Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/6858 E. , 2022/2434 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/6858
Karar No : 2022/2434
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesi uyarınca ticaret sicilinden re’sen silinen … İletişim Metal İnşaat Turizm Tekstil Mobilya Temizlik Kırtasiye Büro Makinaları Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin işlemlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak (olay tarihinde yürürlükte bulunan) 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 17/9. maddesi uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla 2013/Mart-Nisan, Haziran, Kasım dönemleri için re’sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … İletişim Metal İnşaat Turizm Tekstil Mobilya Temizlik Kırtasiye Büro Makinaları Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu ve eki belgeler incelenmek suretiyle şirketin faaliyetlerinin sahte fatura ticareti yönünden incelenmesi neticesinde yapılan değerlendirmede; şirketin inşaat ve temizlik malzemeleri ticareti faaliyeti olmaksızın bu emtia türleri yönünden komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği sonucuna ulaşıldığı, katma değer vergisi beyan tablosunun yeniden düzenlenmesi aşamasında anılan emtia türlerine ilişkin olarak düzenlenen faturaların hasılatlardan ve katma değer vergisi matrahlarından çıkartılması ve bu faturalar üzerinden hesaplanan katma değer vergilerinin beyanlardan çıkarılması, sahte fatura düzenlemek karşılığı elde edilen komisyon gelirinin ilgili dönemlerde hasılata ve katma değer vergisi matrahlarına ilavesinde hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan … İletişim Limited Şirketi hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu ve ekleri ile vergi inceleme raporlarının birlikte değerlendirilmesinden, 2012/Aralık ayından devreden indirilecek katma değer vergisi miktarının, mükellefin 2012/Eylül ayında … İletişim Limited Şirketinden alarak yasal defterlerine kaydettiği ve katma değer vergisi beyannamesinde indirim konusu yaptığı 1.160.169,49-TL tutarındaki faturalar üzerinden hesaplanan toplam 208.830,50-TL tutarındaki katma değer vergilerinin indirilecek katma değer vergileri arasından çıkarılmış olmasından kaynaklandığının anlaşıldığı, mükellefin, … İletişim Limited Şirketinden almış olduğu faturaların, komisyon karşılığı sahte fatura ticaretine konu edildiği sonucuna ulaşılan inşaat malzemesi içerikli faturalardan olmadığı, mükellefin asıl faaliyet alanı olan cep telefonu ticaretine ilişkin faturalar olduğu ve söz konusu faturaların sahte fatura olarak nitelendirilmiş olmasının somut tespitten uzak ve varsayımsal bir kabulün sonucu olduğu görülmekle anılan şirket tarafından … İletişim Metal İnşaat Turizm Tekstil Mobilya Temizlik Kırtasiye Büro Makinaları Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen faturaların sahte fatura olarak işleme tabi tutulmasında hukuka uyarlık görülmediği, yapılan bu değerlendirmeler neticesinde mükellef şirketin 2012/Aralık ayından devreden indirilecek katma değer vergisinin 212.069,64-TL olması gerektiği, 2013 yılı katma değer vergisi beyan tablosunun yeniden düzenlenmesi neticesinde mükellef şirketin 2013 yılının ihtilafa konu dönemlerinde ödenmesi gereken katma değer vergisi çıkmadığından yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince … İletişim Limited Şirketi hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporundaki tespitlerden bu mükellef tarafından … İletişim Metal İnşaat Turizm Tekstil Mobilya Temizlik Kırtasiye Büro Makinaları Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen faturaların sahte belge olmadığı sonucuna varılmış ise de; … İletişim Limited Şirketi’nin 2012 yılında mal aldığını belirttiği ve Ba formlarında yer verdiği … ve …’dan aldığı toplam 2.317.080,00-TL tutarındaki alış faturalarının taklit edilmek suretiyle üçüncü şahıslarca tanzim edilen belgeler yani sahte belgeler olması, aynı iş yerini merkez iş yeri olarak gösteren … İletişim Metal İnşaat Turizm Tekstil Mobilya Temizlik Kırtasiye Büro Makinaları Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine yüksek miktarda faturalar düzenlemesi ve bu fatura tarihlerinin kayıtlarına intikal ettirdiği sahte faturaların tarihlerinden sonraki tarihte olması, diğer bir deyişle sahte faturalarla yapılan emtia alışının büyük kısmının kendisiyle aynı adreste faaliyet gösteren şirket adına düzenlenen faturalarla satışa konu edilmesi, 2012 yılında nakit olarak yapılan 1.729.731,00-TL’lik tahsilatın 1.377.282,00-TL’lik kısmının … İletişim Metal İnşaat Turizm Tekstil Mobilya Temizlik Kırtasiye Büro Makinaları Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden yapılması hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu faturaların gerçek bir emtia ticaretine dayanmadığı sonucuna varıldığı, bu durumda; söz konusu faturalara ilişkin katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden düzenlenen katma değer vergisi tablosuna istinaden davacı adına yapılan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığından, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, davanın kabulü yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu cezalı tarhiyata esas