Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/958 E.  ,  2022/7851 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/958
Karar No : 2022/7851

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Kepez ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselin bulunduğu alanda Kepez Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilen parselasyonun ve söz konusu parselasyona yapılan itirazın yanıt verilmeyerek reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyanın incelenmesinden, dava konusu taşınmazı kapsayan alanda ilk parselasyon uygulaması yapılmasına ilişkin Kepez Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararına karşı 01/06/2020-01/07/2020 tarihleri arasındaki askı ilan süresi içerisinde (ilk askı ilan süresi) yapılan itirazın reddine ilişkin Kepez Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararının davacıya 16/09/2020 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde davacının itirazının reddedilmesi ve bazı parsel maliklerinin itirazlarının kabul edilmesi suretiyle parselasyon planının yeniden düzenlenmesine ilişkin Kepez Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararına karşı 04/09/2020-05/10/2020 tarihleri arasındaki askı ilan süresi içerisinde (ikinci askı ilan süresi) yapılan itirazın zımnen reddi üzerine 27/01/2021 havale tarihli dilekçe ile dava açılmış ise de; bazı parsel maliklerinin itirazlarının kabul edilmesinden kaynaklanan ikinci askı ilan sürecinin davacıya 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında yeni bir itiraz hakkı ve dolayısıyla da yeniden dava açma süresi vermeyeceği, bu itibarla ilk itirazın reddine ilişkin işlemin tebliğ tarihi olan 16/09/2020 tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde açılması gerekirken, yasal dava açma süresi geçirilerek 27/01/2021 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, parselasyona ilk askı ilan süresi içerisinde yaptığı itirazının reddedildiği, ancak bazı parsel maliklerinin itirazlarının kabul edilmesinden dolayı parselasyon planının yeniden düzenlendiği, ikinci askı süresi içerisinde parselasyona tekrar itiraz edildiği ve bu itirazın idareye yapılan başvuru niteliğinde olduğu, zira 2. parselasyon planının davacının parselini de kapsadığı, davalı tarafından yalnızca itirazları kabul edilenler için 2. askının yapıldığı ileri sürülse de davacıya ait parselin de 2. kez askısı yapılan parselasyonda yer aldığı, davacıya ait parselin 2. kez askıya çıkan farklı bir idari işlemle düzenlenmesinin davacıya idari makamlara başvuru hakkı tanıyacağı ve bu başvurudan sonuç alınamaması durumunda dava açma hakkı vereceği, her bir idari işlem farklı olduğu ve ilgililere idari başvuru ve dava açma hakkı verdiği halde davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, ayrıca 3194 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca parselasyona karşı 5 yıllık dava açma süresinin bulunduğu, belirtilen nedenlerle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava konusu parseli de kapsayan alana ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu … tarihli, … sayılı Kepez Belediye Meclisi kararı ile kabul edilmiş ve … tarihli, … sayılı Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile de onaylanmıştır. Dava konusu parsel anılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “park alanı” kullanımında kalmaktadır.
Uyuşmazlık konusu alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Kepez Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı, Antalya Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanmış ve 01/06/2020-01/07/2020 tarihleri arasında askıya çıkartılmıştır.
Parselasyona askı süresi içerisinde yapılan itirazlar üzerine; kimi itirazların reddine, kimi itirazların kabulüne, kimi itirazların da kısmen kabulüne/kısmen reddine, düzenleme sınırının belirlenmesine ve parselasyon planının onaylanmasına ilişkin Kepez Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı, Antalya Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanarak 04/09/2020-05/10/2020 tarihleri arasında askı ilanı yapılmıştır.
Sözü edilen parselasyona askıda yapılan itirazlar üzerine; kimi itirazların reddine, kimi itirazların kabulüne, kimi itirazların da kısmen kabulüne/kısmen reddine, mahkeme sürecine mahal verilmemesi için parselasyonun ilgili kişilerin sözlü ve yazılı talepleri dikkate alınarak düzenlenmesine ve konunun teknik rapor doğrultusunda uygun bulunduğuna ilişkin Kepez Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı, Antalya Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanarak 02/02/2021-03/03/2021 tarihleri arasında askıya çıkartılmıştır.
