Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2018/7004 E.  ,  2022/3187 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/7004
Karar No : 2022/3187

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …. Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …’ i temsilen … Sendikası
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesinde sağlık memuru (laboratuvar teknisyeni) olarak görev yapan davacının, mesai saatleri içinde ve dışında özellikli birimlere hizmet verdiğinden dolayı, döner sermaye ek ödemesinin özellikli birimler için öngörülen katsayı üzerinden ödenmesi için yaptığı 19/10/2015 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; döner sermaye ödemelerinin niteliği itibarıyla personelin fiilen çalışarak katkıda bulunduğu hizmetler karşılığında ödenmesi gereken tutarlar olması nedeniyle, hastanede mesai içindeki zaman diliminde özellik arzeden birimlerden sevk edilen hastalara bu birimlerde hizmet vermek, mesai dışında da acil serviste nöbet tutmak suretiyle laboratuar teknisyenlerince fiilen yapılan hizmetlerin karşılığı olarak, özellik arz eden riskli birimler için belirlenen katsayı üzerinden döner sermaye ödenmesi gerektiği, kan merkezi ünitesinin acil birim dışında hizmet vermesinin bu durumu değiştirmeyeceği sonucuna varıldığından, davacının bu yöndeki başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların başvuru tarihinden ödeme tarihine kadar işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5. maddesi uyarınca yürürlüğe konulan Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (o) bendinde, sağlık tesislerinde özellik arzeden riskli birimlerin tek tek sayma yoluyla belirlendiği, anılan hüküm ile riskli birimlerin hizmet bazında değil birim bazında belirlenmesi yoluna gidildiği, davacının görev yaptığı hastanede ayrı bir acil laboratuvar birimi kurulmadığı ve davacının laboratuvar biriminde görevini ifa ettiği, laboratuvar biriminin riskli birim değil, riskli birimlere hizmet veren bir birim olduğu, davacının laboratuvarda riskli birimlerden gelen işlere görevi gereği bakmasının, dolayısıyla riskli birimlerde görev yaptığı anlamına gelmediği, dolayısıyla riskli birimler için öngörülen katsayılardan yararlanmasının mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 203. maddesi uyarınca Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu yerine Sağlık Bakanlığı hasım mevkiine alınarak gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesinde sağlık memuru (laboratuvar teknisyeni) olarak görev yapan davacı tarafından, özellikli birimlere hizmet verdiğinden bahisle, döner sermaye ek ödemesinin özellikli birimler için öngörülen katsayı üzerinden ödenmesi talebiyle 19/10/2015 tarihinde Hastane yönetimine başvuruda bulunulmuş, başvurusunun zımnen reddi üzerine temyizen incelenen bu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5. maddesinde, döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabileceği, sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır.
209 sayılı Kanun’un 5. maddesine dayanılarak hazırlanıp 14/02/2013 tarih ve 28559 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde; “Sağlık tesislerinde özellik arz eden birimler; ameliyathane, anjiyo üniteleri, yoğun bakım, palyatif bakım merkezleri, doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık ünitesi/merkezi, diyaliz, acil servis/poliklinik, kapalı psikiyatri servisleri, AMATEM, çocuk izleme merkezleri, izolasyon odaları, organ ve doku nakli ile kemik iliği nakil üniteleridir. Sayılan birimlerde fiilen görev yapan personele özellik arz eden birimler için öngörülen katsayılar üzerinden ek ödeme yapılır” hükmüne yer verilmiştir.
14/08/2013 tarih ve 28735 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ”Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2014-2015 Yıllarını Kapsayan 2. Dönem Toplu Sözleşme”nin üçüncü kısım ”Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı üçüncü bölümünün ”Özellik arz eden birimlerde çalışanların ek ödemesi” konulu 12. maddesinde; Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında görev yapan ve mesai saatleri dışında, acil servise hizmet veren röntgen ve laboratuvarlarda çalışan personelden (sözleşmeli personel dahil) bu birimlerde fiilen çalıştıkları sürelerin özellik arz eden birimler için öngörülen katsayılar üzerinden değerlendirileceği belirtilmiştir.
