Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2019/7259 E.  ,  2022/4210 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/7259
Karar No : 2022/4210

DAVACI : …Medikal İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

DAVALI : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri Av. …
Hukuk Müşaviri Av. …

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, 12/12/2017 tarih ve 30268 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesi ile değiştirilen asıl Yönetmeliğin eki Ek-9’daki 1 sayılı Liste ve 2 sayılı Listenin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, değişiklik ile tıp merkezlerinde yapılabilecek cerrahi işlemler listesinde bulunan kalemlerin birçoğunun listelere alınmadığı, ortopedi ve travmatoloji branşına ait işlemlerden 75 tanesinin listeden çıkarıldığı, cerrahi tıp dal merkezlerinin en çok yaptıkları kapalı artroskopik cerrahi işlemlerin tamamının yetkileri dışına alındığı, 2009 yılına kadar tıp merkezlerinin ameliyathanelerinin tıpkı hastaneler gibi cerrahi branşlara ait tüm tedavileri yapabildikleri, 2009/42 sayılı Genelge ile ayakta teşhis ve tedavi yapılan sağlık kuruluşlarının yapabilecekleri cerrahi işlemlerin sınırlandırıldığı, 10/03/2010 tarihinde Yönetmelik eki olarak yayımlanan listede bu kısıtlamalarının bir kısmının kaldırıldığı, dava konusu değişiklik ile de bir kez daha cerrahi işlemlerin sınırlandırıldığı, tıp merkezlerinin bir gün önce yapabildikleri işlemlerin %70 gibi büyük bir kısmını bir gün sonra yapamaz hale geldikleri, bu kez artroskopik cerrahi işlemlerin tamamının ve ortopedik onkolojik ameliyat listesinin tamamına yakınının listeden çıkarıldığı, artroskopik ameliyatlar içinde yalnızca üniversite hastanelerinde yapılan ve başka hiçbir yerde yapılamayan artroskopik menisküs transplantasyonu işleminin listede bırakıldığı, cerrahi işlem yapan yüzlerce sağlık kuruluşunun kazanılmış haklarının ellerinden alındığı, yapılan yatırımların ve milyonlarca liralık cihazın bir anda kullanılamaz hale geldiği, büyük bir kaynak israfına yol açıldığı, artroskopik ve onkolojik işlemler için kuruluşlarında bulunan iki ameliyathanede iki ayrı artroskopi ünitesi ve bu ünitelerdeki 40-50 bin dolar civarında maliyeti olan cihazların kullanılamaz hale geldiği, bu cihazları kullanan personelin de istihdamına son verileceği, hizmet açısından sağlık zincirinin bir halkası olan cerrahi tıp merkezi hizmeti veren sağlık kuruluşlarının bu işlemleri yapamaması ile birlikte hastaların ihtiyaçları olan tüm bu cerrahi girişimler için zincirin bir üst halkası olan hastanelere yönelmek zorunda kalacağı, bunun sonucunda hastanelerde yoğunluk olacağı, sağlık hizmetine erişim süresinin uzayacağı ve hizmet kalitesinin düşeceği, küçük sağlık kuruluşlarının kapanması sonucunu doğuracağı, bir gün önce teşhisini koyan doktoru ile hizmet aldığı sağlık kuruluşunda ameliyat günü belirleyip randevu alan hastanın yapılan Yönetmelik değişikliği ile tedavi planının tümüyle değiştirilip bir başka sağlık kuruluşuna yönlendirilmesinin hasta haklarına da aykırı olduğu, hastaların aynı tedavi hizmetine daha çok para ödemek zorunda kalacağı, bunun da kamu maliyesine külfet ile sonuçlanacağı, yapılan düzenlemede kamu yararı bulunmadığı iddia edilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, özel tıp merkezlerinde yapılabilecek ve yapılamayacak işlemler listesinin, ilgili cerrahi uzmanlık dallarından hekimlerin katılımıyla toplanan komisyon tarafından, Sağlık Uygulama Tebliği ekinde yer alan Ek-2C ve Ek-2B’de bulunan cerrahi işlemler ve Yönetmeliğin 23. maddesi hükmü baz alınarak belirlendiği, önceki düzenlemede de listenin sayma yoluyla belirlendiği ve Danıştay incelemesinden geçerek hukuka uygun bulunduğu, listenin her bir uzmanlık dalından uzmanlar tarafından ayrı ayrı ve tıp merkezinin standartları esas alınarak belirlendiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, 12/12/2017 tarihli ve 30268 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesi ve bu madde ile değiştirilen asıl Yönetmeliğin eki Ek-9’daki 1 sayılı Liste ve 2 sayılı Listenin iptali İstemiyle açılmıştır.
Anayasanın 56. maddesinin 1. fıkrasında, herkesin, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu; 3. fıkrasında, Devletin, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleyeceği; 4. fıkrasında da, Devletin, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getireceği hükme bağlanmıştır
Sağlık hizmeti sunulmasına ilişkin olarak Devlete verilmiş olan görevler, dava konusu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan mülga 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile yapılandırılarak, görev ve yetkileri belirlenen Sağlık Bakanlığınca yürütülmektedir. Anılan Kanun Hükmünde Kararname’nin; 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, herkesin hayatını bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan tam iyilik hali içinde sürdürmesini sağlamak için fert ve toplum sağlığını korumak ve bu amaçla ülkeyi kapsayan plan ve programlar yapmak, uygulamak ve uygulatmak, her türlü tedbiri almak, gerekli teşkilatı kurmak ve kurdurmak Sağlık Bakanlığı’nın görevleri arasında sayılmış, 43. maddesinde ise, Bakanlığın, kanunla yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer idari metinlerle düzenlemekle görevli ve yetkili olduğu belirtilmiştir.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun; 3. maddesinin 1/(a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; 1/(c) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği, 1/(e) bendinde, tesis edilecek eğitim, denetim, değerlendirme ve oto kontrol sistemi ile sağlık kuruluşlarının tespit edilen standart ve esaslar içinde hizmet vermesinin sağlanacağı, 1/(i) bendinde, sağlık hizmetlerinin yurt çapında istenilen seviyeye ulaştırılması amacıyla; bakanlıklar seviyesinden en uçtaki hizmet birimine kadar kamu ve özel sağlık kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları arasında koordinasyon ve işbirliği yapılacağı, sağlık kurum ve kuruluşlarının coğrafik ve fonksiyonel hizmet alanlarının, verecekleri hizmetler, yönetim, hizmet ilişki ve bağlantıları gibi konularda tespit edilen esaslara uymak ve verilen görevleri yapmakla yükümlü oldukları belirtilmiştir.
Sağlık Bakanlığı tarafından, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ve Mülga 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak, kaynak ısrafı ve atıl kapasiteye yol açılmaksızın ülke düzeyinde dengeli, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti sunulmasını sağlamak üzere ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşlarının yapılandırılmaları, ruhsatlandırma işlemleri, faaliyetleri ve faaliyetlerine son verilmesi, denetimleri ve diğer hususlar ile ilgili usûl ve esasları düzenlemek amacıyla 15.2.2008 tarih ve 26788 sayılı Resmi Gazetede Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.
Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 38. Maddesinin 1/b bendinde;Tıp Merkezlerinde gerçekleştirilecek cerrahi müdahalelerin listesinin yönetmelik eki Ek-9’da yer aldığı ifade edilmiş olup 31/1-j maddesinde ise Tıp merkezlerinde bu yönetmelikte belirlenenler haricinde cerrahi müdahale yapılamayacağı öngörülmüştür.
Dava konusu 12/12/2017 tarihli ve 30268 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesi ile değiştirilen esas Yönetmeliğin eki Ek-9’un; “Tıp Merkezlerinde Gerçekleştirilebilecek Cerrahi Müdahaleler Listesi”nin ilgili cerrahi uzmanlık dallarından hekimlerin katılımıyla oluşturulan bir komisyon marifetiyle güncellendiği, anılan komisyonca kimi işlemler listeye eklenirken ve bir kısım işlemin de listeden çıkarıldığı ve dava konusu düzenleme ile “Sağlık Uygulama Tebliği A, B ve C Grubu Olup Ayakta Teşhis ve Tedavi Merkezlerinde Yapılabilecek İşlemler Listesi” ve “Sağlık Uygulama Tebliği D ve E Grubu Olup Ayakta Teşhis ve Tedavi Merkezlerinde Yapılamayacak İşlemler Listesi” adıyla iki ayrı listenin yayımlandığı, davanında daha önce tıp merkezlerinde yapılabiliyorken, artroskopik cerrahi işlemlerin tamamı ve ortopedik onkolojik ameliyat listesinin tamamına yakınının dava konusu düzenleme ile listeden çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Danıştay 15. Dairesince verilen ara kararı üzerine dosyaya ibraz edilen belge ve bilgilerin incelenmesinden, özel tıp merkezlerinde yapılabilecek ve yapılamayacak işlemler listesinin, ilgili cerrahi uzmanlık dallarından hekimlerin katılımıyla toplanan komisyon tarafından SUT ekinde yer alan EK-2/C ve EK-2B de bulunan cerrahi işlemler ile anılan yönetmeliğin 23. Maddesi göz önünde bulundurularak belirlendiği, listenin sayma yoluyla belirlenmesinin de belirlilik ilkesine uygun olduğu sonucuna ulaşılmakla dava konusu “Tıp Merkezlerinde Gerçekleştirilebilecek Cerrahi Müdahaleler Listesi” başlıklı eki Ek-9’daki 1 sayılı Liste ve 2 sayılı Listenin davacıya ilişkin kısmında hizmetin gereklerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenle, davanın reddi yolunda karar verilmesi gerekeceği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü :

