YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/12740
KARAR NO : 2015/16685
KARAR TARİHİ : 13.10.2015
Mahkemesi : Elazığ İş Mahkemesi
Tarihi : 20.03.2015
No : 2012/337-2015/259
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 17.10.1998-30.03.2004 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının ve tüm çalışmalarının yeraltında geçtiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davacı, 17.10.1998-30.03.2004 tarihleri arasında davalı yanında hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz çalıştığının ve çalışmalarının yeraltında geçtiğinin tespitini talep etmiş, mahkemece; istem gibi davanın kabulüne karar vermiştir.
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa’nın geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasa’nın 79/10 maddesidir. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Eldeki dava dosyasına konu olayda, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.
Davanın niteliği itibariyle; davacı ve davalı işverenin beyan ettiği işyerlerinde kayıtlara geçmiş çalışanlar ile davacının çalışmasını bilecek durumda olanların dinlenenlerin dışında resen tanık sıfatı ile dinlenmeleri suretiyle davacının çalışmasının niteliği ve süresi, yaptığı iş itibariyle çalışmasının yer altında mı yoksa yer üstünde mi geçtiği veya yeraltında ne kadar süre ile ve hangi işi yaparak çalıştığı, mevsimlik mi devamlı mı olduğu, kesinti veya askıya alınma durumunun olup olmadığı, bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, davacının çalışma şekli ve süresi, hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem hâlinde davalı şirkete iadesine,13.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.