Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2022/1530 E.  ,  2022/3599 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/1530
Karar No:2022/3599

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Maden İnşaat Nakliye Sanayi Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Genel Müdürlüğü’nce (…) Muğla ili sınırlarında bulunan … sayılı IV. Grup maden sahası için 08/11/2021 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin Genel Müdürlük tarafından iptal edilmesine ilişkin kararın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi’nce verilen kararda; davacının, en yüksek teklifi vererek ihaleyi kazandığını sistemde görmesi üzerine ihale bedelini yatırdığı, davalı idarece 12/11/2021 tarihinde davacıya sistemden kaynaklanan nedenlerle sehven şirketlerinin 1. sırada ihaleyi kazanan firma olarak gösterildiği, ancak aslında 2. sırada kazanması nedeniyle ihaleye hak kazanmadığı bildirilerek ihale bedelinin iadesi için hesap numarası istenildiği, bu yazının elektronik ortamda gönderildiği ve davacı tarafından aynı gün okunduğu, başkaca bir tebligat yapılmadığı, dava konusu 29/11/2021 tarihli işlemde görüleceği üzere davacı tarafından 16/11/2021 tarihli (dilekçede sehven 11/11/2021 tarihi gösterilmiş) dilekçeyle davalı idareye başvurularak 12/11/2021 tarihli işlemin düzeltilmesinin istenildiği, anılan işlem yönünden dava açma süresinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20/A maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca 30 gün olduğu, 12/11/2021 tarihli yazının tebliğ tarihi bilinmediğinden dava açma süresinin öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağı;
Bu durumda, davacının ihalede hak sahibi olmadığını öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde dava açılması gerektiği, davacı tarafından dava konusu ihalede hak sahibi olmadığının en geç düzeltme talebinde bulunduğu 16/11/2021 tarihinde öğrenildiği görüldüğünden, dava konusu işleme karşı 16/11/2021 tarihinden itibaren 30 gün içinde ve en son 16/12/2021 tarihinde dava açılması gerekirken 19/12/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuki olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, idareye yapılan başvurudan sonraki bir tarihte ihalenin iptaline karar verildiği, davanın konusunun ihalenin iptali işlemi olduğu, bu işlemin kendilerine 29/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği, dolayısıyla davanın 30 günlük dava açma süresi içerisinde açıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’NUN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davalı idarece 08/11/2021 tarihinde Muğla ili hudutlarında bulunan … sayılı IV. Grup maden sahası arama ruhsatı ihalesi gerçekleştirilmiştir.
İhaleye 4 (dört) istekli müracaat etmiş, ortalamanın üzerinde teklif sahibi 3 (üç) isteklinin teklif zarflarının sunulmasından sonra açık artırma aşamasına geçilmeden ihale tamamlanmıştır.
İhale sonucunda teklif sahipleri ve teklif bedellerini içeren “İhale Teklifleri Takip Çizelgesi” hazırlanmıştır. Anılan çizelgede, dava dışı … Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş. için 450.000,00-TL, dava dışı … Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile davacı şirket için 1.500.000,00-TL teklif bedeline yer verilmiştir.
İhaleye teklif verme sırası bakımından, davacı şirket dava dışı … Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin önünde yer aldığından davacı şirketin “teklif zarfında önerilen bedel geçerli” olmak kaydıyla ihaleden çekildiğini belirtmesi üzerine aynı bedel önerilmesine karşın ihale … Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ilk sırada yer almasıyla sonuçlandırılmıştır.
İhaleye katılım bilgilerinin Elektronik Madencilik İşlemleri Yönetim Bilgi Sistemi’ne (e-maden) aktarılması üzerine sistem tarafından davacı şirket ilk sırada belirlenmiştir.
Sistemdeki hatanın idarece fark edilmesi üzerine hatalı kayıt düzeltilmiş fakat bu zaman dilimi içerisinde davacı şirket tarafından ihale bedeli yatırılmıştır.
Davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemiyle davacıya aktarılan süreç anlatılmış ve ihale davacının uhdesinde kalmadığından ödenen ihale bedelinin idesi için banka hesap numarasının idareye bildirilmesi istenilmiştir.