İNCELEME VE GEREKÇE :
12/12/2017 tarih ve 30268 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan dava konusu Yönetmeliğin 8. maddesi ile Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin eki EK-9 da yer alan “Tıp Merkezlerinde Gerçekleştirilebilecek Cerrahi Müdahaleler Listesi” güncellenmiş, “Sağlık Uygulama Tebliği A, B ve C Grubu Olup Ayakta Teşhis ve Tedavi Merkezlerinde Yapılabilecek İşlemler Listesi (Liste-1)” ve “Sağlık Uygulama Tebliği D ve E Grubu Olup Ayakta Teşhis ve Tedavi Merkezlerinde Yapılamayacak İşlemler Listesi (Liste-2)” adıyla iki ayrı liste yayımlanmıştır.
Dava konusu Yönetmeliğin Ek-9 sayılı ekinde bulunan listeler, 01/10/2019 tarih ve 30905 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 23. maddesi, 10/10/2019 tarih ve 30914 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi, 12/05/2021 tarih ve 31482 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi, en son 22/05/2021 tarih ve 31488 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile değiştirilerek yeniden düzenlenmiştir.
Bu durumda; dava açıldıktan sonra dava konusu düzenlemenin birden çok kez değiştirilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı görüldüğünden, işbu davanın esası hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Davalı idare tarafından davanın açılmasına sebebiyet verilmiş olması nedeniyle kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücreti ile aşağıda dökümü yapılan toplam … TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 28/09/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.