Davacı tarafından, … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ile kabul edilen ilk parselasyona karşı askı süresinde yapılan itiraz … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ile reddedilerek askıya çıkarılmış, davacının 2. parselasyona askıda yaptığı itiraz … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ile reddedilerek askı ilanı yapılmış, davacının 3. parselasyona askıda yaptığı itirazın yanıt verilmeyerek reddi üzerine; uyuşmazlık konusu parsele ilişkin olarak Kepez Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilen parselasyonun ve söz konusu parselasyona yapılan itirazın yanıt verilmeyerek reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 19.maddesinde; “İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır. “hükmün yer almaktadır.
2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu’nun 7.maddesinde; “Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.” ve aynı Kanunun 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; “İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.” hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yargısal içtihatlarda, imar planları, ilanı gereken genel düzenleyici işlem olarak kabul edilmektedir. İmar planlarına dayalı olarak tesis edilen; parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi, yapı ruhsatı iptali ve yıkım gibi işlemlerin ise uygulama imar planlarının uygulanmasına yönelik işlemler olduğunda duraksama bulunmamaktadır.
Bu çerçevede, uygulama imar planları doğrultusunda tesis edilen, parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi gibi uygulama işlemleri üzerine, altmış günlük dava açma süresi içerisinde uygulama işlemine karşı veya uygulama işlemiyle birlikte ya da ayrıca dayanak imar planına karşı dava açılması da mümkündür.
Yine yerleşik Danıştay içtihatlarına göre, genel düzenleyici işlem niteliğinde olan imar planına karşı askıdan itibaren dava açma süresi içerisinde dava açılabilirken, subjektif nitelikteki parselasyon işlemine (ve dava konusu edilmesi halinde bu işlemin dayanağı olan uygulama imar planına) karşı yasal dava açma süresinin işlemeye başlaması için bu işlem, işlem tarihindeki muhatabına usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmelidir ya da muhatabın bu işlemi tüm unsurlarıyla birlikte öğrendiği açık ve net bir şekilde ortaya konulmalıdır.
Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/06/2021 tarihli, E:2021/154 K:2021/1202 sayılı; 28/04/2022 tarihli, E:2022/258, K:2022/1668 sayılı; 28/04/2022 tarihli, E:2022/47, K:2022/1665 sayılı; 28/04/2022 tarihli, E:2022/412, K:2022/1664 sayılı kararları da bu yöndedir.
Uyuşmazlıkta, subjektif işlem özelliği taşıyan parselasyon işleminin kesinleşmiş halinin davacıya tebliğ edilmesi ya da bu işlemin davacı tarafından açık ve net bir şekilde öğrenildiğinin ortaya konulması gerekmektedir.
Yukarıya yer verilen mevzuat hükümlerine göre parselasyon planının ilçe belediye encümenince kabul edildikten ve büyükşehir belediye encümenince onaylandıktan sonra yürürlüğe gireceği ve bir ay süreyle ilan edildikten sonra da kesinleşeceği açık olup bu süre içinde yapılan itirazların tamamının ya da bir kısmının kabul edilmesi halinde parselasyon planı yeniden bu süreci takip edip ilan edilerek kesinleştirilmeli ve buna göre de dava açma süresi son kez askı ilanı yapılan parselasyona göre belirlenmelidir.
Bir diğer ifade ile parselasyon planlarına ilişkin itirazların değerlendirilerek kısmen ya da tamamen kabul edilmesi durumunda parselasyon planının kesinleşmesi söz konusu olmayacağından, yapım süreci devam eden parselasyon planı kapsamında bulunan taşınmaz maliklerinin parselasyonun kesinleşmiş haline karşı mevzuatta öngörülen dava açma süresi içerisinde dava açabileceklerinin kabulü gerekmektedir.
