Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/5148 E. , 2022/3139 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/5148
Karar No : 2022/3139
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Hastane İşletmeciliği A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
TEMYİZ EDEN MÜDAHİL
(DAVACI YANINDA) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLLERİ : …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davacı ve davacı yanında müdahil tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Özel … Hastanesi bünyesinde Dr. … öncülüğünde kurulması planlanan genetik hastalıklar tanı merkezi için yapılan başvurunun Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemine dayanılarak reddine ilişkin Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda, davacının faaliyet izin belgesinde genetik uzmanlık dalının kayıtlı olmadığına ilişkin taraflar arasında ihtilafın bulunmadığı, dava konusu talebinin özel bir hastane bünyesinde genetik tanı merkezi kurulması istemine ilişkin olduğu göz önüne alındığında Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliği ile Özel Hastaneler Yönetmeliğinin ilgili hükümlerinin dava konusu uyuşmazlığın esasının çözülmesinde uygulanması gerektiği, bu durumda Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 66. maddesinde özel hastanelerin faaliyet izin belgesinde bulunmayan uzmanlık dallarında hasta kabul ve tedavi edemeyeceği belirtildiğinden, davacının da faaliyet izin belgesinde genetik uzmanlık dalı bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının müdahile 04/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği, incelemeye konu istinaf başvurusunun ise 18/12/2020 tarihinde kayıtlara giren bir dilekçe ile yapıldığı, otuz günlük yasal süre geçirilerek yapıldığı anlaşılan müdahilin istinaf başvurusunun ise süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, 10/06/1998 tarihli ve 23368 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliği çerçevesinde genetik tanı merkezi açılmasına izin verilmesinin istendiği, izin başvurusu yapılan genetik tanı merkezinin Özel Hastaneler Yönetmeliğinde belirtildiği şekilde hasta kabul ve tedavi faaliyetinde bulunmasının mümkün olmadığı, bu anlamda hastane mesul müdürlüğünden ve müdahil …’den “Hastanenin genetik tanı merkezi bünyesinde mesul müdür ve sorumlu olarak görev alacak pratisyen hekim … tarafından poliklinik ve tedavi hizmeti verilmeyeceğine, ilgili Yönetmelik gereği tanı işlemlerinin yapılacağına” dair taahhüdünü içeren bir yazının alındığı, başvurusunun Özel Hastaneler Yönetmeliği kapsamında değil, başvuru tarihinde yürürlükte olan Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliğine göre değerlendirilmesi gerektiği, bu Yönetmelikte tıbbi genetik kadrosu bulundurma zorunluluğuna ilişkin bir hükmün yer almadığı, bu zorunluluğun 10/01/2020 tarih ve 31004 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliği ile getirildiği, davacı ile aynı durumda olan başka hastaneler için tıbbi genetik kadrosu zorunluluğu aranmadan izin verildiği, eşitlik ilkesine aykırı şekilde işlem tesis edildiği ileri sürülmektedir.
Davacı yanında müdahil tarafından, İdare Mahkemesi kararına karşı süresinde istinaf başvurusunda bulunduğu, herhangi bir hasta kabul ve tedavi amacı güdülmeden genetik tanı merkezi kurulması yönünde yapılan başvurunun Özel Hastaneler Yönetmeliğinin ilgili hükmünün kapsamı dışında kaldığı, bu yönde taahhüt de alındığı, 10/06/1998 tarihli ve 23368 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan (mülga) Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliğine uygun şekilde ruhsat başvurusunda bulunulduğu, bir çok hastanenin bu Yönetmeliğe göre yaptığı başvuruların olumlu neticelendirildiği, davalı idarece eşitlik ilkesine aykırı işlem tesis edilmesi sebebiyle uzun süre çalışamadığı, 10/01/2020 tarih ve 31004 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yeni Yönetmeliğin geriye yürümesinin ve yürürlüğe girmeden önceki başvuruya uygulanmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, söz konusu genetik tanı merkezinin özel hastane bünyesinde açılacağı, bu hastanede tıbbi genetik kadrosunun bulunmadığı, dolayısıyla anılan özel hastanede faaliyet izin belgesinde bulunmayan uzmanlık dalında sağlık hizmeti verilemeyeceği, dava konusu işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, tıbbi genetik alanında