Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/6057 E.  ,  2022/5062 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6057
Karar No : 2022/5062

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Tur. Taş. Oto. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, … ilçesi ile … Üniversitesi kampüsü arasında 17 koltuk kapasiteli 10 araç ile yolcu taşımacılığı yapabilmek amacıyla D4 yetki belgesi düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun, belirtilen güzergahta ihtiyaç olmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Bitlis İl Trafik Komisyonu Başkanlığı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Bitlis İl Emniyet Müdürlüğü’nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; taşıma faaliyetlerinin; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en aza indirilerek, genel sağlık, kişi, toplum ve çevre sağlığı ile güvenliğini olumsuz yönde etkilemeyecek nitelikte ve serbest rekabet ortamında gerçekleştirilmesinin hukuken korunması gereken genel kural olması karşısında, uyuşmazlık konusu güzergahta araç kapasitesinin, nitelik ve niceliği yönünden yeterli olup olmadığı, bu sayının yolcu talebini karşılayıp karşılamadığı (üniversite öğrenci sayısı ile güzergah üzerinde bulunan öğrenci yurtları da araştırılmak suretiyle günlük yolcu sayısı, mevcut araçların doluluk oranı, kalkış-varış saatleri, sefer sayısı vs.) sabah yoğunluğu da dikkate alınarak dava konusu hatta taşımacılık ihtiyacının bulunup bulunmadığı, yolcu taşımacılığına izin verilmesi halinde atıl kapasite yaratılıp yaratılmayacağı ve trafik düzeni ile güvenliğinin olumsuz yönde etkilenip etkilenmeyeceği hususlarında güncel, somut, sayısal verilere dayalı, yeterli ve kapsamlı herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadan, soyut ve subjektif kanaatlere, eksik inceleme ve tespite dayalı olarak alınan il trafik komisyonu kararına dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının başvurusu üzerine İl Trafik Alt Komisyonunca detaylı bir inceleme ve araştırma yapıldığı, inceleme yapılan güzergâhta öğrencilerin yoğun olarak giriş yaptıkları saatlerde (Sabah saat 07.45 ile 10.00 arası) yapılan inceleme, araştırma ve kontrollerde 7 dakikada bir aracın geçtiği, her araçtan ortalama 4 yolcunun indiği, hafta sonu ve tatil günlerinde ise hiç yolcunun inmediği, akademisyen ve idarî personellerin toplu taşıma araçlarından çok şahsi araçlarını ve kiraladıkları personel servis araçlarını kullandıklarının tespit edildiği, … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde eksik hüküm nedeniyle kaldırıldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği ve davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İstinaf” başlıklı 45. maddesinde, “1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir…3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir…6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir.” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun’un “Temyiz” başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları; (d) bendinde ise, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay’da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği; “Temyiz dilekçesi” başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay’ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından iptali istenilen Bitlis İl Emniyet Müdürlüğü işleminin genel niteliğe haiz düzenleyici işlem niteliğinde olmadığından, 2577 sayılı Kanun’un 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği; yürütülmekte olan belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem sıfatına haiz olmadığından, 2577 sayılı Kanun’un 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamına da girmeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan “kesin” kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
Kesin olarak, 22/09/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.