Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/5311 E. , 2022/5186 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5311
Karar No : 2022/5186
İSTEMDE BULUNAN : … Valiliği
KARŞI TARAF : …
VEKİLİ : …
DAVANIN KONUSU : Denizli İli, … İlçesi, Belediye Meclis Üyesi …’ın kesinleşen mahkumiyet kararı nedeniyle 5393 sayılı Kanunun 29. maddesi uyarınca meclis üyeliğinden düşürülmesi istenilmektedir.
İSTEMDE BULUNANIN İDDİALARI : Denizli İli, … İlçesi, Belediye Meclis Üyesi olan …’ın … Asliye Ceza Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, görevi kötüye kullanmak suçundan 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, anılan kararın Yargıtay incelemesinden geçerek … Ceza Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ilamı ile onanarak bu tarihte kesinleştiği 5393 sayılı Kanun’un 29. maddesinin 3. fıkrası gereğince adı geçenin Belediye Meclis Üyeliğinden düşürülmesi gerektiği belirtilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Denizli İli, … İlçesi, Belediye Meclis Üyesi olan …’ın … Asliye Ceza Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, görevi kötüye kullanmak suçundan 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, anılan kararın Yargıtay incelemesinden geçerek … Ceza Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ilamı ile onanarak bu tarihte kesinleştiği, bunun üzerine … Valiliği’nin … tarih ve … sayılı yazısıyla, 5393 sayılı Kanunun 29. maddesi uyarınca …’ın meclisi üyeliğinin düşürülmesinin istenildiği anlaşıldığından, seçilme yeterliliğini kaybettiği anlaşılan …’ın Belediye Meclis üyeliğinden düşürülmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : İstem; Denizli İli, … İlçesi, Belediye Meclis Üyesi …’ın kesinleşen mahkumiyet kararı nedeniyle 5393 sayılı Kanunun 29. maddesi uyarınca meclis üyeliğinden düşürülmesine ilişkindir.
2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 24. maddesinin 2. fıkrasında; Danıştayın, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceleyip, karara bağlayacağı hükme bağlanmıştır..
5393 sayılı Belediye Kanununun “Meclis üyeliğinin sona ermesi” başlıklı 29/3. maddesinde,
”Belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verilir.” hükmü getirilmiştir.
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun’un, “Seçilme yeterliliği” başlığını taşıyan 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 11. maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği kurala bağlanmıştır.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun, “Milletvekili seçilemeyecek olanlar ” başlığını taşıyan 11. maddesinin e) fıkrasında; ” taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar olarak belirlenmiştir.
Anılan Kanun hükmü uyarınca seçimle göreve gelen kişilerin seçilme yeterliliğinin kaybından söz edilebilmesi için taksirli suçlar dışındaki suçlardan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle mahkum olma koşulunun gerçekleşmiş olması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, Denizli İli, … İlçesi, Belediye Meclis Üyesi …’ın … Asliye Ceza Mahkemesi’nin … tarih ve E:… K:… sayılı kararıyla, görevi kötüye kullanmak suçundan 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, anılan kararın Yargıtay incelemesinden geçerek … Ceza Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ilamı ile onanarak bu tarihte kesinleştiği, bunun üzerine Deniz Valiliği’nin … tarih ve … sayılı yazısıyla, 5393 sayılı Kanunun 29. maddesi uyarınca …’ın meclisi üyeliğinin düşürülmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıya aktarılan Kanun hükümleri incelendiğinde, taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkum olanların, il genel meclisi üyesi olarak seçilmesine imkan bulunmadığı, Mehmet Gülbaş’ın ise bir yıl 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılması nedeniyle Kanunen aranan seçilme yeterliğini kaybettiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, …’ın seçilme yeterliğini kaybetmesi nedeniyle meclisi üyeliğinden düşürülmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun “Seçilme Yeterliliği” başlıklı 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, onsekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği hükmü yer almaktadır.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun “Milletvekili Seçilemeyecek Olanlar” başlıklı 11. Maddesinde; Aşağıda yazılı olanlar milletvekili seçilemezler
a) İlkokul mezunu olmayanlar,
b) Kısıtlılar,
c) Yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmamış olanlar,
d) Kamu hizmetinden yasaklılar,
e) Taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar
(f) fıkrasında ise; “Affa uğramış olsalar bile”
1. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,
2. Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının, birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etme suçundan mahkum olanlar,
3. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Terör eylemlerinden mahkûm olanlar,
4. Türk Ceza Kanununun 536’ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı eylemlerle aynı Kanunun 537 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı eylemleri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkum olanlar.” milletvekili seçilemeyecekler arasında sayılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanununun “Meclis Üyeliğinin Sona Ermesi” başlıklı 29.maddesinin üçüncü fıkrasında; belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verileceği kuralı yer almıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Denizli İli, Honaz İlçesi, Belediye Meclis Üyesi olan …’ın … Asliye Ceza Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, görevi kötüye kullanmak suçundan 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, anılan kararın Yargıtay incelemesinden geçerek … Ceza Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ilamı ile onanarak bu tarihte kesinleştiği 5393 sayılı Kanun’un 29. maddesinin 3. fıkrası gereğince adı geçenin Belediye Meclis Üyeliğinden düşürülmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, Denizli İli, … İlçesi, Belediye Meclis Üyesi …’ın … Asliye Ceza Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, görevi kötüye kullanmak suçundan 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, anılan kararın Yargıtay incelemesinden geçerek … Ceza Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ilamı ile onanarak bu tarihte kesinleştiği, bunun üzerine … Valiliği’nin … tarih ve … sayılı yazısıyla, 5393 sayılı Kanunun 29. maddesi uyarınca …’ın belediye meclisi üyeliğinin düşürülmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıya aktarılan Kanun hükümleri incelendiğinde, taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkum olanların, belediye meclisi üyesi olarak seçilmesine imkan bulunmadığı, …’ın ise bir yıl 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılması nedeniyle Kanunen aranan seçilme yeterliğini kaybettiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, …’ın seçilme yeterliğini kaybetmesi nedeniyle belediye meclisi üyeliğinin düşürülmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. İstemin kabulü ile Denizli İli, … İlçesi, Belediye Meclis Üyesi olan …’ın belediye meclis üyeliğinin düşürülmesine,
2. Bu kararın tebliğini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na itiraz yolu açık olmak üzere, 27/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.