doktorası bulunan müdahil …’ün yürürlükteki mevzuat kapsamında merkez sorumlusu olma hakkına halel getirilmediği, anılan özel hastane bünyesinde, tıbbi genetik kadrosu tahsis edilmesinden sonra yapılacak ruhsat başvurusunun değerlendirilebileceği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacı yanında müdahil tarafından yapılan istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmının onanması, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı şirket tarafından, Özel … Hastanesi bünyesinde genetik tanı merkezi kurulmasının planlandığı, bu amaçla Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar doğrultusunda Hastanenin fiziki şartlarında bazı değişikliklerin yapıldığı, anılan Hastanenin Mesul Müdürlüğünce 11/07/2019 tarihli dilekçeyle, Hastane bünyesinde pratisyen hekim olarak çalışan …’ün genetik tanı merkezinde mesul müdür ve sorumlu olarak görevlendirilmek istendiği belirtilerek, genetik tanı merkezi kurulmasına izin verilmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, 25/07/2019 tarihinde teknik komisyon tarafından yerinde yapılan denetim neticesinde düzenlenen, 06/09/2019 tarihli kısmi müşterek teknik komisyon raporunda, genetik tanı laboratuvarının tefriş ve tıbbi donanımının, Özel Hastaneler Yönetmeliği ve ilgili Yönetmeliklere uygun olduğunun belirtildiği, başvuru dosyasının İl Sağlık Müdürlüğü tarafından davalı Bakanlığa iletildiği, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısıyla, bahse konu Hastane bünyesinde pratisyen hekim kadrosunda başlatılan … ‘ün, ancak acilde nöbet tutabileceği, hastane bünyesinde açılması planlanan genetik hastalıklar tanı merkezinde merkez sorumlusu olarak görevlendirilemeyeceği belirtilerek ruhsat dosyasının iade edildiği, bu yazının Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısıyla Hastanenin Mesul Müdürlüğüne bildirildiği, bu kez anılan Hastane Mesul Müdürlüğünün verdiği 14/11/2019 tarihli dilekçeyle, Özel … Hastanesiyle ruhsatlarının birleştirildiği, pratisyen hekim kadrosunun 10 olduğu, bunlardan 5’inin kullanıldığı, pratisyen hekim kadrosunda bulunan … ‘ün, sadece genetik tanı laboratuvarında sorumlu hekim olarak görevlendirilmek istendiği belirtilerek başvurunun yeniden değerlendirilmesinin istenildiği, bu başvurunun Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısıyla Sağlık Bakanlığına iletildiği, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemiyle, “hastane bünyesinde tıbbi genetik kadrosu bulunmadığı, söz konusu hastane bünyesine tıbbi genetik kadrosu tahsis edilmesinden sonra yürürlükte bulunan yönetmelik hükümleri kapsamında müracaat edilmesi halinde talebin değerlendirileceği” belirtilerek başvuru dosyasının iade edildiği, bu hususun Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı dava konusu işlemiyle bahse konu Hastanenin Mesul Müdürlüğüne bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun “Temel Esaslar” başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği; 9. maddesinin (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği düzenlenmiş; ek 11. maddesinin 1. fıkrasında, sağlık hizmeti sunumu ile ilgili tüm iş ve işlemlerin Sağlık Bakanlığınca denetleneceği belirtilmiştir.
663 sayılı – dava konusu uyuşmazlığın çözümünde uygulanan Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliğinin yayımı tarihi olan 10/06/1998 tarihindeki adıyla – Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin – 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile mülga – 40. maddesinde, “Bakanlık ve bağlı kuruluşlar görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idari düzenlemeler yapabilir.” yönünde düzenleme yer almıştır.
Yine, 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 355. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, her türlü koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini planlamak, teknik düzenleme yapmak, standartları belirlemek ve bu hizmetler ile sunucularını sınıflandırmak, bununla ilgili iş ve işlemleri yaptırmak; (c) bendinde, kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait sağlık kurum ve kuruluşlarına izin vermek ve ruhsatlandırmak, bu izin ve ruhsatları gerektiğinde süreli veya süresiz iptal etmek Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Aynı Kararname’nin 508. maddesi ile de Bakanlıklara görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilme yetkisi verilmiştir.
