir defaya mahsus olmak üzere, aynı türden okullara dengeli bir şekilde yapılacağı kuralına istinaden oğlu …’nın … Meslek ve Teknik Anadolu Lisesi’nden kaydının alınarak … Anadolu Lisesi’ne naklinin yapılması istemiyle 30/07/2019 tarihli dilekçe ile Sarıçam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne başvurulduğu, 19-23 Ağustos 2019 tarihleri arasında komisyonun toplanarak nakli uygundur kararı alındığını, 24/08/2019 tarihinde Sarıçam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nü arayarak naklin gerçekleştirildiğine ilişkin bilgi aldığını, ancak; 11/09/2019 tarihinde, 05/09/2019 tarihli Yönetmelik değişikliği uyarınca naklin gerçekleştirilmediğinin bildirildiği, aynı gün İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne başvuruda bulunulduğu, başvurusunun reddedildiği, 16/09/2019 tarihinde Adana Valiliği’ne başvurarak anılan kararın iptal edilerek velisi oldukları öğrencinin kaydının … Anadolu Lisesi’ne alınmasını talep ettiklerini, ancak; idarece kendilerine olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediğini, nakil için Yönetmelik değişikliği öncesinde başvuruda bulunulduğu, taleplerinin değişiklik öncesi düzenlemeye göre değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülerek; çocukları …’nın okul değişikliğine ilişkin Adana Valiliği’ne yapılan 16/09/2019 günlü nakil başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işleme dayanak 05/09/2019 gün ve 30879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 10. maddesinin 6. fıkrasının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerin usule ilişkin itirazı yerinde görülmeyerek işin esası incelenmiştir.
İlgili mevzuat:
Anayasa’nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. Anayasanın aktarılan hükmü ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmaktadır.
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Milli Eğitim Bakanlığı” başlıklı onuncu bölümünde düzenlenen “Görevler” başlıklı 301. maddesinde; eğitime erişimi kolaylaştıran, her vatandaşın eğitim fırsat ve imkânlarından eşit derecede yararlanabilmesini teminat altına alan politika ve stratejilerin geliştirilmesi amacıyla çalışmalar yapmak, belirlenen politikaları uygulamak, uygulanmasını izlemek ve koordine etmek “Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun “Genel amaçlar” başlıklı 2. maddesinin 3. fıkrasında; “İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak” genel amaçlar arasında sayılmış olup; “Eğitim hakkı” başlıklı 7. maddesinde; “İlköğretim görmek her Türk vatandaşının hakkıdır. İlköğretim kurumlarından sonraki eğitim kurumlarından vatandaşlar ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde yararlanırlar.” hükmüne yer verilmiştir.
Yine, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun “Orta öğretim” başlıklı bölümün altında yer alan “kapsam” başlıklı 26. maddesinde; ” Ortaöğretim; ilköğretime dayalı dört yıllık zorunlu örgün veya yaygın öğrenim veren genel, mesleki ve teknik öğretim kurumları ile mesleki eğitim merkezlerinin tümünü kapsar. Bu okul ve kurumları bitirenlere, bitirdikleri programın özelliğine göre diploma verilir. Ancak mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin diploma alabilmeleri için Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenen fark derslerini tamamlaması zorunludur.” hükmü, “Ortaöğretimden yararlanma hakkı” başlıklı 27. maddesinde; “İlköğretimini tamamlayan ve ortaöğretime girmeye hak kazanmış olan her öğrenci, ortaöğretime devam etmek ve ortaöğretim imkanlarından ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde yararlanmak hakkına sahiptir.” “Amaç ve görevler” başlıklı 28. maddesinde ise; “Ortaöğretimin amaç ve görevleri, Milli Eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak;
1. Bütün öğrencilere ortaöğretim seviyesinde asgari ortak bir genel kültür vermek suretiyle onlara kişi ve toplum sorunlarını tanımak, çözüm yolları aramak ve yurdun iktisadi sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunmak bilincini ve gücünü kazandırmak,
2. Öğrencileri, çeşitli program ve okullarla ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda yüksek öğretime veya hem mesleğe hem de yüksek öğretime veya hayata ve iş alanlarına hazırlamaktır.
Bu görevler yerine getirilirken öğrencilerin istekleri ve kabiliyetleri ile toplum ihtiyaçları arasında denge sağlanır.” düzenlemeleri yer almaktadır.
