Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/5153 E. , 2022/3134 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/5153
Karar No : 2022/3134
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, sahibi ve mesul müdürü olduğu … Eczanesinin ruhsatnamesinin iptal edileceğinin ve ilgili mevzuat çerçevesinde iş ve işlemlerin yapılması gerektiğinin bildirilmesine ilişkin Amasya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; davalı idare tarafından Suluova İlçe Sağlık Müdürlüğüne hitaben düzenlenen yazının, hazırlık niteliğinde, idarenin iç yapısı ve işleyişiyle ilgili olarak davacının sahibi ve mesul müdürü olduğu eczane ruhsatının iptal edileceğine yönelik olduğu, henüz ruhsat iptali sonucunu doğurmayan, bilgi verici mahiyette olan ve henüz davacının menfaatini ihlal etmeyen işlemin bu haliyle idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığı ve davacı hakkında tek başına hukuki sonuç doğuramayacağı anlaşıldığından, 2577 sayılı Kanun’un 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın esasının incelenmesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin icrai nitelikte olduğu, ruhsatın iptal edileceğinin kesin olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, 12/06/2019 tarihinde, Amasya ili, Suluova ilçesi, … Mahallesi, …Bulvarı, No:… adresinde “… Eczanesi” adı altında eczane açma başvurusunda bulunulmuş ve … tarih ve … sayılı Valilik Oluru ile eczane ruhsatnamesi düzenlenmiştir.
Bilahare, 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un geçici 3. maddesi doğrultusunda yapılan değerlendirme neticesinde, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun …tarih ve … sayılı yazısı ile, eczacının, 01/07/2013 tarihinde daha önce faaliyette bulunan eczanesini kendi isteği ile kapatması sebebiyle yeniden eczane açma talebinin nüfus kriterine tabi olarak değerlendirilmesi gerektiği, adı geçen eczacının … Eczanesini devir almadığı ya da açılış işlemlerini eczane açma sistemi ile gerçekleştirmediği anlaşıldığından düzenlenen eczane ruhsatnamesinin iptal edilmesi gerektiği Amasya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilmiş, bunun üzerine Amasya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile … Eczanesinin ruhsatnamesinin iptal edileceği ve ilgili mevzuat çerçevesinde iş ve işlemlerin yapılması gerektiği Suluova İlçe Sağlık Müdürlüğüne bildirilmiştir.
Söz konusu yazının 17/01/2020 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari dava türleri arasında sayılmış; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında dilekçelerin, a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken nitelikte bir işlem olmaması halinde, davanın reddine karar verileceği düzenlenmiş olup, buna göre, idari davaya konu edilecek işlemlerin kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte bulunması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Burada söz edilen “kesinlik” kavramı, işlemi tesis eden idarenin nihaî iradesini ortaya koymasını gerektirmekte, “yürütülmesi gereken” kavramı ise, işlemin uygulanmaya hazır, tamamlanmış bir işlem olduğunu göstermektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdarenin, kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla, kamu gücünün ayrıcalıklarından yararlanarak tesis ettiği ve tek yanlı irade açıklamasının ürünü olan bir işlemin, idari davaya konu olabilmesi, kesin nitelik taşıması ve yürütülmesinin zorunlu olmasıyla mümkündür. İlgililerin hukuki durumları üzerinde etki yapabilen, ilgililer için yeni hukuki durumlar yaratan, ilgililerin mevcut hukuki durumlarını değiştiren veya ortadan kaldıran işlemler, yürütülmesi gereken, icrai nitelik taşıyan işlemlerdir.
Dava konusu uyuşmazlıkta, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun .. tarih ve … sayılı yazısının, Amasya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün …tarih ve … sayılı işlemi ile Suluova İlçe Sağlık Müdürlüğüne bildirildiği ve davacıya ait eczanenin ruhsatının iptal edileceği hususunun tebliğ edilmesinin istenildiği, bunun üzerine anılan yazının davacıya tebliğ edildiği ve daha sonra bu işlem doğrultusunda davacı hakkında “eczane ruhsatının iptal edileceği hususunun tebliğ edildiği 17/01/2020 tarihinden itibaren Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliiğin 48. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince tasfiye işlemleri için 1 ay süre tanınmış olup bu süre zarfında eczacının elinde bulunan tüm ilaçları elden çıkarması ve ilaçlara ait tüm faturalarının süre bitiminde ibraz edilmesi” içerikli … tarih ve … sayılı işlemin tesis edildiği, dolayısıyla dava konusu işlemin; Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun dayanak işlemini de bünyesinde barındıran, davacının menfaatini etkileyerek icrai sonuçlar doğuran, kesin ve yürütülmesi zorunlu bulunan ve idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir işlem olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlemin davacı açısından doğurduğu hukuki ve fiili sonuçlar dikkate alındığında, idarece tek taraflı olarak tesis edildiği, tek başına hukuk düzeninde sonuç doğurabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem niteliğinde olduğu sonucuna varıldığından, uyuşmazlığın esasına girilerek hukuka uygunluk denetiminin yapılması gerekirken, işlemin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle işin esası görüşülmeksizin verilen … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın incelenmeksizin reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/06/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.