Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2017/3245 E. , 2022/3437 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2017/3245
Karar No : 2022/3437
DAVACI : … Birliği
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından; 03/08/2017 tarih ve 30143 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilirkişilik Yönetmeliği’nin 15. ve 33. maddelerinde Birliklerine yer verilmediğinden bahisle bu eksikliklerin giderilmesi için Yönetmelikte değişiklik yapılması talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile anılan Yönetmeliğin 15. maddesi, 2. fıkrasının ve 33. maddesi, 1. fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, Bilirkişilik Danışma Kurulu’nun oluşumunda Türk Veteriner Hekimleri Birliği hariç Türkiye’de faaliyet gösteren teknik tüm meslek gruplarının, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının temsil edilmesine özen gösterilerek kurula üye vermelerinin temin edildiği, ancak 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun uyarınca kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan ve veteriner hekimlerin meslek örgütü olan Birliklerinden üye alınmadığı, veteriner hekimlik mesleğinin de danışma kurulunda temsiline yönelik Birliklerinden bir üye alınmasının önemli ve gerekli olduğu; öte yandan bilirkişilik temel eğitimi verecek kuruluşlar arasında Birliklerine yer verilmemesinin de önemli bir eksiklik olduğu, belirtilen sebeplerle söz konusu düzenlemelerde hukuka uygunluk bulunmadığı; ayrıca anılan hususlara ilişkin olarak dava konusu Yönetmelikte gerekli değişikliklerin yapılması istemli başvurularının cevap verilmeyerek reddedilmesine yönelik işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek bireysel işlem ve düzenleyici işlemlerin iptalleri gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun 4. maddesinde danışma kurulunun kimlerden oluşacağının düzenlendği, Yönetmelikteki düzenlemenin de aynı olduğu, ayrıca Yönetmeliğin 33. maddesindeki temel eğitim verecek kuruluşların da anılan Kanun’un 4. maddesinde düzenlenen Bilirkişilik Danışma Kurulunda temsil edilen kurumlardan olduğu, dolayısıyla davacı Birliğin Danışma Kurulu ve eğitim verebilecek kurumlar arasında sayılmamasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ….
DÜŞÜNCESİ : Yönetmeliğin dava konusu 15. maddesi, 2. fıkrasıyla, davacının başvurusunun zımmen reddine ilişkin işlemin anılan maddeye yönelik kısmının iptali istemi yönünden davanın reddine; Yönetmeliğin dava konusu 33. maddesi, 1. fıkrasının iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına; davacının başvurusunun zımmen reddine ilişkin işlemin 33. madde, 1. fıkrasına yönelik kısmın iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; 03/08/2017 tarih ve 30143 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilirkişilik Yönetmeliği’nde değişiklik yapılması talebinin zımnen reddine ilişkin işlem ile Yönetmeliğin “Danışma Kurulunun oluşumu ve üyelerin nitelikleri” başlıklı 15. maddesinin 2. fıkrası ve “Eğitim kurumlarına izin verilmesi” başlıklı 33. maddesinin 1. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
Bilirkişilerin nitelikleri, eğitimi, seçimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile bilirkişilik için etkin ve verimli bir kurumsal yapı oluşturulması amacıyla ve adli ve idari yargı alanında yürütülen her türlü bilirkişilik faaliyetini kapsamak üzere hazırlanan 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, temel eğitimin, Kanunlarda yer alan esaslar ve Bakanlık tarafından belirlenen ilkeler kapsamında bilirkişilik faaliyeti öncesinde verilen zorunlu eğitimi ifade ettiğine işaret edilmiş, ”Bilirkişilik Danışma Kurulu” başlıklı 4. maddesinde; ”(1) Bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere Bilirkişilik Danışma Kurulu kurulmuştur.