10/06/1998 tarih ve 23368 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan (10/01/2020 tarih ve 31004 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliğinin 30. maddesi ile yürürlükten kaldırılan) Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, “Genetik Tanı Merkezi”nin, genetik hastalıklarda prenatal ve/veya postnatal tanı koymak için invaziv yöntemlerin dışında çeşitli yöntemlerin uygulandığı, kamu kurum ve kuruluşlarına, özel hukuk tüzel kişilere ve gerçek kişilere ait genetik tanı merkezlerini ifade ettiği belirtilmiş; “Kuruluş” başlıklı 7. maddesinde, genetik tanı merkezlerinin, kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişiler tarafından, bunlara ait genel ve hastaneler bünyesinde bir merkez şeklinde veya sadece genetik hastalıklarda prenatal ve/veya postnatal tanı uygulamak maksadıyla, müstakil olarak kurulabileceği düzenlenmiş; “Başvurma ve Gerekli Belgeler” başlıklı 8. maddesinde, “Genetik tanı merkezi açacakların bir dilekçe ile mahallin en üst mülki amirliğine başvurmaları gereklidir. Bu dilekçede, genetik tanı merkezinin açılacağı yerin adresi, binanın özellikleri ve mesul müdürün veya genetik tanı merkezi sorumlusunun ismi açıkça belirtilir.
Ayrıca; …
f) Genetik tanı merkezi mesul müdürünün uzmanlık belgesi veya doktora belgesi ile iki adet fotoğrafı, dilekçeye eklenir. …” kuralına; “Açılma İzni, İzin Belgesi ve Ruhsatname” başlıklı 10. maddesinde, “Bütün merkezlerin, çalışma yapabilmesi için Bakanlıktan izin alması zorunludur. Hastanelerde veya müstakil binalarda sadece tek bir merkez açılmasına izin verilir. Merkez sahibi birden fazla ilde merkez açabilir. Ancak, bu takdirde merkezde görev alacak mesul müdür ve diğer personelin farklı kişiler olması ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak izin alınması şarttır.
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait hastaneler bünyesinde ya da bu kurum ve kuruluşlar tarafından müstakil olarak kurulacak merkezlerin açılabilmesi için yazılı izin belgesinin; özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılacak merkezler veya özel hastane bünyesinde ya da müstakil olarak gerçek kişiler tarafından açılacak merkezler için de ruhsatnamenin, Bakanlık’tan alınması zorunludur.
Genetik tanı merkezleri konusunda eğitim verecek merkezlerin nitelikleri, çalışma usul ve esasları, Komisyon’un görüşü alınarak Bakanlık tarafından en geç bir yıl içerisinde çıkarılacak bir Yönerge ile düzenlenir. Eğitim merkezleri, çıkarılacak Yönerge’de belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde kurulur ve faaliyetler gösterirler.
Genetik tanı merkezi açacaklar 8 inci maddeye uygun olarak düzenlenen dilekçe ve ekleri ile Valiliğe başvuracaklardır. Dilekçenin İl Sağlık Müdürlüğüne ulaşmasını takiben İl Sağlık Müdürü veya görevlendireceği Müdür Yardımcısı başkanlığında, bir hekim ve il Sağlık Müdürlüğü veya il Bayındırlık Müdürlüğünden bir mühendis olmak üzere üç kişilik bir heyetin mahallen inceleme yapmasından ve rapor düzenleyerek, açılması istenen merkezi kontrol ederek eksikleri var ise tamamlattırılmasından sonra, Valilik görüşleri ile birlikte belgeler Bakanlığa gönderilir.
Başvuru dosyası Genel Müdürlük tarafından incelenir. Dosya içeriği Yönetmeliğe uygun bulunursa Komisyona gönderilir. Komisyon tarafından 30 gün içinde dosya üzerinde ve mahallinde inceleme yapıldıktan sonra uygun görüldüğü takdirde Bakanlıkça bir yıl süreyle geçici izin belgesi düzenlenerek mahalline gönderilir. Bu sürenin sonunda merkez, Komisyon tarafından yeniden değerlendirilir ve uygun bulunursa Bakanlıkça daimi izin belgesi veya ruhsatname verilir.
Genetik tanı merkezleri, izin belgesi veya ruhsatnamesi verildikten sonra geçerli sebep olmaksızın 6 ay içinde faaliyete geçirilmezse, verilen izin veya ruhsatnamenin hükmü kalmaz. Genetik tanı merkezinde, radyoaktif malzeme kullanılacak ise Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan gerekli izin alınması şarttır.
Bu başvuru sırasında merkezde çalışacak tüm personelin yaptıkları çalışmaları ve yayınları liste halinde bildirilmek zorundadır.” kuralına; “Personel Durumu” başlıklı 14. maddesinde, “Genetik tanı merkezlerinde aşağıda sayılan ve niteliği belirtilen personelin bulunması gereklidir;
a) Mesul Müdür: Genetik uzmanı veya Pratisyen hekim,
b) Genetik Tanı Merkezi Sorumlusu. Klinik Genetik, Tıbbi Genetik, Tıbbi Biyoloji ve Genetik dallarında uzman veya bilim doktoru unvanını almış bir tabip olması gerekir.
