Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2018/9624 E.  ,  2022/1500 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/9624
Karar No : 2022/1500

DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …

DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU : Siverek Devlet Hastanesinde …olarak görev yapan davacı tarafından günlük çalışma süresinin 5 saat olarak düzenlenmesi, günlük 7 saat çalıştığı 2010 yılından bu yana fazla çalışmasının karşılığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Siverek Devlet Hastanesinin … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı Genel Yazısı’nın iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Anayasa Mahkemesinin E:2010/29, K:2010/90 sayılı kararındaki yoruma göre, 3153 sayılı Kanun’a eklenen Ek 1. maddedeki çalışma süresinin “azami çalışma sürelerini” ifade ettiği, halen yürürlükte olan Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamnamenin 21. maddesinde röntgen ve radyom ile günde 5 saatten fazla çalışılmayacağına ilişkin amir hüküm bulunduğu, 5947 sayılı Tam Gün Kanunu’nun 9. maddesinin 2. tümcesine atıfta bulunarak Sağlık Bakanlığının Doz Limitleri Yönetmeliği yayımlanmadan 7 saat çalışma yaptırılamayacağı ileri sürmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : 30/01/2010 tarih ve 27478 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5947 sayılı “Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 9. maddesiyle 19/04/1937 tarih ve 3153 sayılı “Radyoloji, Radiyom ve Elektrikli Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun”a eklenen Ek 1. madde ile çalışma süresinin haftada 35 saate çıkarıldığı, doz limitlerinin aşılması veya kanun yahut yönetmelikte düzenlenen benzeri tehlike arz eden durumlar haricinde günde 7 saat çalışılmasının esas olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Siverek Devlet Hastenesinde r… olarak görev yapan davacının, günlük çalışma süresinin 7 saatten 5 saate düşürülmesi talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlem ile Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı genel yazısının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
30/01/2010 günlü, 27478 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 9. maddesiyle 3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikli Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun’a eklenen Ek Madde 1’de “İyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personelin haftalık çalışma süresi 35 saattir. Bu süre içerisinde, Sağlık Başkanlığınca çıkarılacak Yönetmelikte belirtilen radyasyon dozu limitleri de ayrıca dikkate alınır. Doz limitlerinin aşılmaması için alınması gereken tedbirler ile aşıldığı takdirde izinle geçirilecek süreler ve alınacak tedbirler Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak Yönetmelikle belirlenir” hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu Genelgede, yukarıda hükmü yazılı Yasa kuralına yer verildikten sonra, çalışma süresi ile ilgili hükmün Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi sebebiyle, radyoloji çalışma saatlerinin günlük 7 saat olarak uygulanması gerektiği, kanun maddesinin diğer hükümleri ile ilgili yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar anılan personelin mesailerinin İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri Hakkında Yönetmelik esasları kapsamında 7 saatlik günlük çalışma sınırını aşmayacak şekilde ve nöbet ve vardiya hizmetlerinin buna göre düzenlenmesi hususunun tüm kamu sağlık kurum ve kuruluşlarına duyurulması sağlanmıştır.
Bu durumda, İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri Hakkında Yönetmelikte belirtilen doz limitleri ve limit aşımı durumunda alınacak tedbirler dikkate alınarak personelin 3153 sayılı Kanun’un Ek 1. maddesinin uygulanmasını sağlamak üzere günlük 7 saat çalıştırılabileceğinin Teşkilata duyurulmasına ilişkin dava konusu Genelgede ve davacının günlük çalışma süresinin 7 saatten 5 saate düşürülmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddinde hukuki isabetsizlik görülmediği görüşüyle davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
30/01/2010 tarih ve 27478 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 9. maddesiyle 19/04/1937 tarih ve 3153 sayılı “Radyoloji, Radiyom ve Elektrikli Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun”a eklenen ek 1. maddede; ”İyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personelin haftalık çalışma süresi 35 saattir. Bu süre içerisinde, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirtilen radyasyon dozu limitleri de ayrıca dikkate alınır. Doz limitlerinin aşılmaması için alınması gereken tedbirler ile aşıldığı takdirde izinle geçirilecek süreler ve alınacak diğer tedbirler Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” hükmü yer almıştır.
