Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2022/2199 E. , 2022/2012 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2199
Karar No : 2022/2012
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı … vekili Av. … tarafından, askerliğe elverişsiz olmasına rağmen askerliğe elverişli görülerek askere alınan ve askerlik görevini yerine getirdiği dönemde askerliğe elverişli olmadığına dair rapor sonucu terhis edilen müvekkilinin askere sevk edilmemesi gerekirken sevk edilmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararların karşılığı olarak şimdilik 300,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 1.300,00 TL tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle … Bakanlığı’na karşı açılan davada; Siirt İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile Ankara … İdare Mahkemesinin, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Siirt İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 32. maddesinin 1. fıkrasında; göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu; 36. maddesinde, “İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer, idare mahkemesidir.” kuralları yer almaktadır.
23/05/2015 tarih ve 29364 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, Askerlik Yükümlülüğünü Yerine Getirirken Ölen veya Engelli Hale Gelenlere Tazminat Ödenmesi Hakkında Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 1. maddesinde, “Bu Yönetmelik, 1076 sayılı Kanuna veya 1111 sayılı Kanuna tabi olarak askerlik yükümlülüğünü yerine getirirken, 5434 sayılı Kanun veya 5510 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanmaması veya 2330 sayılı Kanun kapsamında tazminat ödenmemesi kaydıyla, ölenlerin dul ve yetimleri ile askerliğe elverişsiz olacak şekilde engelli hale gelenleri kapsar.” hükmüne, “Tazminat komisyonu teşkili ve onay makamı” başlıklı 10’uncu Maddesinde, “Bu Yönetmeliğe göre tazminat ödenmesi kararı Millî Savunma Bakanlığında, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında kurulacak bir komisyon tarafından verilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; askerliğe elverişsiz olmasına rağmen askerliğe elverişli görülerek askere alınan ve askerlik görevini yerine getirdiği dönemde askerliğe elverişli olmadığına dair rapor sonucu terhis edilen davacı tarafından, askere sevk edilmemesi gerekirken sevk edilmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlarının, “Askerlik Yükümlülüğünü Yerine Getirirken Ölen veya Engelli Hale Gelenlere Tazminat Ödenmesi Hakkında Yönetmelik” uyarınca tarafına maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle 27/01/2020 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulduğu ve anılan başvuru üzerine davalı idare tarafından herhangi bir işlem tesis edilmemesi üzerine uğranıldığı ileri sürülen zararların karşılığı olarak şimdilik 300,00TL maddi ile 1.000,00 TL manevi tazminatın Askerlik Yükümlülüğünü Yerine Getirirken Ölen veya Engelli Hale Gelenlere Tazminat Ödenmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının gerek 27/01/2020 tarihli idareye başvuru dilekçesinde, gerekse de dava dilekçesine genel ilkelere dayalı olarak tazminat isteminde bulunmadığı, 23/05/2015 tarih ve 29364 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Askerlik Yükümlülüğünü Yerine Getirirken Ölen veya Engelli Hale Gelenlere Tazminat Ödenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca tazminat talep ettiği görülmektedir.
Bu durumda, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, davacının söz konusu Yönetmelik kapsamında kendisine tazminat ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun Milli Savunma Bakanlığı’nda kurulacak bir komisyon tarafından değerlendirilerek karara bağlanması gerektiği anlaşıldığından, davacının tazminat ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine açılan tam yargı davasının görüm ve çözümünde; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 36. maddesi, (a) bendi uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Ankara 17. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Siirt İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 13/04/2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.