(2) Danışma Kurulu aşağıdaki üyelerden oluşur:
a) Adalet Bakanlığı Müsteşarı
b) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Sekreteri
c) Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürü
ç) Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürü
d) Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu tarafından Yargıtay ceza ve hukuk dairelerinden seçilen birer üye olmak üzere toplam iki kişi
e) Danıştay Başkanlık Kurulu tarafından Danıştay idari dava daireleri ve vergi dava dairelerinden seçilen birer üye olmak üzere toplam iki kişi
f) Yükseköğretim Kurulu tarafından üniversitelerin öğretim üyeleri arasından seçilen toplam üç kişi
g) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi tarafından, istekleri bulunan, bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinde görev yapan birer hâkim olmak üzere seçilen toplam iki kişi
ğ) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi tarafından, istekleri bulunan ve birinci sınıf olan; adli yargı ilk derece hukuk ve ceza mahkemelerinde görev yapan birer hâkim, bir Cumhuriyet savcısı ve idari yargı ilk derece idare ve vergi mahkemelerinde görev yapan birer hâkim olmak üzere seçilen toplam beş kişi
h) Adalet Bakanlığı tarafından Adlî Tıp Kurumunda görev yapanlar arasından seçilen bir kişi
ı) Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunda görev yapanlar arasından seçilen bir kişi
i) İçişleri Bakanlığı tarafından Jandarma Genel Komutanlığı Jandarma Kriminal Daire Başkanlığında ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Daire Başkanlığında görev yapanlar arasından birer olmak üzere seçilen toplam iki kişi
j) Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu tarafından avukatlar arasından seçilen bir kişi
k) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yönetim Kurulu tarafından mühendis veya mimarlar arasından seçilen bir kişi
l) Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulu tarafından serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler arasından seçilen bir kişi
m) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulu tarafından seçilen bir kişi
n) Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu Yönetim Kurulu tarafından seçilen bir kişi
o) Türk Tabipleri Birliği Yönetim Kurulu tarafından seçilen bir kişi
(3) Danışma Kurulunun Başkanı Adalet Bakanlığı Müsteşarıdır. Müsteşar gerekli gördüğünde yardımcılarından birini Kurula başkanlık etmek üzere görevlendirebilir. Başkan, Danışma Kurulunu temsil eder ve Kurul toplantılarının gündemini belirler.
(4) İkinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde yer alan üyeler dışındaki üyelerin görev süresi üç yıldır. Görev süresi dolan üyeler yeniden seçilebilir.
(5) Danışma Kurulu üyeliğinin ölüm, emeklilik, istifa, atama ve benzeri nedenlerle boşalması hâlinde, boşalmayı takip eden on beş gün içinde yeni üyenin seçimi yapılır.
(6) Danışma Kurulu toplantılarına, uzman kişiler ile kamu ya da özel kurum veya kuruluşların temsilcileri davet edilerek görüşleri alınabilir.
(7) Danışma Kurulu, her takvim yılında iki defa toplanır. Başkan gerekli gördüğü hâllerde Danışma Kurulunu her zaman toplantıya çağırabilir.
(8) Danışma Kurulunun sekretarya hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından yerine getirilir.” hükmü yer almıştır.
Aynı Yasa’nın 6.maddesinin 2. fıkrasının (d) bendinde, ”Bilirkişilik temel eğitimine ilişkin usul ve esasları belirlemek, eğitim verecek eğitim ve öğretim kurumları ile diğer kurumların niteliklerini belirlemek ve bunlara izin vermek, bu kurum ve kuruluşları listelemek ve elektronik ortamda yayımlamak.” Bilirkişilik Daire Başkanlığının görevleri arasında sayılmıştır.
6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun 18 inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 03/08/2017 tarih ve 30143 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulan Bilirkişilik Yönetmeliğinin “Danışma Kurulunun oluşumu ve üyelerin nitelikleri” başlıklı 15. maddesinin 2. fıkrası ile “Eğitim kurumlarına izin verilmesi” başlıklı 33. maddesinin 1. fıkrasının; Danışma Kurulunun oluşumunda ve eğitim verecek kuruluşlar arasında Türk Veteriner Hekimleri Birliğine yer verilmemesi nedeniyle eksik düzenlendiği ileri sürülerek bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişilik Yönetmeliğinin dava konusu 15. maddesinin 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun anılan 4. maddesi ile aynı yönde düzenleme içerdiği, Yönetmeliğin 33. maddesinde temel eğitim verebilecek kurumlar sayılırken 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun 4. maddesinde sayılan Danışma Kurulu üyesi kurumların esas alındığı anlaşıldığından söz konusu düzenlemelerde üst normlara ve hukuka aykırlılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
03/11/2016 tarihli ve 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun 18. maddesine dayanılarak hazırlanan davaya konu Yönetmelik 03/08/2017 tarih ve 30143 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bunun ardından, davacı Türk Veteriner Hekimleri Birliği tarafından 08/08/2017 tarihinde, Yönetmeliğin 15. ve 33. maddelerinde Birliklerine yer verilmemesi sebebiyle eksik düzenleme olduğu, bu eksikliklerin giderilmesi için anılan Yönetmelikte değişiklik yapılması istemiyle Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’ne başvuruda bulunulmuştur.
