Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2019/3588 E. , 2022/2000 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3588
Karar No : 2022/2000
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) …Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI) … Sigara ve Tütüncülük Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının üretimini yaptığı sigaralardan kaynaklanan ve ihracatçı firmaya ödenen royalti bedellerinin eşyanın gümrük kıymetine dahil edilmediğinden bahisle 2013 ila 2015 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında royalti bedelinin gümrük kıymetine eklenmesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, katma değer vergileri ve kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasınan (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına karşı yapılan uzlaşma başvurusu neticesinde, vergi ve cezalarda hesap hatası yapıldığı belirtilerek ek tahakkuk ve cezanın toplam tutarının yükseltilmesi suretiyle gerçekleştirilen görüşmelerde uzlaşma vaki olmadığından, yapılan itirazın dahilde beyan edilerek ödendiği tespit edilen katma değer vergisi tutarının indirilmesi suretiyle kısmen reddine ilişkin işlemin 2014 yılında tescilli beyannamelere konu kısmının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, dosyanın incelenmesinden, davacı şirket ile … S.A. firması arasında imzalanan Lisans Anlaşmasının, “Lisans Verilmesi” başlıklı maddesinde, lisans alana anlaşma hüküm ve koşullarına uygun olarak, belirtilen ticari markaları taşıyan sigaraların imalatı amacıyla kullanma ve imal ettiği sigaraları Türkiye’de vergileri ödenmek suretiyle iç pazarda satma hakkının verildiği, “Kalite Kontrol” başlıklı maddesinde, davacı şirketin lisans veren firmanın bildireceği standartlara ve vereceği talimatlara uygun olarak imal edeceği ve bu şekilde imal edilmeyen ürünlerin satışa arz edilemeyeceği, lisans veren firma ya da göstereceği kişiye her üç ayda bir temsili numune gönderileceği, ayrıca lisans veren firma yetkililerinin kontrol vb. nedenlerle davacı şirketin depolama tesislerine girebileceği ve numune alabileceğinin düzenlendiği, “Lisans Ücretleri” başlıklı maddesinde, verilen lisans hakkı karşılığında üçer aylık dönemler itibarıyla, davacı şirketin lisans veren firmaya ticari markalarla sattığı bütün sigaraların her 1.000 birimi başına, … ticari marka ailesi içindeki sigaralar için 0,850 USD, diğer ticari marka ailelerindeki sigaralar için 0,825 USD lisans ücreti ödeyeceği, “Teknik Yardım” başlıklı maddesinde, lisans veren firmanın ürünlerin spesifikasyonlara uygun olarak imal edilmesi ve satılması konusunda uygun ve gerekli görülen her türlü teknik yardımı yapacağı ancak giderlerin davacı şirket tarafından karşılanacağı, “Muhtelif Hükümler” başlıklı maddesinde, anlaşmanın hiçbir hükmünün lisans veren firma ile davacı şirket arasında bir ortaklık, ortak girişim veya acentalık ilişkisi kurulduğu anlamına gelecek şekilde yorumlanamayacağı, davacı şirketin kendi adına ve kendi hesabına ve riskleri de kendisi üstlenerek hareket edeceği hususlarının yer aldığı; öte yandan, davacı şirket hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Sonradan Kontrol Raporunda, marka hakkının kullanımına ilişkin anlaşmalar kapsamında yapılmış bulunan royalti veya lisans ödemelerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 24. ve 27.maddeleri ile Gümrük Yönetmeliği’nin 56.maddesi, 2 Seri Numaralı Tebliğin 5. ila 8. maddeleri kapsamında olmadığı, bu nedenle söz konusu ödemelerin gümrük kıymetine dahil edilemeyeceği sonucuna varıldığı ancak ilgili birimlerce değerlendirilmesinin uygun ve yerinde olacağının Rapora bağlandığı, davalı idarece bunun üzerine yapılan değerlendirme neticesinde dava konusu ek tahakkuk ve para cezası kararlarının alındığı, davacının kararlara itirazı üzerine idarece önce incelemenin devam ettiği yolunda cevap verildiği, idarece verilen belirsiz cevabın iptali istemiyle Mahkemenin … Esasında kayıtlı olarak açılan dava devam ederken davalı idarece davacının vergi dairesine ödemiş olduğu katma değer vergisine ilişkin olarak mükerrer tahakkuk yapıldığı anlaşıldığından yapılan itirazın bu yönüyle kabul edilerek sair kısımlara yönelik itirazın reddedilmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmakta ise de; ithal eşyasının gümrük kıymeti belirlenirken, royalti veya lisans ücreti ödemelerinin gümrük kıymetine ilave edilebilmesi için ödemenin kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olması ve ödemenin bu eşyanın satış koşulu olarak yapılması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği, bu kapsamda davacı şirket ile lisans veren şirket arasında imzalanan Lisans Anlaşması hükümlerinin incelenmesinden, sigaraların imalatında kullanılan tütünlerin belirli bir satıcıdan alınmasına ilişkin bir koşul ya da şartın bulunmadığı, davacı şirketin tütünün harmanlanması, nemledirilmesi, kıyılması, kurutulması ve soslanması ile işlenen tütünü sigara üretimine hazır hale getirdiği, bu işlemleri filtre üretime, sigara üretimi, paketleme ve paletleme işlerinin takip ettiği, davacı şirket tesislerinde uygulanan üretim sürecinin basit bir nitelik taşımadığı, aksine yüksek teknoloji gerektiren makineler marifetiyle ve özel eğitim almış çok sayıda çalışan tarafından büyük bir titizlikle, oldukça kompleks, bilgisayar kontrollü, otomasyonlu ve entegre bir üretim süreci içerisinde gerçekleştirildiği, davacı şirket tesislerinde uygulanan üretim sürecinin ekleme, seyreltme, karıştırma, sınıflandırma, basit montaj ya da ambalajlama gibi basit işçilik niteliği taşıyan süreçlerin çok ötesinde olduğu, lisans sözleşmesi kapsamında davacı şirketin sadece lisans verenden tütün alma zorunluluğu bulunmadığı, aksine gerekli kalite ve standartlara uygun olmak şartıyla farklı kaynaklardan temin serbestisinin bulunduğu, yardımcı malzemelerin de hem lisans verenden hem de farklı kaynaklardan temin edilebildiği, sonuç olarak gümrük kıymeti belirlenecek ithal ürün, homojenize veya yeniden tertiplenmiş tütün iken royalti ödemesinin ithal tütünle birlikte çok sayıda farklı girdinin önemsiz işlemlerin ötesinde birlikte işlenmesine dayalı bir üretim süreci sonucunda elde edilen sigaraya ilişkin olduğu anlaşıldığından, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 8. maddesindeki açıklamalara göre, royalti ödemesinin kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olmadığı bu nedenle gümrük kıymetine dahil edilmesine olanak bulunmadığından işlemin dava konusu edilen kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından, lisans veren ile yaptığı sözleşme uyarınca yurt dışından temin ettiği tütün diğer girdilerle birlikte harmanlanıp işleme tabi tutularak sigara haline getirildiğinden, sigara üretiminde belirleyici unsur olması nedeniyle royalti bedelinin eşyanın kıymetine eklenmesi için gerekli eşya ile ilgili olma koşulunu sağladığı, lisans verenin lisanslı ürünlerin üretimi konusunda kalite ve görüntü standartlarının gerekli minimum kalitenin altında olmamasını temin edeceği, farklı bir kaynaktan tedarik edilen ana malzemelerin lisans veren tarafından onaylanmasının gerektiğine ilişkin hükümler nedeniyle satış koşulunun gerçekleştiği, ayrıca ithal edilen tütünün ürün içindeki oranı ve ödenen royalti bedelinin ithalatların gerçekleştiği son tarih itibarıyla bilinebilir durumda olması nedeniyle Gümrük Yönetmeliğinin 56. maddesinde yer alan nesnel ve ölçülebilir verilere dayalı olarak belirlenebilir olma koşulunun da bulunduğu, bu durumda, uyuşmazlık konusu royalti ödemesinin eşyanın gümrük kıymetine ilave edilmesi için yasal düzenlemelerde belirtilen koşulların oluştuğu sonucuna varıldığından, şirket adına 2014 yılına ait dava konusu ek tahakkuk ve para cezası kararının katma değer ve gümrük vergisi ile bu vergiler üzerinden karara bağlanan para cezalarına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; 2014 yılına ait dava konusu ek tahakkuk ve para cezası kararının kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile ile fon payı üzerinden karara bağlanan para cezasına ilişkin kısmının ise, salt ödemenin sonradan yapılmasının ithalatın kabul kredili, vadeli akreditif veya mal mukabili ödeme yöntemi kullanılarak yapıldığı sonucunu doğurmayacağı, royalti ödemesinin transferlerinin ithalatın gerçekleşmesinden sonra yapmasının, fon payı ödeme yükümlülüğünden kaçınmak için geliştirilen bir yöntem olarak da değerlendirilemeyeceği bu nedenle dava konusu işlemin anılan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığından mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun ek tahakkuk ve para cezası kararının katma değer ve gümrük vergisi ile bu vergiler üzerinden karara bağlanan para cezalarına ilişkin kısmı yönünden kabulü ile anılan kısma yönelik davanın reddine, kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile ile fon payı üzerinden karara bağlanan para cezasına ilişkin kısım yönünden ise istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarece, 4458 sayılı Kanun’un 27. maddesine göre royalti ve lisans ücretinin alıcının satıcıya ödemesi gereken kıymetin bir unsuru olduğu, sonradan yapılan ödeme nedeniyle kaynak kullanımını destekleme fonu payı kesintisi yapılması gerektiğinden istinaf talebinin reddine ilişkin kararda hukuka uyarlık bulunmadığı; davacı tarafından ise, üç yıl için ayrı tarihlerde tebliğ edilen ek tahakkuk ve para cezaları ile her yıl için ayrı ayrı yapılan uzlaşma başvurularının, idarece birleştirilerek ve ayrıca toplam tutara ilave yapılmak suretiyle uzlaşamama tutanağı düzenlendiği, itirazın da üç yıl için bir arada karara bağlandığı, her yıla ait tutarın ne olduğu ve arttırılan tutarın hangi yıla ait olduğunun bilinemediği, zamanaşımının incelenemediği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca istemlerin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, dava konusu royalti ödemesinin ithal edilen tütünlerin de kullanılması suretiyle imal edilen sigaralara ilişkin olduğu, doğrudan kıymeti belirlenecek ithal konusu eşya ile ilgili olmadığı anlaşıldığından, davacı şirket hakkında tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmemiş olup; davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddine dair hüküm fıkrasının bozulması, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Olayda, davacı şirketin … S.A. ile yapmış olduğu Lisans Anlaşması kapsamında lisans veren firmaya ait markalardaki sigara çeşitlerini Türkiye’de üretme yetkisine sahip olduğu, üretilen sigaranın iç pazarda satışının gerçekleştirileceği ve davacı şirketin lisans veren firmaya ticari markalarla sattığı bütün sigaraların her 1.000 birimi başına, … ticari marka ailesi içindeki sigaralar için 0,850 USD, diğer ticari marka ailelerindeki sigaralar için 0,825 USD lisans ücreti ödeyeceğinin belirlendiği, davacı şirket hakkında hazırlanan … tarih ve … sayılı Sonradan Kontrol Raporunda, ödenen royalti bedelinin sigara üretiminde kullanılmak üzere ithal edilen tütünün gümrük kıymetine dahil edilemeyeceği sonuç ve kanaatine ulaşılmakla beraber konunun ilgili birimlerce değerlendirilmesinin uygun ve yerinde olacağının belirtildiği, bunun üzerine davalı idare tarafından royalti bedellerinin ithal edilen tütünün gümrük kıymetine eklenmesi gerekirken serbest dolaşıma giriş beyannamelerinde bildirilmediğinden eksik matrah beyan edildiğinden bahisle davacı şirket adına ek tahakkuk ve para cezası kararları alındığı anlaşılmış olup, anılan işlemlerin iptali istemiyle işbu dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 24. maddesinin 1. bendi; “İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28’inci maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.” hükmünü, 27. maddesinin (1/c) bendi; “24 üncü madde hükümlerine göre gümrük kıymeti belirlenirken, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına aşağıdaki ilaveler yapılır: (…) c) Kıymeti belirlenecek eşyanın satış koşulu gereği, alıcının doğrudan veya dolaylı olarak ödemesi gereken, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olan royalti ve lisans ücretleri” hükmünü, 2. bendi; “Bu maddeye göre fiilen ödenen veya ödenecek fiyata yapılacak ilaveler için nesnel ve ölçülebilir veriler esas alınır.” 3. bendi ise; “Gümrük kıymetinin belirlenmesinde, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata bu maddede öngörülenler dışında hiçbir ilave yapılamaz.” hükümlerini ihtiva etmektedir. Yine anılan Kanun’un 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kıymeti üzerinden ithalat vergilerine tabi eşyanın beyan edilen kıymetinin, muayene ve denetleme sonucunda, bu Kanun’un 23 ila 31. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunması halinde noksanlığa ait ithalat vergilerinden başka, bu vergi farkının üç katı para cezası alınacağı da belirtilmiştir.
