Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2020/3060 E. , 2022/4053 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/3060
Karar No : 2022/4053
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İş Ortaklığı
1- …İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
2- ….Ltd
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K… sayılı kararının aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararıyla iadesine hükmedilen 2008/Nisan dönemine ait damga vergisi için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 112/4. maddesi uyarınca tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun faiz istemine ilişkin kısmının zımnen reddi işleminin iptali ve … tarihine kadar hesaplanmış tecil faizi tutarı olan …-TL ile bu tutarın … tarihinden itibaren ödeneceği tarihe kadar geçecek süre için işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. Vergi Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararıyla; davacının ihtirazi kayıtla ödediği tarih ile davalı idarenin yargı kararı uyarınca davacıya vergi aslını iade ettiği tarihler arasında davacının söz konusu malvarlığından yoksun kaldığı, bu nedenle zarara uğradığı, bu zarara da idarenin kendi haksız işlemiyle neden olduğu anlaşıldığından fazladan tahakkuk ettirilen damga vergisi üzerinden 6183 sayılı Kanunda öngörülen oranda hesaplanan tecil faizinin davacıya ödenmesi gerektiği, ancak, davacı tarafından yukarıda belirtilen zararın ayrıca yasal faizi ile birlikte tahsili istenilmekte ise de; mevzuat uyarınca, mürekkep faiz diğer bir deyişle faize faiz yürütülemeyeceğinden, tecil faizine işleyecek faiz isteminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, damga vergisi üzerinden tecil faizi oranında hesaplanacak faizin davacıya ödenmesine, bu tutara işleyecek faiz talebinin ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Uyuşmazlık konusu damga vergisinin iadesi istemiyle açılan davada faiz isteminde bulunulmadığı, dolayısıyla mahkeme kararında sadece vergi aslının iadesine ilişkin hüküm kurulduğu, mahkeme kararında yer almayan bir faizin davacıya iadesinin mümkün olmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iadesine hükmedilen 2008/nisan dönemine ait damga vergisi için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 112/4. maddesi uyarınca tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun faiz istemine ilişkin kısmının zımnen reddi işleminin iptali ve … tarihine kadar hesaplanmış tecil faizi tutarı olan …TL ile bu tutarın … tarihinden itibaren ödeneceği tarihe kadar geçecek süre için işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
… Mahkemesinin … tarih ve E:…, K: … sayılı iptal kararı üzerine, 15/06/2012 tarihli ve 28324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6322 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yeniden düzenlenen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 112. maddesinin 4. fıkrasında “fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin, fazla veya yersiz tahsilatın, mükelleften kaynaklanması halinde düzeltmeye dair müracaat tarihi, diğer hallerde verginin tahsili tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz ile birlikte, 120. madde hükümlerine göre mükellefe red ve iade edileceği düzenlenmiştir.
3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un “Kanuni Faiz” başlıklı 1. maddesinde; Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse yıllık, bu Kanun’da belirtilen oranda ödeme yapılacağı kuralı bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mükelleflerden fazla ve yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesi durumunda, iade edilen tutarlara hangi oranda faiz ödeneceği konusunda açık bir düzenleme bulunmadığından, hukuk yaratma yetkisi kapsamında yerleşik Danıştay içtihatları ile 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun uyarınca hesaplanacak faiz oranının uygulanması öngörülmüş bulunmaktaydı. Ancak, 15/06/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6322 sayılı Kanun ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 112/4. maddesi yeniden düzenlenmiş ve fazla ve yersiz tahsil edilen vergilerin 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faiziyle iade edileceği açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iadesine hükmedilen damga vergisinin davacılardan … tarihinde tahsil edildiği, .. tarihinde iade edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 213 sayılı Kanun’un yukarı yer verilen 112/4. maddesinin 15/06/2012 tarihinde yürürlüğe girdiği göz önün alındığında; tahsil tarihinden 15/06/2012 tarihine kadar geçen süre için yerleşik Danıştay içtihatları ile 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun uyarınca hesaplanacak yasal faiz oranında faiz ödenmesi gerekirken, anılan dönem için de tecil faizi ödenmesine hükmeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Diğer yandan, yeniden verilecek kararda, taleple bağlılık ilkesi uyarınca, davacıların …-TL tutarında faiz ödenmesi isteminde bulunduğunun da dikkate alınacağı tabidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin .. tarih ve E:… K:… sayılı kararının, fazla ve yersiz tahsil edilen tutarın tahsil edildiği tarihten 15/06/2012 tarihine kadar geçen süre için tecil faizi oranında hesaplanan tutarın ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA, temyize konu diğer kısmının ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 20/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.