Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/2651 E.  ,  2022/4289 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2651
Karar No : 2022/4289

DAVACILAR : … mirasçıları,
1- …, 2- …,
3- … 4- …
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …

DAVALILAR : 1- … (…)
VEKİLLERİ : Hukuk Hizmetleri Başkan V. …,
Hukuk Müşaviri …
2- … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU: Maliye Bakanlığında … olarak görev yapan müteveffa …’ın mirasçıları tarafından;
1- “Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar”ın olumsuz sicil ve disiplin cezası alanlara belli sürelerle ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin 4/c maddesi ile bu düzenlemenin dayanağı olan 06/08/1988 tarih ve 88/13207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın ve Maliye Bakanlığı Sicil Amirleri Yönetmeliği’nde yapılan değişikliğin iptaline,
2- Bu düzenlemeler uyarınca, 1999 yılı sicilinin olumsuz olduğundan bahisle 15/11/2000 tarihi itibarıyla ek ücret ödenmemesi yolunda tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile 2000 yılı Kasım ayına ait ek ücret tutarı olan 208,35-TL’nin 15/11/2000 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ve yasal faiziyle birlikte, 1.000,00-TL manevi tazminatın ise dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine,
karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACILARIN İDDİALARI : Davacıların murisinin 1999 yılı sicilinin olumsuz olması nedeniyle, davalı idarece 2000 yılı Haziran-Kasım dönemlerine ait ek ücretlerin ödenmediği, 1999 yılı için verilen sicil notunun iptali istemiyle Ankara 10. İdare Mahkemesi nezdinde dava açtığı, olumsuz sicil ve disiplin cezası alan memurlara ek ücret ödenmeyeceğine yönelik dava konusu düzenlemelerin yasal dayanağının bulunmadığı ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMASI : Davalı idareler tarafından, 3418 sayılı Kanun ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na eklenen Ek 13. madde uyarınca Gelir İdaresini Geliştirme Fonunun kurulduğu, anılan düzenlemeyle ek ödemeler konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verildiği, daha sonra anılan maddeye 3949 sayılı Kanun’la eklenen hükümle Bakanlar Kurulu ibaresinin Maliye Bakanı olarak değiştirildiği ve ek ödemelere ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanınca tespit edileceğinin düzenlendiği, Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 4/c maddesinde olumsuz sicil ve disiplin cezası alanlara belirli sürelerle ek ücret ödenmemesi yolunda yapılan düzenlemelerin personelin daha etkin ve verimli çalışmasını sağlamak ve teşvik etmek amacıyla yapıldığı, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak, davacının yoksun kaldığı ek ödeme tutarına 15/11/2000 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Maliye Bakanlığı … olarak görev yapan davacının, 1999 yılı sicilinin olumsuz olduğundan bahisle 15/11/2000 tarihi itibariyle ek ücret ödenmemesi yolunda tesis edilen 27/07/2000 günlü işlemin ve bu işlemin dayanağı olan “Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar”ın olumsuz sicil ve disiplin cezası alanlara belli sürelerle ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin 4/c maddesi ile dayanağı 06/08/1988 günlü, 88/13207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 27/12/1986 günlü Maliye Bakanlığı Sicil Amirleri Yönetmeliği değişikliğinin iptali ve 2000 yılı Kasım ayına ait ek ücret tutarı olan 208,35-TL’nin ise temerrüt faizi ve yasal faiziyle, 1.000,00-TL manevi tazminatın ise 15/11/2000 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle istemiyle açılmıştır.
Danıştay Onbirinci ve Onikinci Daireleri Müşterek Kurulu’nun 26/05/2004 günlü, E:2001/59, K:2004/2443 sayılı kararıyla; davanın, Maliye Bakanlığı Sicil Amirliği Yönetmeliğinin iptali istemiyle açılan kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 06/08/1988 günlü, 88/13207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının iptali isteminin ise incelenmeksizin reddine, Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esasların 4/c maddesinin iptaline ilişkin kısmı ile Kasım ayı için ek ücret tahakkuk ettirilmemesi ve ödenmemesine ve manevi tazminata ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bu kararın, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 10/12/2009 günlü, E:2008/2517, K:2009/2834 sayılı kararıyla; Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esasların 4/c maddesinin disiplin cezası alanlara ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin kısmı ile bu düzenlemeye dayalı olarak ödeme yapılmamasına ilişkin bireysel işleme ilişkin kısmı dışında hukuka ve usule aykırılık bulunmadığı; dava konusu Esasların 4. maddesinin (c) fıkrası yönünden ise, herhangi bir disiplin cezası alanlara ayrıca bir de aylıktan kesme cezası niteliğini taşıyacak şekilde belli bir süre ek ödemeden yararlandırmama yoluna gidilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı; zira, disiplin cezasına konu eylemler için uygulanacak yaptırımın mevzuatta belirlendiği, idari düzenlemeyle disiplin cezasının yanında aynı eylemden dolayı bir de gelir mahrumiyetine yol açacak biçimde düzenleme getirilmesine olanak tanıyan bir yetkinin davalı idarelere tanınmadığı; bu durumda, dava konusu işlem ile dayanağı düzenlemede hukuka uygunluk bulunmadığından, davanın reddine ilişkin temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, kararın Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesinin (c) fıkrasında yer alan disiplin cezası alanlara ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin kısmı ile buna dayalı ödememe işlemine ilişkin kısmının bozulmasına, diğer kısımlarının ise onanmasına karar verilmiştir.