Somut olayda, Kepez Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilen dava konusu parselasyon planının, Antalya Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylandığı ve 01/06/2020-01/07/2020 tarihleri arasında askıya çıkartıldığı, askıda yapılan itirazların kısmen ret, kısmen kabul ve kısmen ret/ kabul edilmesi üzerine, Kepez Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile kısmi değişikliklerle 2. kez kabul edilen ve Antalya Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan parselasyon planının 04/09/2020-05/10/2020 tarihleri arasında askı ilanının yapıldığı, 2. parselasyon planına askıda yapılan itirazlar üzerine de itirazların kısmen ret, kısmen kabul ve kısmen ret/ kabul edilerek parselasyon planında düzeltmeler yapılmasına ilişkin Kepez Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararının Antalya Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylandığı ve 02/02/2021-03/03/2021 tarihleri arasında 3. kez askıya çıkartıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından parselasyonun ilk hali olan 1. parselasyon planına askı süresi içerisinde yapılan itiraz reddedilmiştir. Bununla birlikte diğer bir kısım parsel maliklerinin itirazları kabul edildiğinden değişikliğe uğrayan 2. parselasyon planı davacının parselini de kapsayıp düzenler mahiyette kabul edilerek yeniden askıya çıkartılmıştır. Bu 2. parselasyon planına da davacı tarafından askıda itiraz edilmiş olup itirazın zımnen reddi üzerine 27/01/2021 tarihinde bakılmakta olan dava açılmıştır.
Dolayısıyla, dava açıldığı tarihte dava konusu parselasyon planının henüz kesinleşmediği, itirazlar üzerine yapılan düzeltmeler nedeniyle son halini almadığı, her ne kadar davacı parseli yönünden herhangi bir değişiklik söz konusu olmasa da davacı parselini de kapsar şekilde onaylanan yeni parselasyon planına ilişkin sürecin devam ettirildiği görülmektedir.
Davacı 1. parselasyonu (parselasyonun ilk halini) öğrenerek askı süresi içerisinde itiraz etmiştir yani itiraz ettiği parselasyonun ilk halidir ve belirtilen tarihte parselasyon işlemi henüz kesinleşmemiş olup süreç devam etmektedir. Dolayısıyla parselasyondan haberdar olan davacı, tüm itirazlara ilişkin sürecin sonunda kesinleşen parselasyon planına (nihai parselasyon planına) karşı, son kez yapılan askı süresinin sonundan itibaren 60 gün içinde dava açabilir. Ancak, parselasyona ilişkin belirtilen bu süreci öngörmesi beklenemeyecek olan davacının, somut olayda olduğu gibi, itirazın reddine ilişkin bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren süresi içerisinde dava açması halinde de Mahkemece parselasyonun kesinleşmiş haline göre esastan inceleme yaparak bir karar vermesi gerekmektedir.
Bu durumda, davacının ilk itirazından sonra ikinci kez askıya çıkarılan parselasyon planına askıda yapılan itirazından sonra son askı tarihi olan 05/10/2020’den itibaren 60 günlük zımni ret süresinin geçirilmesi üzerine 60 günlük dava açma süresi içerisinde 27/01/2021 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bakımdan, Mahkemece parselasyonun kesinleşmiş son haline göre davanın esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiği halde “…Kepez Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının kendisine 16.09.2020 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarih itibariyle parselasyon planına yaptığı itirazın reddedildiğinden haberdar olduğu, söz konusu 16.09.2020 tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde dava açması gerekirken açmadığı…” gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen kararda ve bu karar karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.
Ayrıca, ilçe belediye encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin büyükşehir belediye encümeni kararı ile onaylandığı dikkate alınarak Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı da hasım mevkiine alınmalıdır.
Öte yandan, dava konusu parselasyon işlemine karşı açılan ve esastan incelenerek karar verilen davalarda Danıştay Altıncı Dairesinin 21/09/2022 tarihli, E:2022/2641, K:2022/7853 sayılı; 21/09/2022 tarihli, E:2022/2642, K:2022/7854 sayılı; 21/09/2022 tarihli, E:2022/4921, K:2022/7858 sayılı vd. bozma kararları verildiğinden, bozma kararı üzerine uyuşmazlığın esası çözüme kavuşturulurken esastan verilen söz konusu bozma kararlarının da dikkate alınması gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/09/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.