alınan vergi tekniği raporları ve vergi inceleme raporlarının eksik incelemeye ve varsayıma dayalı düzenlendiği, söz konusu faturaların gerçek bir mal ve hizmet alımına dayandığı ve sahte olduğuna ilişkin somut tespit bulunmadığı, kararın eksik incelemeye dayalı olarak verildiği iddialarıyla bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY: Davacı adına, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesi uyarınca ticaret sicilinden re’sen silinen … İletişim Metal İnşaat Turizm Tekstil Mobilya Temizlik Kırtasiye Büro Makinaları Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin işlemlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak (olay tarihinde yürürlükte bulunan) 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 17/9. maddesi uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla 2013/Mart-Nisan, Haziran, Kasım dönemleri için re’sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Tasfiye” başlıklı 17. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan 9. fıkrasında; tasfiye edilerek tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmiş olan mükelleflerin tasfiye öncesi ve tasfiye dönemlerine ilişkin olarak salınacak her türlü vergi tarhiyatı ve kesilecek cezaların, müteselsilen sorumlu olmak üzere; tasfiye öncesi dönemler için kanuni temsilcilerden, tasfiye dönemi için ise tasfiye memurlarından herhangi biri adına yapılacağı, limited şirket ortaklarının, tasfiye öncesi dönemlerle ilgili bu kapsamda doğacak amme alacaklarından şirkete koydukları sermaye hisseleri oranında sorumlu olacakları, tasfiye memurlarının sorumluluğunun, tasfiye sonucu dağıtılan tutarla sınırlı olacağı hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bir şirketin borçlu kılınabilmesi ancak tüzel kişilik kazandığı tarih ile bu kişiliğin sona erdiği tarih arasındaki zaman diliminde olanaklıdır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirketlerin tüzel kişilikleri ticaret sicilinden silinmesiyle sona ermekte olup ticaret silicilinden kaydı silinen ve hukuksal varlığı sona eren bir kurumun bu tarihten sonra haklara sahip olması, borçlu kılınması, temsili, yargı yerlerinden koruma istemesi mümkün değildir. Bu nedenle tasfiye edilerek tüzel kişilikleri ticaret sicilinden silinmek suretiyle sona eren kurumlar vergisi mükellefleri adına, tasfiyeye giriş tarihinden önceki dönemlerle ilgili olsa dahi bu aşamada vergilendirme yapılması mümkün bulunmamaktadır. Tüzel kişiliği sona erdikten sonra borçlandırılmasına hukuken imkan bulunmayan kurumların hukuksal varlığının devam ettiği dönemlere ait olan, ikmalen veya re’sen tarhı gereken vergi ve kesilecek cezalardan sorumlu tutulacaklar konusundaki hukuki boşluk, (olay tarihinde yürürlükte bulunan) 5520 sayılı Kanun’un 17. maddesine eklenen ve yukarıda kuralına yer verilen 9. fıkra ile giderilmiştir.
Buna göre; tüzel kişi kanuni temsilcisinin tasfiyesi tamamlanmış ve ticaret sicilinden kaydı silinmiş tüzel kişiler adına 03/07/2009 tarihinden itibaren yapılacak tasfiyeye giriş tarihinden önceki dönemlere ilişkin tarhiyatların muhatabı olabileceği, söz konusu tarhiyatların müteselsilen sorumlu olmak üzere kanuni temsilcilerden herhangi biri adına yapılabileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, tarhiyatın doğrudan kanuni temsilciler adına yapılabilmesi, asıl mükellefin tasfiye edilmesi ve tüzel kişiliğinin ticaret sicilinden silinmiş olması koşuluna bağlanmıştır.
Tasfiye ve iflas hallerinde ticaret şirketlerinin vergi mükellefiyetlerinin sona erdirilmesinde süreç; Türk Ticaret Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunundaki işlemler yerine getirilerek, tasfiye edilme veya iflasın kapanması tescil ve ilan edildikten sonra, tüzel kişiliğin ticaret sicili kayıtlarından terkin edilmesiyle gerçekleşmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının uyuşmazlık konusu dönemde kanuni temsilcisi olduğu … İletişim Metal İnşaat Turizm Tekstil Mobilya Temizlik Kırtasiye Büro Makinaları Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesi uyarınca yapılan ihtar ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanan ilana rağmen süresi içerisinde bildirimde bulunulmadığından, 14/09/2015 tarihinde ticaret sicilinden re’sen silindiğinin 21/09/2015 tarih ve 8910 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde tecsil ve ilan edildiği, başka bir ifadeyle 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun (olay tarihinde yürürlükte bulunan) 17. maddesinin 9. fıkrasında yer verilen tasfiye süreci takip edilerek tasfiyesinin sonlandırılmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, tasfiyeye girmeksizin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesi uyarınca re’sen kaydı silinen şirketin kanuni temsilcisi hakkında 5520 sayılı Kanun’un (olay tarihinde yürürlükte bulunan) 17. maddesinin 9. fıkrasında öngörülen tasfiye koşulunun gerçekleşmediği dikkate alındığında, anılan maddeye dayanılarak kanuni temsilci sıfatıyla yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığından, davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu kabul edip davayı reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 02/06/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.