Bu başvurunun davalı idarece cevap verilmemek suretiyle reddedilmesi üzerine, başvurunun reddine ilişkin bireysel işlem ile Bilirkişilik Yönetmeliği’nin 15. maddesi, 2. fıkrası ve 33. maddesi, 1. fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Yönetmeliğin 15. maddesi, 2. fıkrasında Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere oluşturulacak Bilirkişilik Danışma Kurulunun üyelerinin kimlerden oluşacağına; 33. maddesinde de, bilirkişilik temel eğitimi verebilecek kurumlara yer verilmiş olup, her iki madde içeriğinde de davacı Birlik ve bağlı odalar yönünden düzenleme yer almamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
24/11/2016 tarihli ve 29898 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilirkişilik Kanunu’nun dava konusu düzenlemenin yayımlandığı tarihte yürürlükte olan haliyle “Amaç ve kapsam” başlıklı 1. maddesinde, “Bu Kanunun amacı; bilirkişilerin nitelikleri, eğitimi, seçimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile bilirkişilik için etkin ve verimli bir kurumsal yapı oluşturulmasıdır.
(2) Bu Kanun adli, idari ve askerî yargı alanında yürütülen her türlü bilirkişilik faaliyetini kapsar.
(3) Kanunlarda bilirkişilik hizmeti verebileceği öngörülen kurumlar ile yargı mercilerinin talebi üzerine bilimsel ve teknik görüş bildiren kamu kurum ve kuruluşları bu Kanunun kapsamı dışındadır.” hükmü;
“Tanımlar” başlıklı 2. maddesinde, “…d) Danışma Kurulu: Bilirkişilik Danışma Kurulunu,
e) Temel eğitim: Kanunlarda yer alan esaslar ve Bakanlık tarafından belirlenen ilkeler kapsamında bilirkişilik faaliyeti öncesinde verilen zorunlu eğitimi, ifade eder.” hükmü;
“Bilirkişilik Danışma Kurulu” başlıklı 4. maddesinde, “(1) Bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere Bilirkişilik Danışma Kurulu kurulmuştur.
(2) Danışma Kurulu aşağıdaki üyelerden oluşur:
a) Adalet Bakanlığı Müsteşarı
b) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Sekreteri
c) Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürü
ç) Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürü
d) Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu tarafından Yargıtay ceza ve hukuk dairelerinden seçilen birer üye olmak üzere toplam iki kişi
e) Danıştay Başkanlık Kurulu tarafından Danıştay idari dava daireleri ve vergi dava dairelerinden seçilen birer üye olmak üzere toplam iki kişi
f) Yükseköğretim Kurulu tarafından üniversitelerin öğretim üyeleri arasından seçilen toplam üç kişi
g) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi tarafından, istekleri bulunan, bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinde görev yapan birer hâkim olmak üzere seçilen toplam iki kişi
ğ) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi tarafından, istekleri bulunan ve birinci sınıf olan; adli yargı ilk derece hukuk ve ceza mahkemelerinde görev yapan birer hâkim, bir Cumhuriyet savcısı ve idari yargı ilk derece idare ve vergi mahkemelerinde görev yapan birer hâkim olmak üzere seçilen toplam beş kişi
h) Adalet Bakanlığı tarafından Adlî Tıp Kurumunda görev yapanlar arasından seçilen bir kişi
ı) Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunda görev yapanlar arasından seçilen bir kişi
i) İçişleri Bakanlığı tarafından Jandarma Genel Komutanlığı Jandarma Kriminal Daire Başkanlığında ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Daire Başkanlığında görev yapanlar arasından birer olmak üzere seçilen toplam iki kişi
j) Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu tarafından avukatlar arasından seçilen bir kişi
k) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yönetim Kurulu tarafından mühendis veya mimarlar arasından seçilen bir kişi
l) Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulu tarafından serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler arasından seçilen bir kişi
m) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulu tarafından seçilen bir kişi
n) Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu Yönetim Kurulu tarafından seçilen bir kişi
o) Türk Tabipleri Birliği Yönetim Kurulu tarafından seçilen bir kişi
(3) Danışma Kurulunun Başkanı Adalet Bakanlığı Müsteşarıdır. Müsteşar gerekli gördüğünde yardımcılarından birini Kurula başkanlık etmek üzere görevlendirebilir. Başkan, Danışma Kurulunu temsil eder ve Kurul toplantılarının gündemini belirler.