Bu konularda uzmanlık veya bilim doktoru unvanı olmayan, ancak bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yurtiçi veya yurtdışında bu konularda çalışmaların yapıldığı bir merkezde beş yıl veya daha fazla bir süre çalışan ve yaptıkları çalışmaları ve yayınlarını belgeleyen ve bu belgeleri Komisyonca onaylanmış kişiler Genetik Tanı Merkezi sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
c) Moleküler çalışmalar yapılacaksa, yurtiçi veya yurtdışında Moleküler Genetik konusunda çalışmaların yapıldığı bir merkezde bu konularda en az altı aylık uygulamalı bir eğitim programını tamamlamış ve bu çalışmalara dair uygulama ve müfredat programını da ihtiva eden belgeyi haiz tıbbi biyoloji ve genetik uzman veya genetik uzmanı veya doktorası olan ve bu belgeleri Komisyonca onaylanmış bir eleman,
d) Biokimya laboratuvarı olacak ise yurtiçi veya yurtdışında Biyokimyasal Genetik konusunda çalışmaların yapıldığı bir merkezde bu konularda en az 6 aylık uygulamalı bir eğitim programını tamamlamış ve bu çalışmalara dair uygulama ve müfredat programını da ihtiva eden belgeyi haiz Biyokimya ve Klinik Biyokimya uzmanı veya doktorası olan ve bu belgeleri Komisyonca onaylanmış bir eleman,
e) Teknik Personel: Genetik çalışmalarda deneyimli laboratuvar teknisyeni,
f) İdari Personel: Merkezce belirlenecek personel.
Yukarıdaki sağlık personelinin Türkiye’de mesleğini icra etmeye yetkili olması ve bütün personelin yüz kızartıcı, şeref ve haysiyet kırıcı suçlardan dolayı hapis cezasına mahkum olmaması şarttır.
Personelin sertifika ve belgeleri, genetik tanı yöntemleri eğitimine ilişkin yönergeye uygun olacaktır.
Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen personelde istifa, yer değişikliği, ölüm ve benzeri sebeplerle yapılan değişiklikler iki ay içinde Bakanlığa bildirilir. Bakanlığın, Komisyonun görüşünü alarak, aday personeli incelemesinden sonra, personel değişikliği gerçekleştirilir. Bakanlığa bildirmeden yapılan personel değişikliklerinde, Komisyon, merkezin izin belgesinin veya ruhsatnamesinin iptali için Bakanlığa teklifte bulunur.” kuralına; “Mesul Müdür ve Genetik Tanı Merkezi Sorumlusu” başlıklı 15. maddesinde, “Müstakilen kurulan merkezlerin bir mesul müdürü ve genetik tanı merkezi sorumlusu; hastanelerde kurulan merkezlerin de hastane baştabibine veya mesul müdürüne bağlı olarak çalışan bir genetik tanı merkezi sorumlusu bulunur.
Mesul müdürün 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen nitelikleri haiz tam süreli çalışan bir hekim olması gerekir.
Genetik tanı merkezi sorumlusunun 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen nitelikleri haiz olması gerekir.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca açılan merkezlerin mesul müdürlük görevi, bağlı bulunduğu klinik şefi veya ilgili bilim dalı başkanı veya sorumlu uzmanı tarafından genetik tanı merkezi sorumlusu sıfatıyla yürütülür.
Merkez mesul müdürü 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki şart ve niteliklere haiz ise ayrıca genetik tanı merkezi sorumlusu olmayabilir. Bu takdirde mesul müdür her iki görevi birlikte yürütür.” kuralına yer verilmiş; “Özel Hastaneler Mevzuatının Uygulanacağı Haller” başlıklı 16. maddesinde ise, özel hastaneler bünyesinde kurulan genetik tanı merkezlerinin, bu Yönetmelik hükümlerine tabi oldukları belirtilmiştir.
10/01/2020 tarih ve 31004 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliğinin 30. maddesinde, “10/6/1998 tarihli ve 23368 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.” kuralına; “Mevcut merkezlerin uyumu” başlıklı geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, “Ruhsatlı mevcut merkezler, bu Yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla bir yıl içerisinde bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlamak ve ruhsat yenilemek zorundadır. Bu Yönetmeliğin 30 uncu maddesiyle yürürlükten kaldırılan Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliği kapsamında ruhsatlandırılmış ancak, fiziki kriterler açısından bu Yönetmeliğe uyum sağlayamayan merkezler mevcut halleri ile faaliyetine devam edebilir. Söz konusu merkezlerin taşınması halinde fiziki mekân dâhil bu Yönetmeliğe göre ruhsatlandırılır. Bu madde kapsamında fiziki kriterler açısından muaf tutulan merkezler denetimlerde ilgili hükümlerden muaf tutulur. Ancak, denetimlerde faaliyete esas denetim kriterlerinin karşılanması gerekir.” kuralına yer verilmiştir.
