Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/6245 E. , 2022/5108 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/6245
Karar No : 2022/5108
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Makedonya Fon Üniversitesinden 2017-2018 eğitim döneminde KTO Karatay Üniversitesi Hukuk Fakültesine yatay geçiş yapan ve Karatay Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olan davacı tarafından; yatay geçiş için aranan şartlara sahip olmadığından bahisle kaydının silinmesine ilişkin KTO Karatay Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulu’nun … tarih ve … sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının durumunda olan öğrencilerin yatay geçiş başvurularında koşulları belirleme yetkisinin üniversite senatosunda olmasına rağmen davalı üniversite senatosunca alınmış bir karar bulunmadığı, yönetmeliğin ÖSYM tarafından yapılan belirli bir sınavı özellikle işaret etmediği ve Dikey Geçiş Sınavının (DGS) da ÖSYM tarafından yapılan bir sınav olduğu, farklı hukuki durumlarda bulunanların hak ve yükümlülüklerinin bulundukları hukuki duruma göre tanzim edilmesi gerektiği hususları dikkate alındığında davacının yatay geçiş başvurusunun senato kararı olmaksızın ve davacının durumuna uygun olmayan genel duyurulara göre karara bağlanıp reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi (Kapatılan) … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının yatay geçiş başvurusunun, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ve Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 14.maddesi ve YÖK’ün … tarih ve … sayılı yazılarına istinaden kabul edildiğini ve 19/09/2017 tarihinde kaydının yapıldığı, yurt dışından yatay geçiş ile başvuruda bulunan öğrencilerin mağduriyet, ders ve yıl kaybı yaşamamaları için kayıtlarının yapıldığı ve sonrasında geldiği üniversite ile yapılan yazışma neticesinde kayıtların devam veya iptal edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı 2016 yılında Dikey Geçiş Sınavı’na (DGS) girmiş ve 210,990 puan; Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS) ile Lisans Yerleştirme Sınavı’na (LYS) girmiş ve 262,172 TM3 puanı almıştır.
Davacı; Anadolu Üniversitesi Adalet Meslek Yüksekokulu’ndan mezun olarak, 2016 yılında Makedonya Fon Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne sınavsız kayıt yaptırmıştır.
Davacı, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında yurtdışı yüksek öğretim kurumlarından yatay geçiş kapsamında davalı Konya Karatay Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne yatay geçiş yapmak amacıyla başvurmuştur.
2016 yılında girdiği Dikey Geçiş Sınav (DGS) puanı olan davacının anılan yatay geçiş başvurusu, Konya Karatay Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından 22/08/2017 tarihinde kabul edilmiş ve 19/09/2017 tarihinde 3. sınıfa kaydı yapılmıştır.
Davacı tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’na yapılan 10/10/2017 ve 23/10/2017 tarihli başvurularda, Makedonya Fon Üniversitesi’ne kayıt yaptırdığı sene üniversitenin kurumlarınca tanındığı, 21/06/2017 tarihinde üniversitenin tanınmamasına karar verildiği, bu durumun yatay geçişine engel olup olmadığı, 2016 LYS’de 150.000 derecesine giremediği ancak 180 barajını aştığı, konu hakkında tarafına bilgi verilmesi talebinde bulunulmuştur.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı yazılarında; “…2016 ÖSYS kılavuzunda yayınlandığı üzere Hukuk Fakültelerine yatay geçiş için ilgili puan türünden başarı sıralamasını 150 bin olduğu ve ilgilinin bu başarı koşulunu sağlamadığı dikkate alınarak kayıtlı olduğu üniversite için bir değerlendirme yapılmasına gerek olmadığına ve yatay geçiş yapamayacağına” karar verildiği bildirilmiş ve davacının okul kaydı silinmiştir.
Davacı tarafından, kaydının silinmesine ilişkin KTO Karatay Üniversitesi Rektörlüğü’nün … tarih ve … sayılı kayıt silme işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle … İdare Mahkemesi’nin E:… esasına kayıtlı dava açılmıştır.