Dava konusu Genel Yazı ile, yukarıda hükmü yazılı yasa kuralına yer verildikten sonra, çalışma süresi ile ilgili hükmün Kanun’un yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi sebebiyle, radyoloji çalışma saatlerinin günlük 7 saat olarak uygulanması gerektiği, Kanun maddesinin diğer hükümleri ile ilgili yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar anılan personelin mesailerinin İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri Hakkında Yönetmelik esasları kapsamında 7 saatlik günlük çalışma sınırını aşmayacak şekilde ve nöbet ve vardiya hizmetlerinin buna göre düzenlenmesi hususunun tüm kamu sağlık kurum ve kuruluşlarına duyurulması sağlanmıştır.
Davacı tarafından günlük çalışma süresinin 5 saat olarak düzenlenmesi, günlük 7 saat çalıştığı 2010 yılından bu yana fazla çalışmasının karşılığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi istemiyle 18/03/2013 tarihinde Siverek Devlet Hastanesi Baştabipliğine başvuruda bulunulmuştur.
Siverek Devlet Hastanesinin … tarih ve … sayılı işlemi ile anılan başvurunun reddi üzerine, bu ret işleminin ve bu işlemin dayanağı olan Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün …tarih ve … sayılı Genel Yazısı’nın iptali istemiyle … İdare Mahkemesinde 19/04/2013 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
28/04/1937 tarih ve 3591 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun’un 3. maddesi ile 1. maddede yazılı müesseselerin (münhasıran röntgen şua vasıtası ile teşhis veya hem teşhis ve hem tedavi yahut radiyom veya radiyom emanasiyonu yahut radiyom mürekkebatile veya her türlü elektrik aletleriyle tedavi yapan müesseseler) bina vasıfları ve hastalarla mütehassısları ve orada çalışan veya bulunan başkalarının elektrik cereyanı ve röntgen şua ve radiyom arızalarından korunacak tertiplerle bunlara ait levazımın şartları ve radiyom için bir müessesede bulunması lazım gelen en az miktar ve elektrikle tedaviye mahsus aletlere ait vasıf ve şartlar hakkında bir nizamname yapılacağı kuralına yer verilmiştir.
Söz konusu hüküm uyarınca 27/04/1939 tarih ve 2/10857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen, “Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname” yayımlanmış, bu Nizamname’nin 21. maddesi ile röntgen ve radyom ile daimi olarak günde beş saatten fazla çalışılamayacağı, röntgen muayenehanelerinde pazardan maada ayrıca bir gün daha öğleden sonra tatil yapılması gerektiği; 22. maddesi ile de, hastanelerde röntgen ve radyom ile tam müddetle (günde beş saat) çalışan kimselerin, hastanenin başka işlerinde kullanılamayacağı, bunlara gece uykularını ihlal edecek iş verilemeyeceği, kurala bağlanmıştır.
Belirtilen Nizamname hükmüne göre röntgen ve radiyom ile çalışan personelin çalışma saatleri 5 saat olarak uygulanmakta iken, 30/01/2010 tarih ve 27478 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, “5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 9. maddesi ile 3153 sayılı Kanun’a eklenen Ek 1. maddede, ”İyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personelin haftalık çalışma süresi 35 saattir. Bu süre içerisinde, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirtilen radyasyon dozu limitleri de ayrıca dikkate alınır. Doz limitlerinin aşılmaması için alınması gereken tedbirler ile aşıldığı takdirde izinle geçirilecek süreler ve alınacak diğer tedbirler Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” hükmüne yer verilerek, anılan personelin günlük çalışma süresi 7 saate çıkarılmıştır.
