Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2020/599 E.  ,  2022/3691 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/599
Karar No : 2022/3691

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av….

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Doğalgaz Elektrik Üretim ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av….

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına düzenlenen yatırım teşvik belgesi kapsamında … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle ithal edilen eşyalara isabet eden gümrük ve katma değer vergileri ile kaynak kullanımını destekleme fonunun teşvik belgesinin iptal edilmesi üzerine, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 37. maddesinde belirtilen süre içerisinde ödenmesi, aksi takdirde cebren tahsili yoluna gidileceğinin bildirilmesine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E…, K… sayılı kararıyla, davacı tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de, olayda, dava konusu işlemle talep edilen vergilerin yatırım teşvik belgesinin iptali ile muaccel hale geldiği ve iptale ilişkin işlemin 22/10/2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren üç yıllık zamanaşımı süresi içerisinde davacıya tebliğ edildiği, dolayısıyla zamanaşımına uğramış bir alacağın söz konusu olmadığı; öte yandan, 12/11/2009 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yatırım teşvikine ilişkin Gümrük Genel Tebliği (Yatırım Teşvik) (Seri No:9)’nin teşvik belgesinin iptali veya makine ve teçhizatın belge kapsamından çıkartılmasına ilişkin düzenlemeleri içeren 12. maddesinde, herhangi bir nedenle teşvik belgesinin iptal edilmesi halinde yapılan ithalat işlemlerinin tespiti ve sağlanan destek unsurlarını 6183 sayılı Kanun çerçevesinde geri alma yetkisinin Ekonomi Bakanlığına verildiği, olayda, yatırım teşvik belgesinin ilgili Bakanlık tarafından iptal edildiği ve bu hususun Resmi Gazete yayımlandığı görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairenin 12/09/2019 tarihli ara kararı üzerine davalı idarece ibraz edilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, yatırım teşvik belgesinin iptal edilmesi nedeniyle davacı şirket adına, dava konusu vade belirleme işleminden önce ek tahakkuk yapılmadığının anlaşıldığı, teşvik belgesinin iptal edilmesi halinde eşyaya isabet eden vergilerin 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümleri uyarınca tahakkuk ettirilip tebliğ edilerek davacıya itiraz yoluna başvurma ve dava açma olanağının sağlanması gerekirken, doğrudan 6183 sayılı Kanun’un 37. maddesi uyarınca vade belirlenmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2…. Bölge İdare Mahkemesi… Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 07/10/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yatırım yapacak müteşebbislere çeşitli imkanlar sağlanarak destekler verileceği düzenlenmiştir. Kararın amaç başlıklı 1. maddesinde; “Bu kararın amacı; kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler doğrultusunda tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesine, üretim ve istihdamın artırılmasına…” şeklinde belirlenmiş olup, verilen destek unsurlarına rağmen taahhütlerin yerine getirilememesi halinde destek unsurlarının geri alınacağına dair düzenleme işbu kararın 28. maddesinde; “(1) Bu karar ile uygulama mevzuatında belirlenen hükümlere aykırı davranan yatırımcıların teşvik belgeleri bu maddenin ikinci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla iptal edilir.” şeklinde yer verilmiş, teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde sağlanan desteklerin 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınacağı düzenlemesi ile tahsilatın kanun yolunu belirlemiştir.
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin yayımlanan Tebliğ (No:2012/1) in 3. maddesinde teşvik belgesi tanımlanmıştır. Buna göre; “Teşvik belgesi yatırımın karakteristik değerlerini ihtiva eden, yatırımın bu değerler ve tespit edilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde kayıtlı destek unsurlarından istifade imkanı sağlayan bir belge olup kararın amaçlarına uygun olarak gerçekleştirilecek yatırımlar için düzenlenir.” hükmü ile yatırım teşvik belgesinin neleri ihtiva ettiği belirtilmek suretiyle tanımlanmıştır.
Bu bağlamda yatırım teşvik belgesi üzerinde destek unsurlarının belirtildiği ve bu belgelerin kimlere hangi destek unsurları ile verildiği Resmi Gazete’de yayınlanarak ilan edilmekte aynı şekilde iptal edilen belgelerde Resmi Gazete’de yayınlanarak ilan edilmektedir.
Bakanlar Kurulu kararı ile yatırımların teşviki amaçlı sağlanan devlet desteklerinin taahhüdün yerine getirilemediği durumlarda geri alınmasına ilişkin usul yine bu karar ile müeyyide başlıklı 28. maddesinde düzenlenmiş olup, teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde sağlanan destekler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınacağı sarih olarak belirtilmiştir.
Keza, yatırım teşvik belgesinin iptali idari bir işlem olup, ancak bu işleme karşı iptal davası açılması halinde iptal sebebinin hukuka uygunluğunun denetimi yapılabilecektir. İptal davasının açılmaması halinde veya açılıp reddedilmesi halinde iptal işleminin yasaya uygunluğu gerçekleşmiş olacağından destek unsurlarının 6183 sayılı Yasa gereği tahsilinin sağlanması destek sağlayan mevzuatın (BKK) gereği olmakla, dosya kapsamında idari işlemin iptaline yönelik bir iddia da bulunmadığından, 6183 sayılı Yasa ile takibe başlanarak 37. madde düzenlemesi ile yapılan bildirim akabinde kesinleşen alacağın tahsili için düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Kaldı ki, 6183 sayılı Yasa’nın 37. maddesine istinaden yapılan işlem dava konusu edilebilecek olup, Dairemizce tahakkuk gibi incelenmektedir. Yasal dayanakları açık olan işlemin yasal dayanağını askıya alma sonucunu doğuran vergi dava dairesi kararının bozulması gerektiği oyu ile, Daire kararına katılmıyorum.