Anılan Mahkemenin 06/03/2018 tarihli yürütmenin durdurulması ve … tarih ve K:… sayılı esas kararıyla; Makedonya Fon Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olan davacının, 2016 yılında ÖSYM tarafından yapılan sınavlardan YGS ve LYS sonucunda aldığı puanla hukuk alanında ilk 150 bine giremediği dava dosyasına ekli sınav sonuç belgesinden anlaşıldığından, davacının yurtdışı yatay geçiş başvurusunun değerlendirilmesinde 2016 yılı ÖSYS kılavuzuna aykırı olarak DGS-EA puanının esas alınarak kabul edilmesine yönelik fakülte yönetim kurulu kararında hukuka uyarlılık bulunmadığından, davacı öğrencinin yatay geçiş yapamayacağına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı dava konusu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden davanın reddine, davacı öğrencinin kayıt silme işleminin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın dava konusu işlemi üzerine, fakülte yönetim kurulunca bu konuda bir değerlendirme yapılarak karar alınması gerekirken doğrudan üniversite rektörü tarafından tesis edilmesinde yetki yönünden hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden işlemin iptaline karar verilmiştir.
Yürütmenin durdurulması isteminin kabulü üzerine davalı idare Fakülte Yönetim Kurulu’nun … tarih ve … sayılı kararıyla, davacının yatay geçiş için aranan şartlara sahip olmadığından bahisle kaydının silinmesine karar verilmiştir.
Davacı tarafından anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle iş bu dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 14. maddesinde; “(1) Üniversite senatoları tarafından yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yapılacak yatay geçişler için kontenjan belirlenebilir. Kontenjan belirlenmesi halinde her bir program için kurumlar arası yatay geçiş kontenjanının yarısını aşmayacak şekilde belirlenen yurt dışı yükseköğretim kurumları kontenjanları ile üniversite senatosu tarafından belirlenen başvuru şartları, kurumlar arası yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kuruluna en geç Haziran ayının otuzuncu günü mesai saati bitimine kadar bildirilir. Yükseköğretim Kurulu internet sayfasında tüm yükseköğretim kurumlarının yurt dışı öğrenci kontenjanları ile başvuru şartları ve değerlendirme takvimi ilan edilir. (2) Yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına geçiş için, öğrencinin bu Yönetmeliğin 12 nci Maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen kurumlar arası yatay geçiş başarı şartları aranır. (3) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte öğrencinin yatay geçiş yapmak istediği yükseköğretim kurumundaki diploma programının ilgili sınıfına öğrenci kabulündeki taban puana sahip öğrenciler, yurt dışında yükseköğrenim gördüğü tüm derslerden başarı şartı aranmaksızın yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu yolla başvuran öğrencilerin yatay geçiş başvurusu üniversite senatosu tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yurt dışı yatay geçiş kontenjanı kapsamı dışında değerlendirilir. (4) Yurt dışı üniversitelerden yapılan başvurularda öğrencinin yurt dışında öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın ön lisans veya lisans diploma vermeye yetkili bir kurum olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınması ve kayıtlı olduğu diploma programının, yatay geçiş için başvurduğu önlisans veya lisans diploma programına eşdeğerliğinin ilgili üniversite tarafından kabul edilmesi şartı aranır. (5) Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir.” hükmü yer almıştır.
2016 ÖSYS Kılavuzu’nda;
“YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINDAN DUYURU!
Ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl Academic Ranking of World Universities (ARWU), CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, QS Wold University Rankings, Times Higher Education (THE) World University Ranking ve University Ranking by Academic Performance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 1000 içerisine giren ve tanınan üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki tanınan yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin, 2016-2017 eğitim öğretim yılı itibariyle eğitime başlayacakları yıl ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS’ye girmeleri; tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin, hukuk alanında ilk 150 bin, mimarlık alanında ilk 200 bin ve mühendislik alanında ilk 240 bin içinde yer almaları; … İlk 1000 dışında kalan yurtdışındaki tanınan yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyenlerin, YGS ve LYS puanlarına sahip olmadıkları durumlarda,
SAT 1 : En az 1000 puan
ACT : En az 21 Puan
Abitur : En az 4 puan
Fransız Bakaloryası : Diploma notu en az 12
GCE A Level Sertifikası : En az 2 dersten
Uluslararası Bakalorya (International Baccalaureat IB) : En az 28
Avusturya Matura Diploması (Matura Reifezeugnis) : En çok 2
İtalya Maturita Diploması (Diploma di Maturita) : En az 70
olarak belirlenen muadil belgelerden biri ile kayıt ve mezun olmaları halinde denklik başvuruları bireysel olarak değerlendirilecektir. 2016-2017 eğitim öğretim yılı itibariyle, yurtdışında yükseköğrenime başlayan öğrenciler yanında yurtdışında eğitim almakta iken Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş başvurusu yapacak öğrenciler de yukarıda bahsedilen kararlara tabi olacaklardır. ” kuralı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanların da üniversitelerce belirlenen kontenjanlarla birlikte Yükseköğretim Kurulunca ilan edileceği açıktır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; Konya Karatay Üniversitesi Hukuk Fakültesi Lisans Programının 2016 yılı taban puanı 395,262 puan, aynı yıla ilişkin aynı programın DGS taban puanı ise 297,82 puan olarak belirlenmiştir.
Sonuç olarak yurt dışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin, Türkiye’deki yükseköğretim programlarına yatay geçiş başvurularının kabul edilebilmesi için yatay geçiş yapılmak istenilen alanda YGS ve LYS’de belirlenen sıralamaya girmeleri gerektiği kuşkusuzdur.
Uyuşmazlık konusu olay ile yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, davacının yurt dışına lise sonrası kayıt yaptıran öğrenci ile arasında yurt içindeki yüksek öğretim programına yatay geçiş yapılması noktasında herhangi bir fark bulunmadığı, belli bölümler için getirilen asgari başarı sınırının o bölümlere özgü olarak niteliği arttırmaya yönelik bir uygulama olduğu, yurt içinde ön lisans bölümünü bitirdikten sonra yurt dışında kaydolduğu lisans programından yurt içindeki lisans programına geçmek isteyen öğrenciler için de belirtilen sınırlamanın uygulanmasının eşitlik ilkesi ve belli bölümlerde niteliğin arttırılması yönündeki uygulamanın işlerlik kazanması gereği yerinde olduğu, bu kapsamda olan öğrenciler için ayrı bir düzenleme yapılmasının da gerekmediği açıktır.
Bunun yanında, ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayıp eğitimine yurt dışında dünya sıralamasında belli bir sıralamanın altında kalan üniversitelerde devam etmek isteyen öğrencilerin denklik başvurularında YGS ve LYS sınavlarına ilgili bölüm için (hukuk dahil) belirlenen asgari sıralamaya girmeleri gerektiğine yönelik Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul kararlarının alındığı, yatay geçişle ilgili olarak hazırlanan ÖSYS kılavuzlarında yer verilen hükümlerin uygulanmasına devam edilmesi gerektiği, nitekim davacının da 2016/2017 eğitim-öğretim döneminde yurt dışında Hukuk Fakültesi’ne kayıt olduğu ve bu bölüme girerken geçerli olan 2016 yılı kılavuzunda yer verilen YGS ve LYS’de ilk 150.000 kişi arasına girme şartını taşımadığının açık olduğu görülmektedir.
Bu durumda; Makedonya Fon Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olan davacının, 2016 yılında ÖSYM tarafından yapılan sınavlardan YGS ve LYS sonucunda aldığı puanla hukuk alanında ilk 150 bine giremediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığından temyize konu Bölge İdare Mahkemesince hukuka uyarlık blunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
23/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.