5947 sayılı Kanun ile mesai saatlerinde yapılan yeni düzenlemenin uygulama esaslarını açıklamak üzere Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 12/02/2010 tarihli ve 6145 sayılı Genel Yazısı ile, 5947 sayılı Kanun’un çalışma süresi ile ilgili hükmün Kanun’un yayımı tarihinde yürürlüğe girmesinden dolayı radyoloji personelinin günlük çalışma süresinin 7 saat olarak uygulanması gerektiği, Kanun maddesinin diğer hükümleri ile ilgili yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar, anılan personelin mesailerinin İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları İle Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri Hakkında Yönetmelik esasları kapsamında 7 saatlik günlük çalışma sınırını aşmayacak şekilde ve nöbet ve vardiya hizmetlerinin buna göre düzenlenmesi hususu tüm Bakanlık teşkilatına duyurulmuştur.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, … tarih ve … sayılı Genel Yazı yönünden incelendiğinde;
Genel Yazıda gönderme yapılan 06/10/2007 tarih ve 26665 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Sağlık Hizmetlerinde İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları İle Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri Hakkında Yönetmelik’te, radyasyon doz limitleri ve personelin çalışma düzeni konularında düzenleme yapılmış, doz limitlerinin aşıldığı durumlarda gerekli tedbirlerin alınacağı, personelin radyasyon doz limitleri içinde çalıştırılabileceği öngörülmüştür.
5947 sayılı Kanun ile 3153 sayılı Kanun’a eklenen ek 1. maddede; radyoloji kaynaklarıyla çalışan personelin radyasyon doz limitleri dikkate alınmak suretiyle haftada 35 saat mesai yapması ve doz limitlerinin aşılmaması için alınması gereken tedbirler ile aşıldığı takdirde izinle geçirilecek süreler ve alınacak diğer tedbirlerin Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüştür. Bu kapsamda, dava konusu Genel Yazı’da Kanun’da öngörülen iki hususun uygulama esasları belirlenmiştir. Bunlardan birincisi, yani radyoloji kaynaklarıyla çalışan personelin haftalık mesai süresinin bundan sonra 35 saat olarak uygulanması hususu, tamamen Kanun’a paralel bir düzenlemedir. Kanun’da öngörülen ikinci hususla ilgili olarak idarenin en kısa sürede yönetmelikle bir düzenleme yapması gerekmekle birlikte, dava konusu Genel Yazı’da personelin mesaisi ile nöbet ve vardiya hizmetlerinin, radyasyon doz limitleri ve personelin çalışma düzeni konularında düzenlemeler içeren, doz limitlerinin aşıldığı durumlarda gerekli tedbirlerin alınacağını ve personelin radyasyon doz limitleri içinde çalıştırılabileceğini belirleyen Kamu Sağlık Hizmetlerinde İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları İle Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri Hakkında Yönetmelik esasları kapsamında düzenleneceğinin belirtilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Nitekim, anılan Genel Yazı’nın iptali istemiyle açılan davada; Danıştay Beşinci Dairesinin 19/03/2014 tarihli ve E:2013/1504; K:2014/2214 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, bu karar İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/12/2015 tarih ve E:2014/4621, K:2015/5360 sayılı kararı ile onanmıştır.
Dava, davacının günlük çalışma süresinin 5 saat olarak düzenlenmesi, günlük 7 saat çalıştığı 2010 yılından bu yana fazla çalışmasının karşılığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin … tarihli, … sayılı bireysel işlem yönünden incelendiğinde;
Yukarıda yer verilen gerekçe ile dava konusu birel işlemin dayanağı olan Genel Yazıda hukuka aykırılık görülmediğinden, anılan Yazı uyarınca tesis edilen işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı genel yazısı yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Davacının günlük çalışma süresinin 5 saat olarak düzenlenmesi, günlük 7 saat çalıştığı 2010 yılından bu yana fazla çalışmasının karşılığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 29/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.