Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2019/1454 E.  ,  2022/3677 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1454
Karar No : 2022/3677

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

DAVALI YANINDA MÜDAHİL : … Sendikası

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin
… tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, aleyhe olan kısımlaının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ile … Sendikası (…-SEN) arasında 13/01/2016 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin (A) bendinin (b) alt bendi, aynı maddenin (B) bendinin (a) ve (c) alt bentleri, 5. maddesinin (b) bendi ile 14. maddesinin iptal edilmesi için yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Sosyal Denge Sözleşmesinin, sözleşmeye taraf sendikaya üye olan çalışanları kapsadığı ve bu sözleşmeden söz konusu sendika üyelerinin faydalanabileceği, taraf sendikaya üye olmayanların sözleşmeden yararlanabilmelerinin dayanışma aidatı ödemeyi kabul etmelerine bağlı olduğu yönündeki düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, Sözleşmenin 4. maddesinin (A) bendinin (b) alt bendi ile aynı maddenin (B) bendinin (a) ve (c) alt bentlerinin iptali istemi yönünden davanın reddine; bununla birlikte, taraf sendikaya üye olmayanların sosyal denge tazminatından faydalanabilmesinin, mevzuatta öngörülmeyen bir biçimde, taraf sendikaya üye olan personelin ödediği üyelik ve sosyal denge sözleşme aidatları toplamının iki katı tutarında dayanışma aidatı ödenmesi koşuluna bağlanmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, Sözleşmenin 5. maddesinin (b) bendinin iptaline; Sözleşmenin 14. maddesinin (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerinde, yaptığı iş ve işlemler konusunda uyarılan veya disiplin cezasıyla tecziye edilen personelin sosyal denge tazminatından belirli oranlarda kesinti yapılmasının öngörüldüğü, mevzuatta belirlenen koşullar dışında, yeni kriterler belirlenmek suretiyle sosyal denge tazminatından kesinti yapılması hususunda idareye takdir yetkisi verilmediğinden, söz konusu düzenlemelerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, Sözleşmenin 14. maddesinin (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerinin iptaline; aylıksız izinli olan personelin, bu dönemde sosyal denge tazminatından yararlanmalarının mümkün bulunmadığı gerekçesiyle, Sözleşmenin 14. maddesinin (f) bendindeki “Memurlar sosyal denge sözleşmesindeki mali hükümlerden işyerinde fiilen çalıştığı sürece faydalanır (yıllık izin hariç). …ücretsiz izin alanlara, …çalıştığı gün kadar ödeme yapılır.” düzenlemesi yönünden davanın reddine; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 137 ilâ 145 maddelerinde öngörülen düzenlemeler gözetilmek suretiyle, görevden uzaklaştırılan personelin sosyal denge tazminatından yararlanma koşulları belirlenmesi gerekirken, görevden uzaklaştırılan personele, görevden uzak kaldığı süre boyunca ödeme yapılmamasını öngören düzenlemede hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, Sözleşmenin 14. maddesinin (f) bendindeki “(…) Geçici olarak görevden uzaklaştırılanlara (…) çalıştığı gün kadar ödeme yapılır.” ibaresinin iptaline; sağlık sorunu nedeniyle hastalık raporu alan personelin, sosyal denge tazminatının kesilmesine yönelik düzenlemenin ölçülülük ilkesine ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle, Sözleşmenin 14. maddesinin (f) bendindeki “(…)her türlü rapor alanlara (görevi başında iş kazası geçirdiği için rapor alanlar, doğum izni(anne ve baba dahil), ölüm izni ve kanser tedavisi (kemoterapi, radyoterapi, vs.) görmekte olan hastalar hariç) ve benzeri durumlarda olanlara (…) çalıştığı gün kadar ödeme yapılır.” ibaresinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısımları ile Sözleşmenin 14. maddesinin (f) bendindeki “Memurlar sosyal denge sözleşmesindeki mali hükümlerden işyerinde fiilen çalıştığı sürece faydalanır (yıllık izin hariç). …ücretsiz izin alanlara, …çalıştığı gün kadar ödeme yapılır.” düzenlemesi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle, bu kısımlar yönünden istinaf istemlerinin reddine; diğer taraftan, Sosyal Denge Sözleşmesinin uygulanması ve bu sözleşmeden yararlanılması bakımından, sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı; aksi halde, personelin dolaylı olarak sözleşme imzalama hakkına sahip en çok üyesi bulunan sendikaya üye olmaya zorlanması sonucunu doğuracağı; ayrıca, mevzuatta bu yönde bir düzenleme olmadığı halde, sözleşmenin imzalandığı tarihte sözleşmeye taraf sendikaya üye olmayan personelin sözleşmeden yararlanmasının, sözleşmeye taraf olan sendikaya dayanışma aidatı ödemeyi kabul etmeleri koşuluna bağlanmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf isteminin kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, Sözleşmenin 4. maddesinin (A) bendinin (b) alt bendi ile aynı maddenin (B) bendinin (a) ve (c) alt bentlerinin iptali istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısımlarının kaldırılmasına, Sözleşmenin 4. maddesinin (A) bendinin (b) alt bendi ile aynı maddenin (B) bendinin (a) ve (c) alt bentlerinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu Sözleşme hükümlerinin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, Sosyal Denge Sözleşmenin bazı maddelerinin iptaline, bazı maddeleri yönünden davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının kısmen reddi, kısmen kabulü yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyiz edilen (davalı idare aleyhine olan) kısımlarının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/06/2022 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.