Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/8 E.  ,  2022/661 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/8
Karar No : 2022/661

YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI

Adana ili Karataş ilçesinde çiftçilik yapan … tarafından, 2020 yılı Aralık döneminde yapılan hububat, baklagil ve dane mısır fark ödemeleri desteği ile sertifikalı tohum kullanım desteği ödemesi üzerinden, %4 oranında yapılan gelir vergisi kesintisinin kaldırılması ile kesilen tutarın iadesi istemiyle açılan ve .. Vergi Dairesi Başkanlığı husumetiyle görülen davada; Ankara … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla yetkili vergi mahkemesinin belirlenmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca Danıştay Başkanlığına gönderilen dava dosyası, incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; 2020 yılında davacıya yapılan hububat, baklagil ve dane mısır fark ödemeleri desteği ile sertifikalı tohum kullanım desteği ödemesi üzerinden %4 oranında yapılan gelir vergisi kesintisinin kaldırılması ile kesilen tutarın iadesi istemiyle açılan davada; Adana … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla “davacıya ait destekleme ödemeleri Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili Genel Müdürlüğünce yapıldığından, destekleme ödemeleri üzerinden kesilecek gelir vergisinin de Merkez Saymanlık Müdürlüğü’nce doğrudan Hazine’ye irat kaydedildiğinden, ortada davacının bağlı bulunduğu vergi dairesine muhtasar beyanname ile bildirilen ve ödenen bir verginin bulunmadığı, dolayısıyla da 2577 sayılı Kanun’un vergi uyuşmazlıklarında yetkiyi belirleyen 37/a maddesi uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ve bulunduğu Merkez Saymanlık Müdürlüğü’nün bulunduğu yerdeki Ankara Vergi Mahkemesinin yetkili olduğu” gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, dava dosyasının uyuşmazlığın çözümünde yetkili Ankara Vergi Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği; Ankara … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla da “davacının Adana ili Karataş ilçesinde çiftçilik faaliyetinde bulunduğu ve davacıya destek ödemesi yapıldığı, destekleme ödemelerine ilişkin iş ve işlemleri yürütme yetkisinin Tarım ve Orman Bakanlığı’na ait olduğu ve ödemelerin anılan Bakanlığın bütçesinden karşılandığı, bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca vergilendirme yetkisi uyarınca ödeme ya da tahsilat yapma şeklinde işlem tesis edilmediği anlaşıldığından ve dava konusu kesintinin esasen davacı tarafından elde edilen zirai kazancın vergilendirilmesi niteliğinde olduğu görüldüğünden, bu davanın çözümüne ilişkin olarak, 2577 sayılı Kanun’un 37. maddesi uyarınca davacının bağlı olduğu vergi dairesinin bulunduğu yer olan Adana Vergi Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varıldığı” gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, dava dosyasının yetkili mahkemenin belirlenmesi için Danıştay Başkanlığına gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
5488 sayılı Tarım Kanunu’nun tarımsal destekleme araçlarına ilişkin 19. maddesinin (a) bendinde, üreticilere, tarımsal üretim amacıyla işledikleri araziler için Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen birim ödeme miktarı üzerinden, doğrudan ödeme yapılacağı, doğrudan gelir desteği ödemelerine ilişkin esas ve usûllerin, bu Kanun’un temel yapısıyla çelişmeyecek şekilde, her yıl Kurulun tavsiyesi ile Bakanlık tarafından çıkarılacak uygulama tebliğleri ile belirleneceği düzenlemesine yer verilmiştir. Kanun’un 21. maddesinde de, tarımsal destekleme programlarının finansmanının, bütçe kaynaklarından ve dış kaynaklardan sağlanacağı belirtilmiştir.
Bu kapsamda çıkarılan 2019/46 sayılı Bitkisel Üretime Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ’in 5. maddesinde, bu Tebliğ’de anılan destekleme uygulamalarının, BÜGEM, il/ilçe tahkim komisyonları, il/ilçe müdürlükleri, il/ilçe keşif komisyonları, il/ilçe tespit komisyonları ve yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yürütüleceği belirtilmiş, 8. maddesinde, mazot ve gübre desteğine ilişkin esas ve usûller düzenlenmiş, 27. maddesinin 2. fıkrasında da, destekleme ödemeleri için gerekli finansmanın, 2019 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar’da belirtilen esaslar çerçevesinde, Bakanlık tarımsal destekleme bütçesinden karşılanacağı ve ödemelerin bankanın ilgili şubelerinde daha önce çiftçiler adına açılan veya açılacak olan hesaplara yapılacağı öngörülmüştür.
193 sayılıGelir Vergisi Kanunu’nun 52. maddesinde, zirai faaliyetten doğan kazancın zirai kazanç olduğu belirtildikten sonra, zirai faaliyetin tanımına yer verilmiş, 53. maddesinin 1. fıkrasında, çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançların, bu Kanun’un 94. maddesine göre hasılatları üzerinden, tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirileceği öngörülmüş, 94. maddesinin 11. fıkrasında, çiftçilerden satın alınan zirai mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden tevkifat yapılacağı düzenlenmiştir. Yine aynı maddede, tevkifatın istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben yapılacağı öngörülmüş, Kanun’un 100. maddesinde de, genel bütçeye dahil idare ve müesseselerin yaptıkları vergi tevkifatı için beyanname vermeyecekleri belirtilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun vergi uyuşmazlıklarında yetkiyi belirleyen 37. maddesinde, “Bu Kanuna göre vergi uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme:
a) Uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren, zam ve cezaları kesen,
b) Gümrük Kanununa göre alınması gereken vergilerle Vergi Usul Kanunu gereğince şikâyet yoluyla vergi düzeltme taleplerinin reddine ilişkin işlemlerde; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren,
c) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasında, ödeme emrini düzenleyen,
d) Diğer uyuşmazlıklarda dava konusu işlemi yapan dairenin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesidir.” hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının Adana ili Karataş ilçesinde çiftçilik faaliyetinde bulunulduğu ve davacıya yapılan, yukarıda yer alan mevzuat uyarınca Tarım ve Orman Bakanlığının bütçesinden karşılanan söz konusu destekleme ödemelerinin Ziraat Bankası Adana/Yüreğir Şubesi aracılığıyla gerçekleştirildiği uyuşmazlığa konu vergi kesintisinin adı geçen Banka tarafından Yüreğir Vergi Dairesine beyan edilerek ödendiği, yani gelir (stopaj) vergisi tahakkukunun Yüreğir Vergi Dairesi Müdürlüğünce gerçekleştirildiği görüldüğünden, bu davanın çözümüne ilişkin, 2577 sayılı Kanun’un 37. maddesinin (a) bendi uyarınca uyuşmazlık konusu vergiyi tahakkuk ettiren Yüreğir Vergi Dairesinin bulunduğu yerdeki Adana Vergi Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığı çözümlemekle Adana Vergi Mahkemesinin yetkili kılınmasına, dava dosyasının Adana Vergi Mahkemesine gönderilmesine, kararın ilgili Mahkeme ve taraflara tebliğine, 01/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.