Davacı tarafından davalı idareye başvuruda bulunularak ihalenin kendi uhdelerinde kalması gerektiği, aksi hâlde hukuki yollara başvurulacağından ihale uhdesinde bırakılacak başka kişiler bakımından telafisi güç zararlar doğabileceği belirtilmiş ve … tarih ve … sayılı işlemle kendilerine bildirilen hususların düzeltilmesi davalı idareden talep edilmiştir.
26/11/2021 tarihli Makam Olur’u ile, “… mevzuatta eşit teklif veren müracaatçılar için artırma sırasının nasıl belirleneceğine ilişkin bir hüküm bulunmaması ve sistemden kaynaklanan açığın istismar edilmesinden dolayı yaşanan sıkıntının hukuki problemlere neden olmaması amacıyla …” bahse konu ihalenin iptaline ve bu ihalede ortaya çıkan bedel taban ihale bedeli olarak belirlenerek anılan sahanın yeniden ihale edilmesine karar verilmiştir.
İhalenin iptali kararının … tarih ve … sayılı işlemle davacıya bildirilmesi üzerine “ihalenin iptali kararının iptali” istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesinin birinci fıkrasında, “1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.”; ikinci fıkrasında, “2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı … tarihi izleyen günden başlar.”; 11. maddesinde, “1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.
2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.; 20/A maddesinde, “1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: a) İhaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri.
…
2. İvedi yargılama usulünde:
a) Dava açma süresi otuz gündür.
b) Bu Kanun’un 11. maddesi hükümleri uygulanmaz.
…” kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ivedi yargılama usulüne tâbi olduğu, bu usule tâbi uyuşmazlıklarda dava açma süresinin işlemin yazılı bildiriminden itibaren otuz gün olduğu, dava açılmadan önce idarî işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması istemiyle, 2577 sayılı Kanun’un 11. maddesi kapsamında yapılacak başvuruların işlemeye başlayan dava açma süresini durdurmayacağı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu ihale sonucunda teklif sahipleri ve teklif bedellerini içeren “İhale Teklifleri Takip Çizelgesi”nin hazırlandığı, bu çizelgede dava dışı … Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile davacı şirket için 1.500.000,00-TL teklif bedeline yer verildiği, davacı şirket ile dava dışı diğer şirketin aynı bedeli teklif etmesine karşın dava dışı … Sanayi ve Ticaret A.Ş. ilk sırada yer alacak şekilde ihalenin sonuçlandırıldığı, ancak sistem tarafından ihale komisyonu kararının aksine davacı şirketin ilk sırada belirlendiği, sistemdeki hatanın idarece fark edilmesi üzerine hatalı kaydın düzeltildiği … tarih ve … sayılı işlemle davacıya sürecin anlatıldığı ve ihale kendilerinin uhdesinde kalmadığından ödenen ihale bedelinin iadesi için banka hesap numarasının idareye bildirilmesinin istenildiği, davacı tarafından 16/11/2021 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunularak ihalenin kendi uhdelerinde bırakılmasının talep edildiği, ancak 26/11/2021 tarihli Makam Olur’u ile ihalenin iptaline ve anılan sahanın yeniden ihale edilmesine karar verildiği, ihalenin iptali kararının 29/11/2021 tarihli işlemle davacıya bildirilmesi üzerine 19/12/2021 tarihinde UYAP üzerinden “ihalenin iptali kararının iptali” istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
Dava konusu işlemin 08/11/2021 tarihli ihalenin idarece iptal edilmesine ilişkin 26/11/2021 tarih ve … sayılı davalı idare işlemi olduğu konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır.
Davalı idarenin … tarih ve … sayılı işleminin, İdare Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere, davacının hak sahibi olmadığına dair işlem olduğu, anılan işlemin ihalenin iptaline yönelik olmadığı, ihalenin davacının uhdesinde bırakılmadan ve fakat dava dışı isteklinin uhdesinde kalmasıyla sonuçlanmasına yönelik olduğu, 12/11/2021 tarihinde ihalenin idarece henüz iptal edilmediği, ihalenin iptalinin davacı şirketin başvurusundan sonraki bir tarih olan 26/11/2021 tarihli Makam Olur’u ile gerçekleştirildiği ve davacıya 29/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği dikkate alındığında, davacı şirket tarafından 19/12/2021 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu açıktır.
Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararında usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme’ye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun’un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.