(4) İkinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde yer alan üyeler dışındaki üyelerin görev süresi üç yıldır. Görev süresi dolan üyeler yeniden seçilebilir.
(5) Danışma Kurulu üyeliğinin ölüm, emeklilik, istifa, atama ve benzeri nedenlerle boşalması hâlinde, boşalmayı takip eden on beş gün içinde yeni üyenin seçimi yapılır.
(6) Danışma Kurulu toplantılarına, uzman kişiler ile kamu ya da özel kurum veya kuruluşların temsilcileri davet edilerek görüşleri alınabilir.
(7) Danışma Kurulu, her takvim yılında iki defa toplanır. Başkan gerekli gördüğü hâllerde Danışma Kurulunu her zaman toplantıya çağırabilir.
(8) Danışma Kurulunun sekretarya hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından yerine getirilir.” hükümleri;
“Bilirkişilik Daire Başkanlığı ve görevleri” başlıklı 6. maddesinde, “(1) Bilirkişilik hizmetlerinin etkin, düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Bilirkişilik Daire Başkanlığı kurulur. Daire Başkanlığı, bir daire başkanı ile yeteri kadar tetkik hâkimi ve diğer personelden oluşur.
(2) Daire Başkanlığının görevleri şunlardır: …
d) Bilirkişilik temel eğitimine ilişkin usul ve esasları belirlemek, eğitim verecek eğitim ve öğretim kurumları ile diğer kurumların niteliklerini belirlemek ve bunlara izin vermek, bu kurum ve kuruluşları listelemek ve elektronik ortamda yayımlamak…” hükmü;
“Yönetmelik” başlıklı 18. maddesinde, “Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikler Bakanlık tarafından yürürlüğe konulur.” hükmü yer almaktadır.
Bilirkişilik Kanunu’nun 18. maddesine dayanılarak hazırlanan 03/08/2017 tarih ve 30143 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bilirkişilik Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4. maddesi, 1. fıkrası, (g) bendinde, “Danışma Kurulu: Bilirkişilik Danışma Kurulu,” şeklinde tanımlanmış;
“Danışma Kurulunun oluşumu ve üyelerin nitelikleri” başlıklı 15. maddesinde,
“(1) Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere Bilirkişilik Danışma Kurulu oluşturulur.
(2) Danışma Kurulu aşağıdaki üyelerden oluşur:
a) Adalet Bakanlığı Müsteşarı.
b) Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreteri.
c) Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürü.
ç) Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürü.
d) Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu tarafından Yargıtay ceza ve hukuk dairelerinden seçilen birer üye olmak üzere toplam iki kişi.
e) Danıştay Başkanlık Kurulu tarafından Danıştay idari dava daireleri ve vergi dava dairelerinden seçilen birer üye olmak üzere toplam iki kişi.
f) Yükseköğretim Kurulu tarafından üniversitelerin öğretim üyeleri arasından seçilen toplam üç kişi.
g) Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi tarafından, istekleri bulunan, bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinde görev yapan birer hâkim olmak üzere seçilen toplam iki kişi.
ğ) Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi tarafından, istekleri bulunan ve birinci sınıf olan; adli yargı ilk derece hukuk ve ceza mahkemelerinde görev yapan birer hâkim, bir Cumhuriyet savcısı ve idari yargı ilk derece idare ve vergi mahkemelerinde görev yapan birer hâkim olmak üzere seçilen toplam beş kişi.
h) Adalet Bakanlığı tarafından Adlî Tıp Kurumunda görev yapanlar arasından seçilen bir kişi.