Yine, anılan Kanun’un “Fırsat ve imkan eşitliği” başlıklı 8. maddesinde ise, eğitimde kadın, erkek herkese fırsat ve imkan eşitliği sağlanacağı yolunda ayrıntılı düzenlemeler yapılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 124. maddesi uyarınca, yasa koyucunun genel prensipleri belirlemesi koşuluyla düzenlenecek konunun uygulanmasını ve uygulamaya ilişkin ayrıntıların belirlenmesini yürütmeye, bir başka ifadeyle idarelere bırakmasının mümkün olduğu görülmektedir.
İdarelere, kamu hizmetinin daha etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma ve bu yönetmeliklerde değişiklikler yapabilme yetkisinin verilmiş olduğu ve bu yönetmeliklerin Anayasa, yasa, tüzük ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi ve öngörülen biçim ve yetki koşullarına uyularak çıkarılması dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasında kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı açıktır.
Bilindiği gibi; normlar hiyerarşisinde yasalardan sonra gelen yönetmelikler bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanır ve yasa hükümlerine açıklık getirilmesi suretiyle bu yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanır. Diğer yandan, normlar hiyerarşisindeki düzenleme soyuttan somuta doğru kademeli bir sistem içermektedir. Yasa koyucu düzenleyeceği konularda genel prensipleri belirler ve bunun uygulanmasını yürütmeye, bir başka ifadeyle idarelere bırakır. Bu asli düzenleme yetkisinin yasama organına ait olmasının doğal bir sonucudur.
Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin “Öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonu” başlıklı 23. maddesinin (g) bendinin dava konusu değişiklik öncesi halinde; “… 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı, mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanlar ile 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkındaki Kanun kapsamında aylık bağlanan şehit ve gazi çocukları,( …) nakil ve geçiş işlemlerini ise zamana bağlı olmadan; kontenjan şartı aranmaksızın, bir defaya mahsus olmak üzere, ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullara; merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullardan gelen öğrencileri ise aynı türden okullara dengeli bir şekilde yapar.” kuralı yer almaktayken; 05/09/2019 gün ve 30879 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 10.maddesinin 6. fıkrası ile anılan maddede yapılan değişiklik ile; “… 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı, mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanların çocuğu olan, (…) öğrencilerin nakil ve geçiş işlemlerini ise zamana bağlı olmadan bir defaya mahsus olmak üzere; kontenjan şartı aranmaksızın, ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullara dengeli bir şekilde; merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullardan gelen öğrencilerin ise öncelikle aynı türden merkezi sınav puanıyla yerleşebileceği okula, aynı türden okula yerleşememesi durumunda puanının yeterli olduğu okula, yine yerleşememesi durumunda ise öğrencinin puanına en yakın taban puanı bulunan okula nakil ve geçiş işlemlerini yapar.” kuralı getirilmiştir.
Dava konusu değişiklik öncesi ve sonrasında yer alan düzenlemeler karşılaştırıldığında nakil ve geçiş işlemlerinin zamana bağlı olmadan; kontenjan şartı aranmaksızın, bir defaya mahsus olmak üzere ve aynı okul türleri arasında yapılabileceği kuralı korunduğu görülmektedir.
Dava konusu düzenlemede ise, ortaöğretime geçiş sistemi çerçevesinde, düzenlemenin sisteme uyumlu hale getirilmesi yolunda, yerleştirme sistemleri bağlamında değişikliklere yer verilerek madde kapsamında yer alan öncelikli grup yönüyle herhangi bir değişikliğe gidilmemiştir.
Bir başka ifadeyle; her iki düzenleme uyarınca madde kapsamında yer alan öğrencilerin mevcut okulları ile naklen gitmek istediği okul türlerinin (ortaöğretime geçiş sistemi çerçevesinde; yerel yerleştirme ya da merkezi sınav puanı ile öğrenci alan okul) aynı olması gerektiği kuralı yer almakta olup; değişiklik sonrası merkezi sınav puanı ile öğrenci alan okullar arasında yapılacak nakil ve geçişler yönüyle ayrıntılı düzenleme yapılmıştır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun “Fırsat ve imkan eşitliği” başlıklı 8. maddesinde yer alan; eğitimde kadın, erkek herkese fırsat ve imkan eşitliği sağlanacağı kuralı uyarınca; komisyona, toplumda daha dezavantajlı olarak kabul edilebilecek durumda bulunan öğrencilere eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması amacıyla, nakil ve geçiş uygulamalarında, bir defaya mahsus olamak üzere zamana bağlı olmadan ve kontenjan şartı aranmaksızın nakil ve geçiş imkanı sağlanmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan; nakil ve geçiş uygulamaları kapsamında istisnai olarak düzenlenen kuralın, ortaöğretim kurumlarının homojen yapısının korunması, öğrenci profili yönünde ortaöğretim kurumlarında standardın oluşturulması ve öğrenclerin kendi seviyesine uygun olarak, yeteneklerinin geliştirilmesi suretiyle gerekli bilgi, beceri ve davranışları edinmelerinin sağlanması ve ortaöğretime geçiş sisteminin genel yapısının korunması amacıyla nakil ve geçiş yapılacak okul türleri yönüyle kriterler içermesi de tabidir.