07/10/2009 tarihli ve 27369 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 43. maddesinin (ğ) bendinde; royalti ve lisans ücreti: “İthal eşyasının imalatı, ihraç edilmek üzere satışı veya kullanımı ya da yeniden satışı ile ilgili hakların kullanımı nedeniyle patent, dizayn, know-how, model, marka, tescilli tasarım, telif hakkı ve imalat prosesleri gibi adlar adı altında yapılan ödemeleri,” olarak tanımlanmış, “Fiilen ödenen veya ödenecek olan fiyata ilave edilecek unsurlar” başlıklı 51. maddesinde, “Fiilen ödenen veya ödenecek olan fiyata Kanunun 27’nci maddesine göre ilaveler yapılır.” hükmüne, “Royalti ve lisans ücretleri” başlıklı 56. Maddesinde, “(1) Kanunun 27’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, ithal eşyasının gümrük kıymeti satış bedeli yöntemine göre belirlenirken, royalti veya lisans ücreti ödemeleri fiilen ödenen veya ödenecek fiyata aşağıdaki koşullarla ilave edilir.
a) Ödeme kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olmalıdır.
b) Ödeme bu eşyanın satış koşulu olarak yapılmalıdır.
(2) İthal eşyasının sadece Türkiye’de imal edilen eşyanın karışımındaki maddelerden biri veya bir parçası olması durumunda, ithal edilen eşya için fiilen ödenen veya ödenecek fiyatta düzeltme sadece royalti veya lisans ücreti bu eşya ile ilgili ise yapılabilir. Eşyanın monte edilmemiş bir şekilde ithal edilmesi ya da yeniden satılmadan önce sulandırma ya da paketleme gibi önemsiz işlemlerden geçmesi durumunda, bu, bir royalti veya lisans ücretinin ithal edilen eşya ile ilgili kabul edilmesini engellemez. Eğer royalti veya lisans ücretleri kısmen ithal edilen eşya ile kısmen de ithal edilmelerinden sonra eşyaya eklenen unsur ya da parçalarla veya ithalat sonrası faaliyetler veya hizmetler ile ilgiliyse, uygun bir paylaştırma sadece nesnel ve ölçülebilir verilere dayalı olarak ve ek-8’de yer alan açıklayıcı notlar çerçevesinde yapılır.
(3) Bir markanın kullanılmasına ilişkin bir royalti veya lisans hakkı, ithal edilen eşya için fiilen ödenen veya ödenecek fiyata sadece aşağıdaki durumlarda ilave edilir.