ı) Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunda görev yapanlar arasından seçilen bir kişi.
i) İçişleri Bakanlığı tarafından Jandarma Genel Komutanlığı Jandarma Kriminal Daire Başkanlığında ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Daire Başkanlığında görev yapanlar arasından birer olmak üzere seçilen toplam iki kişi.
j) Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu tarafından avukatlar arasından seçilen bir kişi.
k) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yönetim Kurulu tarafından mühendis veya mimarlar arasından seçilen bir kişi.
l) Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulu tarafından serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler arasından seçilen bir kişi.
m) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulu tarafından seçilen bir kişi.
n) Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu Yönetim Kurulu tarafından seçilen bir kişi.
o) Türk Tabipleri Birliği Yönetim Kurulu tarafından seçilen bir kişi.” hükmü;
“Daire Başkanlığının görevleri” başlıklı 19. maddesinde, “(1) Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
ç) Bilirkişilik temel eğitimine ilişkin usul ve esaslar ile eğitim verecek eğitim ve öğretim kurumları ve diğer kurumların niteliklerini belirlemek, gerektiğinde güncellemek, bunlara izin vermek, bu kurum ve kuruluşları listelemek ve elektronik ortamda yayımlamak…” hükmü;
“Eğitim kuruluşlarına izin verilmesi” başlıklı 33. maddesi, 1. fıkrasında, “Bilirkişilik temel eğitimi Daire Başkanlığınca izin verilmek kaydıyla; üniversiteler, Türkiye Adalet Akademisi, Adli Tıp Kurumu, Türkiye Barolar Birliği ve barolar, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ve bağlı odalar, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği ve bağlı odalar, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu ve esnaf ve sanatkârlar odaları birlikleri ile Türk Tabipleri Birliği ve bağlı odalar tarafından verilebilir. İzin verilen eğitim kuruluşlarının listesi Daire Başkanlığınca elektronik ortamda yayımlanır.” hükmü yer almaktadır.
Dava Konusu Yönetmeliğin Yetki Yönünden İncelenmesi:
Anayasa’nın 124. maddesinin, dava tarihinde yürürlükte olan halinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak ve yönetmelik, yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapabilmektedirler.
Bu düzenlemeler arasında uyulması gereken “normlar hiyerarşisi” kuramına göre, hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir.
Yukarıda yer verilen 6754 sayılı Kanun’un 6. maddesi uyarınca bilirkişilik temel eğitimine ilişkin usul ve esasları belirlemek, eğitim verecek eğitim ve öğretim kurumları ile diğer kurumların niteliklerini belirlemek ve bunlara izin vermek, bu kurum ve kuruluşları listelemek ve elektronik ortamda yayımlamak görevi bulunan Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın bu görev alanı da dahil olmak üzere anılan Kanun’un uygulanmasını sağlamak konusunda Kanun’un 18. maddesi uyarınca düzenleme yapma yetkisi bulunduğu anlaşılmaktadır.