Danıştay Onbirinci Dairesi’nin 09/12/2015 günlü, E:2015/4713, K:2015/6104 sayılı kararıyla; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 10/12/2009 günlü, E:2008/2517, K:2009/2834 sayılı bozma kararına uyularak, Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesinin (c) fıkrasında yer alan disiplin cezası alanlara ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin düzenleyici işlem ile buna dayalı olarak davacıya 15/11/2000 tarihi itibarıyla ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin 27/07/2000 tarihli bireysel işlemin işlemin iptaline, 2000 yılı Kasım ayı itibarıyla mahrum kalınan 208,35 TL ek ödeme tutarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Dairenin söz konusu kararının, davalı idarece esası yönünden, davacı tarafından ise manevi tazminata hükmedilmemesi ve yasal faizin başlangıç tarihi yönünden temyiz edilerek bozulmasının istenilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 24/12/2018 günlü, E:2016/4831, K:2018/5770 sayılı kararıyla; idari işlem veya eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak idareye başvuru tarihinin, başvurunun bulunmaması durumunda dava tarihinin esas alınmasının Danıştay içtihatlarında genel kabul gördüğü ve istikrar kazandığı, her ne kadar, davacının, tazminat ödenmesi istemiyle idareye başvurduğu tarih esas alınarak faize hükmedilmesi gerekmekte ise de, davacının istemiyle bağlı kalınarak, 15/11/2000 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığı, bu durumda, Daire kararında, mahrum kalınan ek ödeme tutarının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesi yönünde hüküm kurulmasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, kararının yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının bozulmasına, davacının manevi tazminata ilişkin temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile anılan kararın iptale ve kabule ilişkin kısmının onanmasına karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49/6 maddesi uyarınca Danıştay’ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesi neticesinde Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarınca verilen kararlara karşı Danıştay Dava Dairelerine ısrar olanağı tanınmamıştır.
Bu itibarla Danıştay Onikinci Diresince bozma kararına uyulması zorunlu olduğundan, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 24/12/2018 günlü, E:2016/4831, K:2018/5770 sayılı bozma kararına uyularak, anılan kararda belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 2000 yılı Kasım ayı itibarıyla mahrum kalınan 208,35-TL ek ödeme tutarının 15/11/2000 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/12/2018 ve E:2016/4831, K:2018/5770 sayılı kararıyla, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen 09/12/2015 tarih ve E:2015/4713, K:2015/6104 sayılı kararın iptal-kabule ilişkin kısmının onanması, davacının manevi tazminata ilişkin temyiz isteminin incelenmeksizin reddi, işletilecek yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının ise bozulmasına karar verilmesi ve Danıştay Başkanlık Kurulunun 13/09/2018 tarih ve 2018/31 sayılı kararıyla Danıştay Onbirinci Dairesinin kapatılması, aynı tarih ve 2018/32 sayılı Başkanlık Kurulu kararıyla yeniden belirlenen iş bölümü kararıyla da işbu dava dosyasının Dairemize devredilmesi üzerine incelenen dosyada; davacı …’ın 17/04/2019 tarihinde vefat ettiği, davacının mirasçıları tarafından davayı takip ettiklerine ilişkin dilekçe verildiği görülmekle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 26. maddesi uyarınca davacının mirasçıları hasım konumuna alınmak suretiyle, bozulan kısma yönelik olarak Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY ve HUKUKİ SÜREÇ :
Davalı idarelerden Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından, gelirler başkontrolörü olarak görev yapan davacıların murisi hakkında, 1999 yılı sicilinin olumsuz olması nedeniyle Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 4/c maddesi uyarınca 15/11/2000 tarihi itibarıyla ek ücret ödenmemesine yönelik … tarih ve … sayılı işlem tesis edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığında … olarak görev yapan davacıların murisi tarafından ek ücret ödenmesi talebiyle 15/05/2000, 29/05/2000 ve 05/06/2000 tarihlerinde başvuruda bulunulmuş; anılan Bakanlığın … tarih ve … sayılı işlemiyle de, 1999 yılına ilişkin olumsuz sicilin kesinleşmesi nedeniyle ek ücret ödenmesine imkân bulunmadığından bahisle, bu istem reddedilmiştir.
