Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/5347 E. , 2022/8032 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/5347
Karar No : 2022/8032
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
….Kum Çakıl Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili Av. … tarafından; İstanbul İli, Çatalca İlçesi, … Mahallesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan … sicil, … erişim numaralı kuvarsit maden işletme ruhsatı alanı sınırları içerisinde dava dışı … Rüzgar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından kurulması planlanan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı verilen “Hacı Bey Rüzgar Enerji Santrali” projesi kapsamında türbin sayısında ve santral kapasitesinde değişikliğe gidilmesinin talep edilmesi üzerine, söz konusu değişiklikler ile ilgili olarak … tarih ve … sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararına esas nihai ÇED raporunda yer alan çevresel önlemler ve taahhütler saklı kalmak kaydıyla Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasına gerek bulunmadığına yönelik tesis olunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirme, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına karşı açılan davada; 2577 sayılı Kanun’un 32/1. maddesi uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin İstanbul … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı üzerine, Ankara … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile, davaya konu işlemin 2577 sayılı Kanun’un 34. maddesinin birinci fıkrası kapsamında yer alan taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına veya taşınmaza bağlı hak kapsamında bulunan bir işleme yönelik olmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmış olup; yetki uyuşmazlığının çözümlenerek yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyasının Danıştay’a gönderilmesi üzerine, ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına dair dosya incelenerek, 2577 sayılı Kanun’un 43/1-b maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari davalarda genel yetki” başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında “Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.”; aynı Kanun’un “Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki” başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında ise, “İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir.” hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanun’un “Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem” başlıklı 43. maddesinde ise, “1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.
2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.
4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz.” hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının maden işletme ruhsatı alanı sınırları içinde dava dışı dışı … Rüzgar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından kurulması planlanan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı tesis edilen “Hacı Bey Rüzgar Enerji Santrali” projesi kapsamında türbin sayısında ve santral kapasitesinde değişikliğe gidilmesi talebi ile ilgili olarak … tarih ve … sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararına esas nihai ÇED raporunda yer alan çevresel önlemler ve taahhütler saklı kalmak kaydıyla Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasına gerek bulunmadığına yönelik tesis olunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirme, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince, taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara ilişkin uyuşmazlıklarda, taşınmazın bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun’un 34/1. maddesi uyarınca, taşınmazın bulunduğu yerin yargı çevresi bakımından bağlı olduğu İstanbul İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İstanbul … İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının anılan Mahkemeye gönderilmesine, kararın ilgili Mahkemelere ve taraflara bildirilmesine, 22/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.