Yönetmeliğin Dava Konusu 15. Maddesi, 2. Fıkrası ile Davacının Başvurusunun Zımnen Reddine İlişkin İşlemin Anılan Maddeye Yönelik Kısmının İncelenmesi:
Yönetmeliğin 15. maddesi, 2. fıkrasında, Bilirkişilik Danışma Kurulunun üyelerinin kimlerden oluşacağına yönelik düzenlemeye yer verilmiştir. Anılan madde incelendiğinde, Bilirkişilik Danışma Kurulu içerisinde davacı Birlik yönünden herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca davacı Birlik tarafından bu kısım yönünden eksik düzenleme olduğu ileri sürülerek yapılan başvurunun davalı idarece cevap verilmemek suretiyle reddedildiği de anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen 6754 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, Bilirkişilik Danışma Kurulu’nun kimlerden oluşacağının düzenlendiği, davalı idare tarafından da anılan Kanun hükmünün tekrarı niteliğinde davaya konu Yönetmelik düzenlemesine yer verildiği, bu haliyle anılan düzenlemede üst hukuk normuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Yönetmeliğin davaya konu 15. maddesi, 2. fıkrasının hukuka uygun düzenleme ihtiva ettiği sonucuna varıldığından, Yönetmeliğin bu kısmı yönünden eksik düzenleme olduğu iddiasıyla yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddedilmesine yönelik işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Yönetmeliğin Dava Konusu 33. Maddesi, 1. Fıkrası ile Davacının Başvurusunun Zımnen Reddine İlişkin İşlemin Anılan Maddeye Yönelik Kısmının İncelenmesi:
Davaya konu düzenlemede bilirkişilik temel eğitimi verebilecek kurumlara yer verilmiş olup söz konusu maddede eğitim verecek kurumlar içerisinde davacı Birliğe yer verilmemesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Bilirkişilik Yönetmeliği’nin davaya konu “Eğitim kuruluşlarına izin verilmesi” başlıklı 33. maddesinin tamamının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 26/11/2020 tarih ve E:2017/2621, K:2020/5474 sayılı kararıyla “davaya konu Yönetmeliğin dayanağı olan 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu ile davalı Bakanlık bünyesinde kurulan Bilirkişilik Daire Başkanlığı’na, Kanun’un 6. maddesi, 2. fıkrası, (d) bendi ile bilirkişilik eğitimi verecek kurumların niteliklerini belirleme, belirlenen niteliklere uygun olduğu saptanan kurumlara izin verme ve izin verilen bu kurumları listeleme ve elektronik ortamda yayımlama görev ve yetkisi verildiği, bu haliyle anılan Kanun’un 18. maddesine göre Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak yönetmeliğin de, kanunla kendisine verilen görev ve yetki ile sınırlı olmak üzere ve Kanun’un uygulanmasını göstermek için hazırlanması gerektiği, her ne kadar, dava konusu düzenlemeyle 6754 sayılı Kanun’un 4. maddesinde düzenlenen Bilirkişilik Danışma Kurulu’nda temsil edilen kurumlar esas alınmak suretiyle eğitim verecek kurumlar belirlenmiş ise de; anılan Kanun’da, doğrudan eğitim verecek kurumların değil, bu kurumların niteliklerinin belirlenmesi, belirlenecek niteliklere göre izin işlemlerinin gerçekleştirilerek listeleme yapılması ve elektronik ortamda yayımlanması noktasında Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın yetkili kılındığının anlaşıldığı, bu haliyle, davalı Bakanlığın sadece 6754 sayılı Kanun’da belirtilen hususlarla sınırlı olarak Yönetmelikle düzenleme yapılabileceği açık olup, bilirkişilik eğitimi verecek kurumların nitelikleri belirlenmeden eğitim verecek kurum ve kuruluşların doğrudan sayma yoluyla belirlenmesine yönelik davaya konu Yönetmelik maddesinde hukuka uygunluk bulunmadığı” gerekçesiyle anılan Yönetmelik maddesinin iptali yolunda verilen karara karşı davalı idarece yapılan temyiz başvurusu sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 14/02/2022 tarih ve E:2021/1632, K:2022/452 sayılı kararıyla temyiz isteminin reddiyle söz konusu Daire kararının onanmasına kesin olarak karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda Bilirkişilik Yönetmeliğinin dava konusu 33. maddesi, 1. fıkrasının iptali istemi yönünden davanın konusunun kalmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, Yönetmeliğin davaya konu 33. maddesi, 1. fıkrası hukuka aykırı bulunarak iptal edildiğinden, Yönetmeliğin bu kısmı yönünden eksik düzenleme olduğu iddiasıyla yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddedilmesine yönelik işlemde de hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Yönetmeliğin dava konusu 15. maddesi, 2. fıkrasının ve davacının başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin anılan maddeye yönelik kısmının iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Yönetmeliğin dava konusu 33. maddesi, 1. fıkrasının iptali istemi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3. Davacının başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin 33. madde, 1. fıkrasına yönelik kısmının İPTALİNE,
4. Dava kısmen karar verilmesine yer olmadığı, kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin yarısı olan … TL’nin davacı üzerinde bırakılmasına ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin yarısı olan … TL’nin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
6. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/06/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.