Öte yandan, 27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinin “Yasaklar” başlıklı 66. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, özel hastanelerin, faaliyet izin belgesinde bulunmayan uzmanlık dallarında hasta kabul ve tedavi edemeyecekleri kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A) Davacı Yanında Müdahilin Temyiz İsteminin İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davacı yanında müdahilin istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, temyize konu kararın davacı yanında müdahilin istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmının işbu karar ile onanması sebebiyle, müdahilin esasa yönelik temyiz istemlerinin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
B) Davacının Temyiz İsteminin İncelenmesi:
Uyuşmazlık, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan (mülga) Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliğine göre, bir özel hastane bünyesinde genetik hastalıklar tanı merkezi kurulabilmesi için hastanenin tıbbi genetik kadrosunun bulunmasının zorunlu olup olmadığı hususuna yöneliktir.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Yönetmeliğe bakıldığında, özel hastane bünyesinde genetik tanı merkezi açılabileceği, genetik tanı merkezlerinde, mesul müdür, genetik tanı merkezi sorumlusu, teknik ve idari personelin bulunmasının zorunlu olduğu, merkezde moleküler çalışmalar yapılacaksa veya biyokimya laboratuvarı olacaksa Yönetmelikte belirtilen nitelikleri taşıyan elemanların da istihdam edilmesi gerektiği, merkezin mesul müdürünün, genetik uzmanı veya pratisyen hekim olması, genetik tanı merkezi sorumlusunun ise klinik genetik, tıbbi genetik, tıbbi biyoloji ve genetik dallarında uzman veya bilim doktoru unvanını almış bir tabip olması gerektiği, ayrıca, klinik genetik, tıbbi genetik, tıbbi biyoloji ve genetik konularında uzmanlık veya bilim doktoru unvanı olmayan, ancak bahse konu Yönetmeliğin yayımlandığı 10/06/1998 tarihinde yurtiçi veya yurtdışında belirtilen konularda çalışmaların yapıldığı bir merkezde beş yıl veya daha fazla bir süre çalışan ve yaptıkları çalışmaları ve yayınlarını belgeleyen, bu belgeleri Komisyonca onaylanmış kişilerin de genetik tanı merkezi sorumlusu olarak görevlendirilebileceği görülmektedir.
Buna göre, anılan Yönetmelik kapsamında bir özel hastane bünyesinde kurulacak genetik hastalıklar tanı merkezinin, mesul müdürünün, mutlaka tıbbi genetik uzmanı olmasının gerekmediği, Yönetmeliğin açık hükmü gereği pratisyen hekim de olabileceği; genetik tanı merkezi sorumlusunun, klinik genetik, tıbbi genetik, tıbbi biyoloji ve genetik dallarında uzman veya bilim doktoru unvanını almış bir tabip olabileceği gibi uzmanlık veya bilim doktoru unvanı bulunmayan, ancak Yönetmelikte belirtilen diğer nitelikleri haiz bir kişi de olabileceği dikkate alındığında, söz konusu merkezde çalışacak personel arasında tıbbi genetik alanında uzman bir hekimin mutlaka bulunmasının gerekmediği, yukarıda belirtilen nitelikleri haiz olup, tıbbi genetik uzmanı olmayan kişilerin de mesul müdür ve/veya genetik tanı merkezi sorumlusu olarak görevlendirilebileceği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Yönetmelikte, bu Yönetmeliğe göre kurulacak genetik hastalıklar tanı merkezinde tıbbi genetik uzmanının bulunmasının zorunlu olmadığı sonucuna varıldığından, davacı şirket tarafından, Özel … Hastanesi bünyesinde kurulması planlanan genetik hastalıklar tanı merkezi için yapılan başvurunun, hastane bünyesinde tıbbi genetik kadrosu bulunmadığından bahisle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, dava konusu işlemin yukarıda yer verilen gerekçeyle iptali anılan hastaneye doğrudan genetik hastalıklar tanı merkezi ruhsatı verilmesi sonucunu doğurmadığından, davalı idarece diğer şartlar bakımından dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan (mülga) Yönetmelik kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Müdahilin temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının davacı yanında müdahil tarafından yapılan istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/06/2022 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.