Bireysel işlem yönünden;
Uyuşmazlıkta; Davacılardan …’nın 1994 yılında görevini ifa ederken gazi olduğu, 1995 yılında da malulen emekli olarak “Gazi” unvanı aldığı, davacılar çocuğu …’nın … Meslek ve Teknik Anadolu Lisesi’nden kaydının alınarak … Anadolu Lisesi’ne naklinin yapılması istemiyle 30/07/2019 tarihli dilekçe ile Sarıçam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne başvurulduğu, 19-23 Ağustos 2019 tarihleri arasında komisyonun toplanarak nakli uygundur kararı alındığı, 24/08/2019 tarihinde Sarıçam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nü arayarak naklin gerçekleştirildiğine ilişkin bilgi aldığı, ancak; 11/09/2019 tarihinde, 05/09/2019 tarihli Yönetmelik değişikliği uyarınca naklin gerçekleştirilmediğinin bildirildiği, aynı gün İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne başvuruda bulunulduğu, başvurusunun reddedildiği, 16/09/2019 tarihinde Adana Valiliği’ne başvurarak anılan kararın iptal edilerek velisi oldukları öğrencinin kaydının … Anadolu Lisesi’ne alınmasını talep ettikleri, ancak; idarece kendilerine olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediği, nakil için Yönetmelik değişikliği öncesinde başvuruda bulunulduğu, taleplerinin değişiklik öncesi düzenlemeye göre değerlendirilmesi gerektiği, daha önce kendisine verilen bir hakkın yapılan değişiklik ile ortadan kaldırılmasının hem hukuk devleti ilkesine hem de dürüstlük ilkesine aykırı olduğu iddia edilmekte olup; davalı idareler tarafından; davacının naklini talep ettiği … Anadolu Lisesi’nin 2018-2019 eğitim öğretim yılından itibaren özel program ve proje uygulayan ve merkezi sınav puanı ile öğrenci alan eğitim kurumu olarak eğitim öğretime devam ettiği, davacıların velisi oldukları öğrencinin yerel yerleştirme kapsamında öğrenci alan okula kaydının yapıldığı, davacının 30/07/2019 tarihli dilekçe ile Yönetmeliğin 23. maddesi kapsamında nakil talebinde bulunduğu, merkezi sınav ile öğrenci alan … Anadolu Lisesi ile yerel yerleştirme ile öğrenci alan … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin farklı okul türleri olduğu, davacı tarafından, yapılan nakil başvurunun Öğrenci yerleştirme ve Nakil Komisyonu tarafından uygun bulunduğu, ancak; Yönetmelik değişikliği ile olumlu kararın iptal edildiği ileri sürülmekte ise de; Yönetmelik değişikliğinin daha önce verilen olumlu kararın değiştirilmesine gerekçe olacak bir düzenleme içermediği savunulmaktadır.
Davacılar çocuğunun, Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin “Öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonu” başlıklı 23. maddesinin (g) bendi kapsamında olduğu hususunda tartışma bulunmamaktadır.
Ancak; davacıların nakil talebinin uygun görülmemesinin gerekçesinin, davacının naklini talep ettiği … Anadolu Lisesi’nin 2018-2019 eğitim öğretim yılından itibaren özel program ve proje uygulayan ve merkezi sınav puanı ile öğrenci alan eğitim kurumu; davacının kayıtlı bulunduğu … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin ise yerel yerleştirme ile öğrenci alan eğitim kurumu olduğu, anılan okulların farklı okul türleri olduğu anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla; davacıların nakil talebinin uygun görülmemesinde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla; davanın reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
12/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.