a) Royalti veya lisans ücreti, aynı durumda yeniden satılan veya ithal edildikten sonra sadece önemsiz işlemden geçen eşyaya ilişkin ise,
b) Eşya, ithalattan önce veya sonra yapıştırılan ve royalti veya lisans ücretinin ödendiği marka altında pazarlanıyorsa,
c) Alıcı, bu tür eşyayı satıcı ile ilişkisi olmayan diğer satıcılardan temin etme özgürlüğüne sahip değilse.” hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, 27/08/1993 tarihli ve 21681 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması’nın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma’nın 1. maddesinde; ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu, yani, eşyanın ithal ülkesine ihraç amacıyla yapılan satışı sırasında ortaya çıkan ve 8. maddeye göre gerekli düzeltmelerin yapıldığı, gerçekte ödenen veya ödenecek fiyat olduğu, 8. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; 1. madde hükümlerine göre, gümrük kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olan ve bu eşyanın satış koşulu olarak, alıcının doğrudan veya dolaylı olarak ödemesi gereken, gerçekte ödenen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olan royalti ve lisans ücretlerinin ithal eşyasının gerçekte ödenen veya ödenecek fiyatına ilave edilmesinin gerektiği, 14. maddesinde, bu Anlaşmanın I. ekinde yer alan notların, Anlaşmanın ayrılmaz bir parçası olduğu; Anlaşmanın maddelerinin, bu notlarla birlikte mütalaa edileceği ve uygulanacağı belirtilmiştir. Bu hükme göre, Anlaşmanın 8. maddesinin 1. fıkrasının c) bendinde yer alan, kıymeti belirlenecek eşyanın satış koşulu olarak, alıcının doğrudan veya dolaylı olarak ödemesi gereken, gerçekte ödenen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olan royalti ve lisans ücretlerinin eşyanın kıymetine ilave edileceği yolundaki düzenlemenin, I No’lu Ekinde bulunan 8. maddeye ilişkin yorum notlarının 3. Paragrafında yer alan, 8. madde hükümlerine göre yapılması gerekli ilaveyle ilgili olarak objektif ve ölçülebilir veriler yoksa, satış bedelinin I.madde hükümlerine göre belirlenemeyeceği; kilogram olarak ithal edilen ve ithalattan sonra bir çözelti haline getirilen bir ürüne ilişkin royalti ödemesinin, bu ürünün bir litresinin satış fiyatı esas alınarak belirlenmesi durumunun, bu hususa örnek oluşturduğu; royaltinin kısmen ithal eşyası kısmen de ithal eşyası ile ilgisi olmayan diğer faktörler esas alınarak belirlenmesinde, royalti için bir ilave yapılmasının doğru olmayacağı; ancak royalti tutarı yalnızca ithal eşyası esas alınarak belirlenecek ve ölçülebilir nitelikte ise, gerçekte ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilebileceği yolundaki açıklamalar ve adı geçen Anlaşmanın “İstişareler ve Anlaşmazlıkların Çözümü” başlıklı 19. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istek halinde istişarede bulunan üye ülkelere tavsiye ve yardımlarda bulunacağı, Gümrük Kıymet Teknik Komitesinin 4.17 sayılı Tavsiye Kararında yer verilen, Anlaşmanın 1 nci maddesi hükümlerine göre, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına; Anlaşmanın 8. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde belirtildiği gibi kıymeti belirlenecek eşyanın satış koşulu olarak, alıcının doğrudan veya dolaylı olarak ödemesi gereken, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olan royalti ve lisans ücretlerinin eşyanın kıymetine eklendiği, bu durumda kıymeti belirlenecek ithal eşyasının (girdiler), ürünlerin üretimi için gerekli ve franchise verenden ya da kalite standartlarını karşılamak konusunda franchise veren tarafından yetkilendirilmiş 3. taraf tedarikçiden satın alınması gerekse de, markalı ya da patentli veyahut bunun için ödeme yapılmış patentli bir süreç altında üretilmiş bir eşya olmadığı, royalti ödemesinin ithal eşyası ile değil, franchise verenin fikri mülkiyetini (marka) taşıyan ürünlerin satış ve üretiminde franchise verenin markalarının ve sisteminin kullanımıyla ilgili olduğu, Anlaşmanın 8. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, franchise alanın ödediği royaltinin, ithal eşyasının fiilen ödenen ya da ödenecek fiyatına eklenmeyeceğine dair belirlemeler ile birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlığın çözümü davacı şirket tarafından ödenen royalti bedelinin ithalat konusu tütünün gümrük kıymetine eklenip eklenmeyeceğinin belirlenmesine ilişkindir.
