YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/4836
KARAR NO : 2015/9864
KARAR TARİHİ : 22.10.2015
MAHKEMESİ : Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 13/01/2015
NUMARASI : 2013/535 – 2015/8
Taraflar arasındaki nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davada Adana 8. Asliye Hukuk ve Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, anneliğin tespiti istemine ilişkindir.
Adana 8. Asliye Hukuk Mahkemesince, doğum tutanağı ve aile nüfus kayıt tablosunun incelenmesinde, tespit isteyen davacının Türkiye’de oturmadığı, ilgili A.. J..’ın “Mardin/Kızıltepe” nüfusuna kayıtlı olduğu, Türkiye’de yerleşim yerinin bulunmadığı, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesi gereğince nüfus kayıtlarını düzeltme davaları düzeltmeyi isteyen kişilerin yerleşim adresinin bulunduğu ya da nüfusa kayıtlı olduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılacağından davacıya ait nüfus kayıt tablosunda davacının “Mardin/Kızıltepe” nüfusuna kayıtlı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ise, kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer mahkemesinin yetkili olduğuna dair herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığı, ilgili kişinin dosyada taraf sıfatının da bulunmadığı, mahkemenin gerekçesinde 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesi hükmüne de dayanıldığı ve davacının Türk vatandaşı olmamasına rağmen “Mardin/Kızıltepe” nüfusuna kayıtlı olduğunun bildirildiği, dava dosyasının gönderilme gerekçesinin anlaşılamadığı dosyada yetki itirazında da bulunulmadığı, kaldı ki dosyadaki vekâletnamenin incelenmesinden, davacının ikamet ettiği yer olarak “Seyhan/ADANA” adresini bildirdiği anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.
Davanın tarafı yabancıdır. Yabancı unsur ihtiva eden davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibarıyla yetki kuralları tayin eder. (5718 s. MÖHUK m. 40) İç hukuk, bir davada yer itibarıyla hangi mahkemeyi (veya mahkemeleri) yetkili göstermiş ise, bu mahkeme, o davada milletlerarası yetkiye de sahiptir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesinin 1/a bendinde, nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarının düzeltmeyi isteyen şahısların yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli mahkemede açılacağı hükme bağlanmıştır.
Somut olayda, davacı F.. S.., annesinin A.. J.. olduğunu belirterek anne ile soybağının tespiti istemiyle davayı açmıştır. Davacının “Beyrut/Lübnan”da ikamet etmekte olduğu, Türkiye’ye geldiğinde ise “B. Mahallesi, Yenibey Sokak, No: 62 Seyhan/ADANA” adresinde kaldığı vekili tarafından mahkemeye sunulan vekâletname örneğinden anlaşılmaktadır. Annesi A.. J..’ın ise Türkiye’de yerleşim yeri bulunmadığı ve “Mardin/Kızıltepe” nüfusuna kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usûl Hukuku Hakkında Kanunun 41. maddesinde “Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması hâlinde ilgilinin sâkin olduğu yer, Türkiye’de sâkin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir Mahkemelerinden birinde görülür.” hükmüne yer verilmiştir. Davacı F.. S..’ın Türkiye’ye geldiğinde ise “Barbaros Mahallesi, Yenibey Sokak, No: 62 Seyhan/ADANA” adresinde kaldığı anlaşıldığına göre, uyuşmazlığın Adana 8. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Adana 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 22/10/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.