Bunun üzerine, davacı tarafından yukarıda belirtilen işlem ve bu işlemin dayanağı olan Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 4/c maddesi ile bu düzenlemenin dayanağı olan 06/08/1988 tarih ve 88/13207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve Maliye Bakanlığı Sicil Amirleri Yönetmeliği değişikliğinin iptaline, 2000 yılı Kasım ayına ait ek ücret tutarı olan 208,35-TL’nin 15/11/2000 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ve yasal faiziyle birlikte, 1.000,00-TL manevi tazminatın ise dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle 02/01/2001 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
Danıştay Onbirinci ve Onikinci Daireleri Müşterek Kurulunun 26/05/2004 tarih ve E:2001/59, K:2004/2443 sayılı kararıyla; davanın, Maliye Bakanlığı Sicil Amirliği Yönetmeliği’nin iptali istemiyle açılan kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 06/08/1988 tarih ve 88/13207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın iptali isteminin incelenmeksizin reddine, Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 4/c maddesinin iptali istemine ilişkin kısmı ile Kasım ayı için ek ücret ödenmemesi ve manevi tazminat istemine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 10/12/2009 tarih ve E:2008/2517, K:2009/2834 sayılı kararıyla; söz konusu kararın Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 4/c maddesinin disiplin cezası alanlara ek ücret ödenmemesine ilişkin kısmı ile bu düzenlemeye dayalı olarak ödeme yapılmamasına ilişkin bireysel işleme ilişkin kısmı yönünden bozulmasına, diğer kısımlar yönünden onanmasına karar verilmiştir.
Danıştay Onbirinci Dairesinin 09/12/2015 tarih ve E:2015/4713, K:2015/6104 sayılı kararıyla; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak, Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 4/c maddesinde yer alan disiplin cezası alanlara ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin düzenleyici işlem ile buna dayalı olarak davacıya 15/11/2000 tarihi itibarıyla ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin 27/07/2000 tarihli bireysel işlemin iptaline, 2000 yılı Kasım ayı itibarıyla mahrum kalınan 208,35 TL ek ödeme tutarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bu kararın, davalı idarelerden Hazine ve Maliye Bakanlığınca esas yönünden, davacı tarafından ise manevi tazminata hükmedilmemesi ve yasal faizin başlangıç tarihi yönünden temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/12/2018 tarih ve E:2016/4831, K:2018/5770 sayılı kararıyla; davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile anılan kararın iptal-kabule ilişkin kısmının onanmasına; davacının manevi tazminata ilişkin temyiz isteminin incelenmeksizin reddine; kararın yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının ise bozulmasına karar verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dilekçesinde, davacı tarafından; 2000 yılı Kasım ayı itibarıyla yoksun kalınan ek ödemelerin aylık ödeme tarihi olan 15/11/2000 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminde bulunulmuştur.
İdari işlem veya eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak idareye başvuru tarihinin, başvurunun bulunmaması durumunda dava tarihinin esas alınması Danıştay içtihatlarında genel kabul görmüş ve istikrar kazanmıştır.
Bu durumda; davacının tazminat ödenmesi talebiyle idareye başvurduğu tarih esas alınarak faize hükmedilmesi gerekmekte ise de, davacının istemiyle bağlı kalınarak, Danıştay Onbirinci Dairesinin 09/12/2015 tarih ve E:2015/4713, K:2015/6104 sayılı kararıyla davacıya ödenmesine karar verilen 2000 yılı Kasım ayı itibarıyla yoksun kalınan 208,35-TL ek ödeme tutarına, 15/11/2000 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Danıştay Onbirinci Dairesinin 09/12/2015 tarih ve E:2015/4713, K:2015/6104 sayılı kararıyla davacıya ödenmesine karar verilen …-TL ek ödeme tutarına 15/11/2000 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2. Dava kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen incelenmeksizin ret, kısmen ret, kısmen de iptal-kabul kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacılar tarafından yapılan toplam …-TL yargılama giderinin haklılık oranı (1/2) gözetilerek …-TL’lik kısmının davacılar üzerinde bırakılmasına, kalan …-TL’lik kısmının ise davalı idarelerden Hazine ve Maliye Bakanlığından alınarak (Bakanlıkça tesis edilen düzenleyici işlemin bir kısmı ile bireysel işlem yönünden iptal-kabule hükmedilmesi nedeniyle) davacılara verilmesine; davalı idareler tarafından yapılan temyiz ve karar düzeltme başvuruları reddedildiğinden, davalı Cumhurbaşkanlığınca yapılan …-TL ile Hazine ve Maliye Bakanlığınca yapılan …-TL yargılama giderlerinin anılan idareler üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …-TL vekâlet ücretinin davalı Hazine ve Maliye Bakanlığından alınarak (Bakanlıkça tesis edilen düzenleyici işlemin bir kısmı ile bireysel işlem yönünden iptal-kabule hükmedilmesi nedeniyle) davacılara verilmesine; davanın reddine ilişkin kısımları daha önce kesinleştiğinden, davalı idareler lehine vekâlet ücretine yönelik hüküm kurulmasına yer olmadığına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra istemleri halinde taraflara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 28/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.