Yukarıda değinilen mevzuat hükümlerine göre, ithal eşyasının gümrük kıymeti belirlenirken, royalti veya lisans ücreti ödemelerinin gümrük kıymetine ilave edilebilmesi için ödemenin kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olması ve ödemenin bu eşyanın satış koşulu olarak yapılması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
Davacı şirket ile lisans veren arasında imzalanan Lisans Anlaşması hükümleri incelendiğinde; 1. “Lisans Verilmesi” başlıklı maddesinde, lisans alana anlaşma hüküm ve koşullarına uygun olarak, belirtilen ticari markaları taşıyan sigaraların imalatı amacıyla kullanma ve imal ettiği sigaraları Türkiye’de vergileri ödenmek suretiyle iç pazarda satma hakkının verildiği, 3. “Kalite Kontrol” başlıklı maddesinde, davacı şirketin lisans veren firmanın bildireceği standartlara ve vereceği talimatlara uygun olarak imal edeceği ve bu şekilde imal edilmeyen ürünlerin satışa arz edilemeyeceği, lisans veren firma ya da göstereceği kişiye her üç ayda bir temsili numune gönderileceği, ayrıca lisans veren firma yetkililerinin kontrol vb. nedenlerle davacı şirketin depolama tesislerine girebileceği ve numune alabileceğinin düzenlendiği, 4. “Lisans Ücretleri” başlıklı maddesinde, verilen lisans hakkı karşılığında üçer aylık dönemler itibarıyla, davacı şirketin lisans veren firmaya ticari markalarla sattığı bütün sigaraların her 1.000 birimi başına, … ticari marka ailesi içindeki sigaralar için 0,850 USD, diğer ticari marka ailelerindeki sigaralar için 0,825 USD lisans ücreti ödeyeceği, 5. “Teknik Yardım” başlıklı maddesinde, lisans veren firmanın ürünlerin spesifikasyonlara uygun olarak imal edilmesi ve satılması konusunda uygun ve gerekli görülen her türlü teknik yardımı yapacağı ancak giderlerin davacı şirket tarafından karşılanacağı, “Muhtelif Hükümler” başlıklı maddesinde de, anlaşmanın hiçbir hükmünün lisans veren firma ile davacı şirket arasında bir ortaklık, ortak girişim veya acentalık ilişkisi kurulduğu anlamına gelecek şekilde yorumlanamayacağının açıkça belirtildiği, diğer yandan, davacı şirket hakkında hazırlanan … tarih ve … sayılı Sonradan Kontrol Raporunda özetle; davacı şirketin tütün alımının tamamının, tütün dışı malzemelerin ise büyük kısmının yurt dışı temininin lisans verenin farklı ülkelerdeki ilişkili şirketlerinden gerçekleştirildiği, sigaranın, seyreltme, sınıflandırma, basit montaj gibi önemsiz bir işçiliğin ötesinde tütün dışında çok sayıda girdi kullanılmak suretiyle yoğun bir teknoloji ve bilgi birikimi gerektiren üretim süreçlerinden geçtikten sonra üretildiği ve üretilen ürünlerin ise kullanılan girdilerden farklı GTİP’de ve tamamen yeni bir ürün olduğu açıklanmıştır.
Söz konusu şartlar altında, lisans sözleşmesi kapsamında davacı şirketin sadece lisans verenden tütün alma zorunluluğunun bulunmadığı, aksine gerekli kalite ve standartlara uygun olmak şartıyla farklı kaynaklardan temin serbestisine sahip olduğu, yardımcı malzemelerin de hem lisans verenden hem de farklı kaynaklardan temin edildiği, ayrıca gümrük kıymeti belirlenecek ithal ürün homojenize veya yeniden tertiplenmiş tütün iken, royalti ödemesinin tütünle birlikte çok sayıda farklı girdinin önemsiz işlemlerin ötesinde birlikte işlenmesine dayalı bir üretim süreci sonucunda elde edilen sigaraya ilişkin olduğu, dolasıyla royalti ödemesinin kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olmadığı anlaşılmış olup, davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden, davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması; iptale ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı idarenin temyiz isteminin ise anılan gerekçeyle reddedilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararınındavanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
3. Kararın, iptale ilişkin hüküm fıkrasına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere, dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 12/05/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.