Söz konusu 2. Dönem Toplu Sözleşme’nin ek ödemeye yönelik hükümlerinin Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında 01/01/2014 – 31/12/2015 tarihleri arasında ne şekilde uygulanacağına ilişkin Sağlık Bakanlığının 12/02/2014 tarih ve 2014/3 sayılı, ”Ek ödeme ve mali haklar” konulu Genelgesi’nin 5. maddesinde; toplu sözleşmenin 12. maddesindeki kuralın, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerinin acil servise de hizmet veren röntgen ve laboratuvarlarında çalışan personelin ek ödemesinin, mesai saatleri içinde çalışılan süreler için, kendi hizmet alanı kadro unvan katsayısı ve tavan ek ödeme katsayısı, mesai saatleri dışında çalışılan süreler için ise özellik arz eden birimler için öngörülen hizmet alanı kadro unvan katsayısı ve tavan ek ödeme katsayısı esas alınarak hesaplanmak suretiyle uygulanacağı ifade edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
209 sayılı Kanun’un 5. maddesine istinaden hazırlanarak yürürlüğe konulan Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik ile sağlık tesislerinde özellik arz eden birimlerin; ameliyathane, anjiyo üniteleri, yoğun bakım, palyatif bakım merkezleri, doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık ünitesi/merkezi, diyaliz, acil servis/poliklinik, kapalı psikiyatri servisleri, AMATEM, çocuk izleme merkezleri, izolasyon odaları, organ ve doku nakli ile kemik iliği nakil üniteleri olduğunun sayma yoluyla belirlendiği, özellik arz eden birim için öngörülen ek ödemeden yararlanabilmek için, sayılan birimlerde fiilen görev yapma şartının arandığı anlaşılmaktadır.
Yönetmelikte, tahdidi olarak sayılan özellikli hizmet sunulan birimlere bakıldığında, bu birimlerin, sağlık hizmetindeki diğer birimlere nazaran daha fazla risk unsuru taşıdığı, bu birimlerdeki hastaların hayati risklerinin ve tehlikelerinin daha fazla olması nedeniyle, tedavi ve bakım ihtiyaçlarının daha yüksek olduğu, bu nedenle, görev yapan personel açısından, görevin sürekli özen ve dikkat gerektirmesi ile daha fazla sorumluluk yüklenilmesi gibi hususlar dikkate alınmak suretiyle, diğer sağlık hizmet birimlerinden farklı ek ödeme katsayısının belirlendiği ve bu belirlemenin hizmet bazında değil birim bazında yapıldığı görülmektedir. Personelin bu birimler için öngörülen katsayılardan faydalanabilmesi, görev yapılan kurumda bu birimin bulunması ve hizmetin bu birimde verilmiş olması şartına bağlı olduğu dikkate alındığında, riskli birim haricindeki birimlerde, riskli birime ilişkin hizmetlerin verildiğinden bahisle riskli birim katsayısından faydalanılabilmesi mümkün değildir.
Öte yandan; 2. Dönem Toplu Sözleşme’deki düzenleme gereğince, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerinin acil servise de hizmet veren röntgen ve laboratuvarlarında çalışan personelin ek ödemesi, mesai saatleri içinde çalışılan süreler için, kendi hizmet alanı kadro unvan katsayısı ve tavan ek ödeme katsayısı, mesai saatleri dışında çalışılan süreler için ise özellik arz eden birimler için öngörülen hizmet alanı kadro unvan katsayısı ve tavan ek ödeme katsayısı esas alınarak hesaplanmak suretiyle belirlendiğinden, davacının özellikli birimlere mesai saatleri dışında verdiği hizmetlerin özellikli birimler için öngörülen katsayı esas alınarak hesaplamaya dahil edileceği açıktır.
Bu durumda; özellik arz eden birim olarak kabul edilen bir ünitede görev yapmayan davacının, mesai saatleri içindeki çalışmasından dolayı, özellik arz eden birimler için öngörülen katsayıdan yararlandırılmaması yönündeki dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 31/05/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.